Strome water in ’n dorland – kerk in die woestyn

Dubai. Wêreldstad van woestyn en water, welvaart en ongekende vernuwing. Dr Deon Bester en sy vrou, Susan, het 11 maande gelede uit die NG gemeente Paarl-Vallei daarheen getrek om die Afrikaanse gemeentes in die Verenigde Arabiese Emirate te bedien. ANNALISE WIID het gaan kuier en verwonderd teruggekom.


Die bootvaart om die stad van die see-kant te sien. Vonkelblou edelsteen, geset in sand. Wêreldbekende landmerke: Die “skip”-hotel, wat bol staan, ’n gespande seil, wit van die wind. Skuins daaragter buig ’n gebou soos ’n golf, gereed om te breek. Uitgestrek lê honderde beeldskone geboue in eindelose skakerings van blou en beige. En bo alles toring die Burj Khalifa ’n indrukwekkende 828 meter die lug in. My eerste indrukke van Dubai.

Toeriste vaar met klein houtbootjies oor die Dubai Creek. Gaan snuffel in ’n spesery-souk (mark) wat vibreer van kleur en geur. Drentel deur Deira, ou Dubai, se skraal stegies en eenvoudige huisies, die tuiste van destydserelvissers.

Die kontras tussen die antieke en die moderne stad is enorm: Onveranderde eeue-oue kultuur omring van onbeteuelde ontwikkeling. Waar die sky, volgens hulle Sheik, nie die limit is nie, maar merely the beginning. Ongeveer 120 000 Suid-Afrikaners vind deesdae hier ’n heenkome. In ’n omgewing waarin geloof óf groei, óf verander, óf verdwyn.

So word daar ’n mannekamp in die woestyn gehou.

Deon en Susan woon in Dubai, maar hy bedien ook die Afrikaanse gemeentes in Abu Dhabi, die hoofstad van die Verenigde Arabiese Emirate (VAE), 140 km suid, en Ras Al-Khaima, 115 km noord daarvandaan. Elke dorp se kerk verskil – soos maar hier by ons ook. Dáár, dalk net ’n bietjie meer opvallend.

En die lewe het ’n ander ritme daar. Dis ’n Moslemland. Daarom is Vrydag aanbiddingsdag. Nie Sondag, soos by ons nie. In Dubai hou hulle dus Vrydagoggende kerk. In die Arjaan-hotel. Die gemeente is ’n ge­moe­­delike, gesellige klomp – ongeveer 280 sterk, wat vrees­lik lekker sing en graag ná kerk saam kuier.

Saterdag rus almal. En Sondag begin die nuwe werkweek; soos ons Maandag. Sondagaande preek Deon dan in Ras Al-Khaima. ’n Kleiner, valer, platter stad as Dubai, naby verruklike ruwe berge, byna soos ons Richtersveld.

Ras Al-Khaima se mikrogemeente (14 as hulle op volle sterkte is) hou kerk in Werner en Erica Ferreira se huis. In ’n groot vertrek met ’n leerbank, ’n snoekertafel en ’n lekker kuierhoek. Werner se oupa was ’n Springbok-bokser. Sy wengeveg-trui hang geraam teen die muur. Sy bokshandskoene rus in ’n glaskas. Hier woed nie meer gevegte nie. Net toe ons erediens begin, roep ’n imam iewers lank en luid ook sy volgelinge op tot gebed. Naas-bestaan.

Maandagaande, wanneer die VAE-werksweek al op ’n draffie is, preek Deon in Abu Dhabi. Dié ongewone werkritme stel unieke uitdagings aan preekmaak. Die Abu Dhabi-gemeente ontmoet in die St Andrews-saal van die Anglikane. Merkbaar bly om mekaar te sien. Van die drie gemeentes, voel hierdie die meeste soos tradisionele kerk.

Maar ook anders: Die banke is oorgetrek met grofgeweefde Arabiese rooi patroontjie-lap – mooi, soos dié van kamele se saalklede. Abu Dhabi is ook anders as Dubai. Strenger. Meer besadig. Die stad word oorskadu deur die stil, wit, Grand Mosque. Waarin toeris­te en pelgrims kosmopolitaans, kaalvoet en oopmond, hulle saam aan die indrukwekkende skoonheid verstom.

