Kerke kan nou begin verenig

Ná dekades se gesukkel kan kerkhereniging nou konkrete gestalte begin kry.

Boonop kan dit gebeur sonder om enigiemand te dwing wat nie gereed is daarvoor nie, maar met ruimte om te beweeg vir dié wat wil. Dit kan ook nou “van onder af” gebeur soos wat soms in die verlede gevra is, maar wat nie vroeër moontlik was nie.

Die moontlikheid daarvoor is geopen deurdat die NG Kerk en die Verenigende Gereformeerde Kerk albei die voorgestelde tussenorde tussen die twee kerke goedgekeur het. Die NG Kerk se Algemene Sinode het dit in 2015 gedoen en die VGK s’n in 2016. Die tussenorde maak ruimte vir kerkordelike reëlings om strukture tussen die twee kerke op te rig.

Dit is gebaseer op die proses wat drie kerke in Ne­derland gevolg het om te verenig tot die Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Die proses is dus reeds getoets en suksesvol gebruik om kerke te help om te ver­enig.

Die gesamentlike strukture wat deur die proses gevorm kan word, kan verenigde gemeentes, verenigde ringe of selfs verenigde sinodes wees.

Sulke gesamentlike strukture sal die NG Kerk se huidige belydenisse sowel as die Belydenis van Belhar as grondslag neem, bepaal die tussenorde. Ook dit is nie heeltemal ’n nuwe ding nie. Die gesamentlike ge­tuie­nisaksie en die barmhartigheidsdiens van die NG Kerk in Wes-Kaapland en die VGKSA se Kaapse Sino­de aanvaar ook Belhar as deel van die belydenisgrondslag waarop hulle funksioneer.

Die moderature van die twee kerke se Algemene Sinodes het onlangs vergader en die stand van sake ten opsigte van kerkeenheid bespreek. Die twee mode­rators, ds Nelis Janse van Rensburg en prof Leepo Modise, het ’n gesamentlike pastorale brief aan die kerke geskryf. Die volledige teks is hier beskikbaar.

In die brief word gesê die twee moderature het besef dat ’n behoefte bestaan om die energievlakke vir eenheid in die twee kerke te toets. Die moderature wil die tussenorde wat deur die Algemene Sinodes goed­gekeur is, implementeer.

Daar word onder meer beplan om ’n vergadering van die voorsitters van al die twee kerke se deelnemen­de sinodes te belê om die pad vorentoe te bespreek. Die gedagte is dat gemeentes, ringe en sinodes wat gereed is om met die proses te begin, as loods- of proef­studie sal dien vir breër eenheid tussen die twee kerke. Daar sal ook langs kerklike kanale terugvoer gegee word oor die vordering met eenheid.

Daarby word ook steeds voortgegaan om met die NG Kerk in Afrika en die Reformed Church in Africa te praat oor hulle deelname aan so ’n gesamentlike reis na kerkeenheid.

Die moderators se brief plaas die proses van eenwording in die konteks van versoening. “Ons word deur Christus gestuur om boodskappers van versoe­ning en eenheid te wees,” skryf hulle. Hulle haal ook die inleiding van die tussenorde aan wat onder meer sê: “Ons visualiseer gevolglik ’n nuwe verenigde kerk in die Nederduitse Gereformeerde Kerk-familie, wat missionaal is, verbind aan die Bybelse eise van liefde, versoening, geregtigheid en vrede.”

Dr Danie Nel, predikant van die NG gemeente Wynberg, het by navraag gesê hy is baie dankbaar. Hulle gemeente en die VGK se gemeente Wynberg was in 2008 gereed om een te word. Hulle het gedink dit is kerkregtelik moontlik. Hulle sou ook die PKN se model gebruik. Dié proses kon egter nie deurgevoer word nie.

Die goedkeuring van die tussenorde deur albei kerke maak nou nuwe deure oop, maar Nel sê die momentum wat hulle destyds gehad het, het intussen verlore gegaan. Hulle sal nou van voor af ’n gesprek tussen die twee gemeentes op dreef moet kry.