Die reël bestaan nie

Jacques Louw, prokureur van Kaapstad, skryf:

Ek voel dit is my plig om te reageer op dr Chris van Wyk (“Kerkbode mag nie“, 28 Julie 2017) aangesien dit ’n eeu-oue wanopvatting voortdra.

Uit die staanspoor moet ek verduidelik daar is nie in ons reg ’n sub judice-reël nie. Daar is wel, na die beste van my wete, so ’n reël in die parlement, maar dit is genoodsaak deur die parlementêre privilegie (waar ’n spreker beskerming het ten opsigte van laster wat hy bin­ne die parlement uiter).

Die wanopvatting van ’n verbod op buite-hoflike uit­sprake oor hangende hofsake het waarskynlik sy ont­staan gehad in twee hofuitsprake binne soveel weke deur regter Mason van die ou Transvaalse hof in 1913 (Kingwell v Robinson en Argus v Dunston).

Wat regter Mason daar gesê het (of wou sê) was dat jy nie die sogenaamde gekwalifiseerde privilegie het indien jy uit hofdokumente publiseer voordat die saak voor die hof gedien het nie. Ongelukkig het hy homself lomp uitgespreek en is die uitsprake later gebruik as ge­sag vir die “reël”, wat met sy latere parlementêre misbruik deur sommige verkeerdelik verhef is tot ’n regsreël.

In 1997 het die beginsel weer voor die Hof in Johan­nes­burg gedien waar regter Wunch die aangeleentheid reg­gestel het, maar ongelukkig in sy geskrewe uitspraak weer effens gestruikel het. Die gevolg van sy uit­spraak was egter korrek (Romero v Gauteng Newspapers).

Onlangs het appèlregter Nugent in die Appèlhof die bestaan van die sub judice-reël finaal die nekslag toe­ge­dien (Midi Television (Pty) Ltd t/a E-TV v Director of Public Prosecutions (Western Cape) 2007 (5) SA 540 (SCA)).

Om op te som: Daar is twee gronde van risiko wanneer media oor hofsake berig.

Die eerste, in ons siviele reg, loop die media die ge­vaar om vir laster gedagvaar te word indien hulle hofstukke aanhaal voordat dit in die hof geroep is. (Daarvoor blyk daar geen gevaar te wees in die gay­-kwessie-hofsaak nie). Die tweede is dat buite-hoflike uitsprake in uitsonderlike gevalle dalk op minag­ting van die hof kan neerkom. Daar is ook weinig ge­vaar daarvan in die gay-kwessie-saak.

Ek skryf hierdie brief in my persoonlike hoedanigheid.