’n Vierde Afrikaanse gemeente, in Al Ain, word deur ds Hannes van Wijk bedien. In Dubai hou die ge­meen­te ook nog Dinsdagaande ’n manne-bidgroep en Woensdae ’n Bybelstudie vir vroue. Geloofsfamilies gee uitdrukking aan een van die gemeente se leuses: Jou naaste familie in die sandland! Een maal per maand kuier die manne ook in die woestyn om die Woord.

Mense ry ver kerk toe, dikwels ’n halfuur of meer, en dít na ’n harde werkdag. Hulle toewyding is indruk­wekkend. “Wanneer die gemeenskap van gelowiges nie meer ’n luukse is nie, maar ’n noodsaaklikheid word, dan verander dinge,” meen Deon. “Gemeen­te­le­de leef met ’n baie mooi bewussyn van mekaar. Mense is op mekaar aangewese hier in die vreemde. Hulle help mekaar graag: met blyplek, met raad; om werk te soek. Hulle leen selfs vir mekaar hulle karre.”

Soos Jesaja 32 se strome water in ’n dor land. Die skadu van ’n groot rots in ’n kaal wêreld.

Abu Dhabi se Sheikh Zayed Groot Moskee, bedoel as ’n simbool van vrede, maar tog ook ’n groot sigbare herinnering daaraan dat Islam hier die norm is.

Een van Deon se vriende vergelyk sy aansteeklike energie met dié van ’n Duracell-hasie. ’n Mens kan een­voudig nie by hom wees en nie lus voel vir die lewe nie. Hy is ’n wydbelese, sistematiese en praktiese denker. Mens-lief. Reguit en opreg. Werk graag met preek­reekse. Lering is vir hom belangrik; die pennie moet drop. As opgeleide life coach weet hy ook hoe om stra­te­giese vrae te vra wat mense se denke stimuleer en hulle help om hul eie insigte te vind.

Hoe het hy en Susan in Dubai beland? Ds Gert Els het 10 jaar gelede die gemeente saam met Piet Vorster en ander lidmate gestig. Deon het Gert kom aflos vir twee weke sodat hy kon gaan vakansie hou. Toe Gert later aftree, het die VAE-gemeentes gevra dat Deon hom opvolg.

Dit het beteken dat hy sy predikantsbevoegdheid in die NG Kerk moes prysgee, want slegs die Suid-Afrikaanse gemeente in Londen word amptelik as deel van die NG Kerk gereken. Dit het hom nie gekeer nie. Hy versorg die Afrikaanssprekende Christene in die verre Arabiese land met opsigtelike liefde.

Watter effek het die skuif Dubai toe op hom en Susan se persoonlike geloof gehad?

“Dankbaarheid en vertroue. Ons het geleer dat ons vertroue in die Pantokrator moet wees. Die Heerser oor die heelal. Ons het ook geleer dat dit nie werklik help om self bekommerd te wees oor dinge nie. Jesus was reg! Om te bekommer gaan niks verander nie. Vertroue in God wel. Afhanklikheid van God wel.

“Nuwe vrae bring nuwe antwoorde en insig. Daar is ’n hongerte hier na God en die kerk. Ons is inderdaad mekaar se naaste familie in dié sandland. Om in die Midde-Ooste te woon is om in die brandpunt van die wêreld se storms te woon. Dis opwindend! Dink net aan al die getuienis-geleenthede,” antwoord die man met die missionale hart.

Susan is besturende verpleegkundige by Medi-Cli­nic se daghospitaal in die Dubai Mall. Daar werk 72 dok­ters. Dit is groot en besig! Met verpleegpersoneel van oraloor die wêreld. ’n Mens se getuienis word deur­gaans met jou menswees gelewer.

Ander Suid-Afrikaners werk meesal in die VAE as vlieëniers, ingenieurs, uitvoerende hoofde van groot on­dernemings, bouers, onderwysers of medici. Som­mi­ge mense is alleen daar; hulle gesinne moes nood­gedwonge in Suid-Afrika agterbly.

In dié Arabiese land geld natuurlik streng sosiale en maatskaplike reëls. Mense uit alle wêrelddele is wel­kom, maar moet onthou: Hulle is gaste in die land. Om daar te werk is ’n voorreg. As jy jou nie goed gedra nie, stuur hulle jou eenvoudig huis toe.

