Protes

Die politieke gebeure die afgelope weke in ons land was intens en uitdagend. Die president en sy medeleiers moet eenvoudig verantwoor­de­lik gehou word vir die politieke en ekonomiese toe­stand waarin ons land verkeer.

Verskeie staatsdepartemente het oor die afgelope aantal jare hopeloos gefaal in hulle verantwoordelikheid teenoor die mense van Suid-Afrika. Hierin het swak aanstellings plus ’n gebrek aan ’n kultuur van ver­antwoordbaarheid ’n groot bydrae gelewer.

Die president is nooit deur sy party of die parlement verantwoordbaar gehou vir onder meer die Nkand­la-skande nie. Die konstitusionele hof moes hom dwing om verantwoordelikheid te aanvaar. Die hof het ook gesê dat hy as president nie sy verantwoor­de­likheid teenoor die grondwet van Suid-Afrika nagekom het nie. Ook het ministers die een mislukking na die ander in hulle portefeuljes aangeteken sonder dat hul­le verantwoordelik gehou is óf hulle posisie in die regering in gedrang gekom het.

Die onlangse kabinetskommeling het klaarblyklik niks te doen gehad met die meriete van ministers se werk nie. Die sekerste bewys hiervan is die heraanstelling van Batabile Dlamini. Die hoogste hof het pas aangedui dat sy misluk het as Minister van Welsyn met haar hantering van die uitbetaling van staatstoelae. Sy het die land gelei tot op die rand van ’n afgrond. Maar sy is weer aangestel in die nuwe kabinet.

Bekwame ministers moes egter waai. Die uiters verdagte verslag oor Pravin Gordhan wat kwansuis die re­gering in die buiteland sou gaan saboteur, spreek boek­dele oor die moraliteit wat in hierdie prosesse ge­geld het. Ministers wat die president se leierskap be­vraag­teken het, het in die slag gebly.

Dis duidelik dat ons land by ’n kruispad gekom het.

Die frustrasie van opposisiepartye en die burgerlike samelewing, waarby ingeslote ekumeniese liggame soos die Suid-Afrikaanse Raad van Kerke (SARK), The Evangelical Alliance of South Africa (TEASA), die Nasionale Kerkleiersforum, en die Tussenkerkli­ke Raad (NG Kerk, Gereformeerde Kerke en die Her­vorm­de Kerk) met die president en die regering se on­be­­­kwaamheid in baie departemente, het kookpunt be­reik.

Die land ly tans ongekende skade, nie net oor Stan­dard & Poor se rommelstatusbesluit nie, maar ook as gevolg van ontoereikende basiese onderwys, gebrek­ki­ge naskoolse opleidingsgeleenthede, te min werksge­leenthede, mislukte polisiëring op talle plekke, be­denk­like ekonomiese transaksies en … en … en.

Die vraag is hoe ons protes kan aanteken. In ’n de­mo­kratiese staat is daar ’n veeltal opsies. Die stembus het waarskynlik die sterkste impak. Daar is egter ook die parlement waarin openbare debat gevoer word en misbruike aan die kaak gestel kan word. Daar is die openbare media waarin debat gevoer kan word, en beweerde onreg aan die lig gebring kan word. Daar is ge­leenthede vir openbare protes by wyse van petisies en op­togte as ’n demonstrasie van verset. Daar is howe waarin leiers tot verantwoording gedaag kan word op grond van wetlike of gemeenregtelike oorwegings. Daar is die Artikel 9-instellings soos die Openbare Be­sker­mer en die Ouditeur-generaal. Daar is burgerreg­te­like organisasies en talle nie-regeringsorganisasies wat geleenthede bied om op ’n ordelike wyse protes aan te teken.

Die NG Kerk het onlangs saam met TEASA ’n baie sterk appèl gemaak op ANC-LP’s om die president ver­­antwoordbaar te hou en nou in belang van Suid-Afrika se mense op te tree. Hierdie oproep het gevolg op talle ander appèlle op die president en die regering.

Christene het ’n dure verantwoordelikheid om hier­die opsies te benut en te stry teen die verontregting van mense. Dit is immers armes en randfigure wat die implikasies van swak leierskap die ergste voel.

Ons moet profeties onreg uitwys en op die naam noem. Ons moet doelgerig deelneem aan die geleent­hede vir protes en verset. Maar, en dit is baie belang­rik, ons moet dit doen met behoud van ons Christelike waar­digheid.

Vloek en skel pas immers nie by ons getuienis nie. Karaktermoord is nie ons ding nie. Rassisme is nie hoe Jesus ons geleer het nie. Moedeloosheid en neerslagtigheid is nie die styl van dissipels van Jesus nie. Die verkondiging van onwaarhede net omdat die doel die middele heilig, sal ons net so skuldig maak soos diegene teen wie ons protesteer. Veralgemenings oor men­se, dit wil sê om mense in groepe te plaas en dan as sodanig te vervreem met afwysende of neerhalende uitsprake, pas nie by ons nie.

Geesvervulde mense is mense met hoop. In Handelinge 2 sê Petrus, dit is mense wat gesigte sien en dro­me droom van Jesus se heerskappy. Die Heilige Gees gee ons oë vir ’n beter toekoms en laat ons ’n wêreld vi­sualiseer wat ’n voorloper is tot die ewige koninkryk. Daarin is liefde en goedgesindheid teenoor alle mense die onderliggende motief. Daarin is vergifnis en ge­na­de die fondasie. Daarin is geregtigheid ’n hoek­steen. Ons sal nie goed doen as ons in die komende maan­de praat soos almal, protesteer soos almal, haat en rasse-ste­reotipes versterk soos baie nie.

Ons ware karakter blyk dikwels die beste wanneer ons kwaad is. Ons moet nou ons ware kleure wys. Dis die kleure van mense wat Paasfees gevier het, en die heerskappy van Jesus ook in hulle protes en verset beliggaam.

Ds Nelis Janse van Rensburg is voorsitter van die Algemene Sinodale Moderamen.