Jesus die gekruisigde

Om gekruisig te word was volgens die Romeinse skrywer Cicero om die verskriklikste dood denkbaar te sterf. Gekruisigdes kon dae aan ’n kruis hang voordat hulle gesterf het. In dié tyd sou hulle herhaaldelik om hulp skree voordat hulle uiteindelik danksy hul bloedverlies, dehidrasie en fisiese uitputting sou sterf. Niemand wat in die antieke wêreld ’n kruisiging aanskou het sou dit ooit kon vergeet nie.

Die meeste van die eerste lesers van die Evangelies sou dan ook iewers in hulle lewe óf ’n kruisiging aanskou het óf in detail daarvan gehoor het. So het daar na die dood van Herodes in die jaar 4 vC ’n opstand in Galilea uitgebreek onder leiding van Judas ben Eze­kiel. Nadat hulle die opstand onderdruk het, het die Romeine ongeveer 2 000 van die opstandelinge in Gali­lea gekruisig. Hul kruisdood sou vir dekades oorvertel word in die streek waarin Jesus opgegroei het.

Drie dekades na Jesus se eie kruisdood sou die Ro­meine opnuut nadat hulle Jerusalem verower het, om ’n einde te maak aan die Joodse oorlog, soveel Jode krui­sig dat hulle houtpale opgeraak het. Duisende is ge­kruisig om ander te waarsku om nooit weer in opstand te kom nie. Die Joodse geskiedskrywer Josefus ver­tel hoedat hy in dié tyd tussen die gekruisigdes deur­geloop het en drie van sy vriende gevind het wat gekruisig is. Hy het hulle probeer red, maar net een het oorleef.

Dié bekendheid met die kruisiging van diegene wat teen die Romeine in opstand gekom het, het meegebring dat Markus 15:25 in ’n enkele sin kan vermeld dat Jesus gekruisig is. Dit was nie nodig om vir sy le­sers stap-vir-stap te beskryf wat met Jesus gebeur het nie. Vir Paulus is dit dan ook die hart van die evangelie wat hy verkondig het. So skryf hy aan die Korintiërs dat hy met hulle oor niks anders wou praat as oor Jesus die gekruisigde nie (1 Kor 2:2).

Waar die Romeine die kruis gebruik het as ’n instrument van terreur om hulle mag aan die wêreld te toon, het dit vir Paulus God se liefde vir die ganse wê­reld getoon. In ’n wêreld waarin die kruis nie ’n ornament of persoonlike versiering was nie, was dit ’n ver­stom­mende getuienis van God se liefde wat verder strek as enige Ryk se mag om wraak te kon neem.

Prof Marius Nel doseer Nuwe Testament aan die Universiteit Stellenbosch.