Ruimtes van stilte

Ds Marié Britz wil haar merkwaardige stiltereis met ander deel. Sy sien haar roeping om ruim­tes van stilte te skep waar mense God kan ontmoet. Nie net in haar bedie­ning nie, maar ook by die retraiteplaas wat sy en haar man, Stephan, in 2018 open. CONETTE LE ROUX het met haar gesels.


“Ons leef al meer in ’n post-kerklike tyd. Daarom wil ek alternatiewe ruimtes skep waar mense God kan ontmoet,” sê ds Marié Britz, predikant by die Moedergemeente in Stellenbosch.

Nie net in haar rol as predikant nie, maar ook vir men­se wat nie deel van gemeentes en geloofgemeen­­skap­pe is nie.

Sy sê: “Ek sien my rol in die bediening as iemand wat ander wil help om God in hulle lewe en die wêreld raak te sien.”

En wanneer sy namiddag die pad aandurf na ’n plaas buite Stellenbosch, met Tafelberg aan die een kant en die Bolandse berge en Bottelary-heuwels aan die ander, werk sy en haar man, Stephan, aan Anathoth – ’n retraiteplaas wat in 2018 sy deure geluidloos gaan oopgooi.

Anathoth is ’n plaas wat Pat Stephenson, ’n Amerikaanse vrou, in 1997 gekoop en aan die Anathoth Trust geskenk het. Die uitsluitlike doel was om die plaas vir Christelike retraites aan te wend. Pat het die eerste paar jaar die plaas self be­stuur maar is op 83 weer terug Ame­rika toe om by haar familie te wees. Pat is vandag al 91.

Stephan het in Junie 2016 die bestuur van die plaas oorgeneem en die Britz-familie het Stellenbosch in Desember 2016 vir dié plaas verruil.

“Ons leef in ’n besige, opper­vlakkige tyd. Stilte help ’n mens om God se stem te hoor en dieper met jouself en God te reis,” sê Marié.

Sy het dit ook aan eie lyf ge­voel ’n paar jaar gelede.

Eerstens het sy twee miskra­me gehad en ook ’n persoonlike krisis oor haar roeping ervaar. “Ek het in ’n stadium gedink: ‘Ge­nade, waar is ek. Is dít werklik waar die Here my wil hê?’”

In dié tyd het haar man ’n hart­aanval op 42 gehad en moes hul­le as gesin deur finansiële kri­sis­se worstel.

Dié jare beskryf Marié as ui­ters moeilike jare, maar ook haar “mees vormende jare”.

Richard Rohr, ’n Katolieke priester van die Franciskaanse orde, sê net twee dinge gee ’n mens opregte ontmoetings met God: Verwondering (wonder) en ver­wondheid (suffering).

Dit het vir haar ’n realiteit geword.

In 2006 het prof Denise Ackerman vir haar ’n geestelike begeleier geword en voorgestel sy moet ’n 7 dag-retraite in Constantia bywoon. “Hier het die verhaal van die blinde Bartolomeus myne geword. Die skille het van my oë afgeval. Ek het ’n diep bewustheid van my eie gebrokenheid ervaar. Ek het ook my diepste iden­ti­teit in God ontdek as geliefde kind. As jy besef daar is niks wat jy kan gee of bied nie, besef jy dat God jou net uit genade liefhet. Ook in jou gebrokenheid.”

“Sedert 2006 het jaarlikse retraites en stil dae deel van my en Stephan se lewensritme geword en stilte ook deel van my daaglikse ritme.”

In 2015 het Marié ook die voorreg gehad om ’n 30 dae-retraite van totale stilte by te woon.

St Beuno’s, ’n Jesuïtiese spiritualiteitsentrum by ’n ou klooster in Noord-Wallis, was vir haar ’n plek van “stilte, afsondering en eenvoud”. Die retraite het ’n daaglikse ritme gehad met spesifieke geestelike dissiplines maar elke aand het jy weggedraai van jou eie reis en vir ander gebid. En dan vra jy jouself elke aand: “Waar was God vandag?”

St Beuno’s beoefen die geestelike dissiplines van Ignatius, ’n Spaanse soldaat wat teoloog geword het nadat ’n kanonkoeël hom eers ses maande lank bedlêend gemaak het. Hy was ook ’n tydgenoot van Martin Luther. In dié tyd het hy besef hy wil Jesus volg en toe hy gesond is het hy 40 dae in ’n grot in die woestyn gaan woon waar dié oefeninge ontstaan het in sy soeke na God.

Dit is hierdie geloofsgewoontes, wat Marié gehelp het om God werklik te beleef, wat sy nou aan ander wil oordra.

“Party mense dink ’n retraite is ’n luukse, maar as jy uitvind wat dit vir jou beteken, besef jy dit is ’n nood­saaklikheid.”

Marié en Stephan se droom is om Anathoth bekos­tigbaar en toeganklik te maak vir alle mense.

“Ons wil nie ’n elitistiese plek skep wat ontoeganklik is vir mense wat dit nie kan bekostig nie. Ons wil eerder ’n retraiteplaas hê waar almal sal welkom voel en weet dat ons gelyk is voor God – ongeag ons agtergrond, denominasie, taal, kultuur of finansiële vermoëns,” sê Stephan.

– Navrae oor Anathoth kan gerig word aan anathoth@stillebosch.co.za

Ignatius-spiritualiteit in NGK

Marié is baie opgewonde oor die oplewing van spiritualiteit in die NG Kerk. Volgens Marié het ons “uitstekende voedsel” (teologie), maar benodig ons net “skeplepels” (maniere om dit te verteer). Sy sê: “Dit is nie alleen kennis van God wat ons verander nie, maar die ken van God wat ons dikwels leer in die gebruik van geloofsgewoontes soos Bybellees, stilte, gebed, geestelike begeleiding en diens.” Sy glo retraitesentrums en spiri­tualiteitsbeoefening wil ons juis hiermee help. Marié is daarom nou besig met ’n doktorsgraad oor Ignatius-spiritualiteit. 12 NG predikante gaan 18 maande lank deel van haar navorsingstudie uitmaak. Hulle gaan drie 10 dag-retraites bywoon en terugvoer gee oor in watter mate dié geloofs­oefeninge kan bydra tot ’n meer geïntegreerde missionale spiritualiteit.