Tydens Ramadan word byvoorbeeld van buitelan­ders verwag om met nóg groter bedagsaamheid die land se tradisionele geloofsgebruike te respekteer. Om dan selfs net bedags water te drink in die openbaar, en so­doende iemand in sy Ramadanvas te steur, is onaanvaarbaar.

Die Emirate is merkwaardig: Hulle het selfs ’n mi­ni­sterie van “tolerance and happiness”. Oor die algemeen verloop dinge daar rustig en glad.

Soms is dit egter ook ’n wispelturige, onvoorspel­ba­re plek. Eendag, terwyl ons die eerste 7-ster hotel in die wêreld groot-oog bewonder, kry Deon ’n oproep: ’n Gemeentelid, uitvoerende hoof van ’n groot maatskappy, het pas sy werk verloor. “Dit is nie ongewoon of ’n skande nie. Dit gebeur met baie mense. In die VAE kan jy, as gaswerker, onmiddellik afgedank word – sonder enige rede of verduideliking. En jy het geen regte nie. Daar is nie ’n hof waarheen jy kan vlug om jou te beskerm nie.”

Die Arabiese hitte omsingel jou: skroeiend, oorwel­di­gend. Asof iemand ’n kosmiese oonddeur neffens jou oopgemaak het. Die kwik kan tot 50 grade en hoër styg, met ’n ewe hoë, verswelgende humiditeit. Susan vertel: “Hoogsomer is dit sommer 39 grade wanneer jy soggens opstaan.”

Oral is genadiglik baie effektiewe lugverkoeling. Boonop is die land so veilig – mense laat selfs hulle motors voor die winkel luier sodat die lugverkoeling kan aanhou werk terwyl hulle inkopies doen. En niemand steel die kar nie!

Die winkelsentrums is groot en baie – daar is 60 in Dubai. Een meer indrukwekkend as die ander: Dié een het ’n ski-oord. Daardie een ’n akwarium. Of ’n Grand Prix-renbaan. Vir ontspanning ry die Suid-Afrikaners fiets. Swem. Hulle stream musiek, flieks of rugbywedstryde. Of vaar met hulle 4×4’s die eindelose duine in en gaan braai in die woestyn.

Sommige mense herdefinieer hulle waardes en geloof in ’n nuwe land. Trudie Grobbelaar, wat in Abu Dhabi werk, sê haar perspektiewe het verander in Arabië. “Nou sien ek net ‘goeie’ en ‘slegte’ mense; nie meer swart en wit nie. En ek sien baie meer goed as kwaad.”

Die foto en logo wat die Afrikaanse gemeentes in die Verenig­de Arabiese Emirate nou gebruik.

Wanneer sy terugkom Suid-Afrika toe, wil sy min­derbevoorregtes help om selfversorgend te wees. Om groentetuine te plant. Sy wil mense bemagtig met kennis. “Want,” sê sy, “ek het in die VAE ervaar hoe dit voel om soos ’n slaaf te werk. En om in die minderheid, die mindere, te wees.”

Truda van Straaten is nou vir haar tweede rondte en negende jaar in Dubai. Haar man, Dick, is ontwikkelingsbestuurder van ’n maatskappy wat asemrowende hotelle daar bou. “My eerste ervaring van Dubai was: Al my groen is weg!” lag sy.

“Maar hier is stilte,” vul Narina Maritz aan, ’n radio­grafis van Bettiesbaai, wat Dubai se 8-baan verkeer moes leer trotseer. “En ek het die Here hier in die stilte herontdek.”

Vir beide hierdie vroue is dié warm woestyn nie ’n slegte ervaring van versoekings, verdwaal en verval nie. Maar eerder ’n verruil-dit-vir-niks Hosea-ervaring van: Die Here het my na die woestyn toe gebring om my opnuut weer die hof te maak.

– Vir meer inligting, skakel dr Deon Bester by +971521024257 / drdeonbester@afrikaansvae.church of Pieter Swanepoel by +971551038246 / voorsitter@afrikaansvae.church. Besoek ook www.afrikaansvae.church of soek “Afrikaanse Gemeentes VAE” op Facebook.