Jesus stel ’n nuwe model van ‘ander’-liefde voor

Ek het die voorreg om twee jaar al saam met die NG gemeente Pretoria Dowes te stap. Dit is ’n seën. My dowe vriende inspireer my elke dag.

Ek het as student by die bediening aan die Dowes betrokke geraak. Gebaretaal was vir my totaal onbekend en “anders”. Tog, reeds in die eerste ontmoeting met ’n dowe persoon staan ’n mens in die gesigsveld van ’n “ander”. Selfs voordat daar ’n gesprek plaasvind, ontmoet jy die mens-wees van daardie persoon. Ek het saam met die gemeente geleer en kan darem nou al gesprekke voer en preke lewer. Die “ander” is nou nie meer so anders nie.

Die “ander” verwys na iemand buite jou binne­kring. Die gesigsontmoeting met die menslikheid van die “ander” is ’n tema wat deurgaans in Emmanuel Levinas se filosofie voorkom. Levinas fokus op die wyse waarop ’n ontmoeting tussen die “self” en die “ander” plaasvind. Levinas stel voor dat die “ander” se andersheid nie onderdruk word nie, maar erken en aanvaar word.

In sy boek The Pastor reflekteer Eugene Peterson oor die gesigveld van die “ander” en pas dit toe op die liturgiese ruimte. Die erediens is ’n gesprek tussen die mense wat saam aanbid en die teenwoordige God.

Peterson vertel dat hulle die banke geskuif het, sodat die erediensgangers mekaar kan sien terwyl hulle aanbid: “(W)e can’t hear God’s love being spoken to us without at the same time looking into the faces of our neighbours, whom God also loves and commands us to love.” Ek wonder of ons sal leer om lief te hê as ons die “ander” weer in die gesig kyk?

As ons Jesus se samevatting van die wet in die konteks van Jesus se leefwêreld lees, het dit radikale impli­kasies vir die manier waarop ons dit verstaan.

Volgens Matteus 22:39 sê Jesus dat elkeen sy naaste moet liefhê soos homself. Dit kan klink asof Jesus individuele selfliefde veronderstel. Maar, Jesus het die groepsgeoriënteerdheid van die mense in die antieke tyd verstaan. Individuele gedrag is bepaal deur die groep waaraan die individu behoort.

Jesus stel ’n nuwe model van “ander”-liefde voor. Jesus maak die “self”-groep groter, sodat alle “ander” daarin welkom is. Jesus maak grense wat deur etnisiteit, geslag, status en ouderdom geskep is, tot niet. Jesus vra dat elke “self” ’n “ander” moet liefhê soos wat hy of sy hul eie groep lief het. Jesus sê dat elkeen ’n “ander” moet liefhê soos wat hy sy ouers, broer, suster, kind of enige ander familielid lief het.

Kom ons kyk dalk weer die “ander” in die gesig en hê hom of haar lief asof hy of sy in ons eie groep is, sodat die Gans Ander daardeur verheerlik kan word.

Ds Anel Pienaar is onlangs bevestig as predikant van die NG gemeente Pretoria Dowes.