Migrasie gee die evangelie vlerke

Die migrasie van mense is van die oudste tye af deel van die geskiedenis van die mensdom. Dit is hoe kulture en godsdienste regoor die wêreld versprei het. Dit is ook soos ’n goue draad van die begin af in die geskiedenis van die NG Kerk ingeweef.

Die NG Kerk het sy ontstaan te danke aan die koms van Jan van Riebeeck en ’n groepie mense wat uit Ne­derland na die suidpunt van Afrika gekom het. Toe hulle op 6 April 1652 hier aangeland het, het hulle nie net ’n verversingspos gestig nie, maar ook die kerk hier geplant.

Vanaf 1835 het meer as 10 000 mense na die binneland van Suid-Afrika getrek in ’n migrasie wat be­kend geword het as die Groot Trek. Ook hulle vesti­ging in die binneland het tot die stigting van gemeentes en kerke aanleiding gegee.

In die laat tagtiger- en vroeë negentigerjare van die vorige eeu het duisende lidmate van die NG Kerk Suid-Afrika verlaat om hulle elders te gaan vestig. Dit het gelei tot die stigting van Bybelstudiegroepe, huis­kerke, gemeentes en onafhanklike kerke regoor die wêreld.

Terwyl hierdie verskillende migrasies van lidmate gesorg het vir die ontstaan van die NG Kerk en die ver­spreiding van die evangelie, is dit ongelukkig deur die NG Kerk by geleentheid in sy sinodes veroordeel. Tydens die sinode van 1837 is die Groot Trek beskryf as ’n daad van verset en die optrede van die emigrante is ten sterkste afgekeur. Geen predikant het hulle ver­gesel nie en die sakramente kon nie aan hulle bedien word nie. Nie-amptelik was hulle onder tug!

’n Verslag wat in 1998 voor die Algemene Sinode gedien het, het dieselfde gees geadem: “Die Ned Geref Kerk behoort die emigrasie van lidmate wat nie werklik uit noodsaak geskied nie, te ontmoedig.” Die verslag het voorts gelui: “As hoofrede vir hierdie ontmoediging word die gereformeerde standpunt dat gelowiges daar waar God hulle geplaas het, hulle gelowige roeping moet vervul. Hulle sal daarom ook nie te gou padgee uit moei­like omstandighede nie, omdat dit kan beteken dat hulle hulle Godgegewe roeping versaak.”

Volgens berigte kan die besluit van die regering om grond sonder vergoeding te onteien tot ’n volgende groot emigrasie lei. Miskien is die uitdaging van ons dag om uit die geskiedenis te leer en eerder na hierdie migrasie deur ’n missionale te bril kyk. Dan gee emigrasie aan die evangelie vlerke “tot aan die verste uit­hoeke van die aarde”.

Prof Johan van der Merwe doseer kerkgeskiedenis aan die Universiteit van Pretoria.