Dis onnodig om grondwet te wysig – NG Kerk

Die NG Kerk meen dit is reg en nodig dat grondhervorming in Suid-Afrika plaasvind, maar dink nie dis nodig om die grondwet te verander sodat dit gedoen kan word nie.

Dit blyk uit ’n voorlegging van 15 bladsye wat die kerk aan die Suid-Afrikaanse Parlement se gesamentlike grondwethersieningskomitee gestuur het. Dit kom nadat die Parlement vroeër vanjaar besluit het om ’n grondwetwysiging te ondersoek met die oog daarop om die onteiening van grond sonder vergoeding aan die eienaars te ondersoek.

Die kerk sê in sy voorlegging dat die kwessie volgens hom nog nooit die meriete van grondhervorming was nie, maar die effektiewe uitvoering daarvan. Die kerk wil werkbare oplossings binne die huidige grondwetlike raamwerk sien en steun regverdige en billike kompensasie waar grond in die beste belang van die publiek onteien word.

Volgens die kerk is daar niks in die huidige grondwet wat ’n belemmering is vir betekenisvolle grondhervorming nie. Daarom is ’n grondwetwysiging nie nodig nie.

Die probleme wat sinvolle grondhervorming belemmer, lê elders. Die kerk verwys in dié verband na ’n hoëvlakpaneel onder voorsitterskap van oudpresident Kgalema Mothlanthe wat ook bevind het dat vergoeding aan grondeienaars nie die groot struikelblok op die weg van grondhervorming is nie.

Dié paneel het ’n lys ander faktore geïdentifiseer. Dit sluit in korrupsie deur amptenare, gebrek aan kapasiteit by amptenare, ’n gebrek aan politieke wil, gebrekkige begrotings vir grondhervorming, en die feit dat bestaande beleid nie behoorlik uitgevoer is nie. Daarby is grond wat onteien is, nie aan nuwe boere oorgedra nie, met die gevolg dat hulle geen sekuriteit het waarteen geld geleen kan word om die boerdery aan die gang te kry nie.

Die kerk waarsku ook dat onteiening van grond sonder vergoeding ’n sneeubaleffek kan hê wat nie net die landbou nie, maar die hele land kan raak. So kan dit grond se waarde so aantas dat dit nie as sekuriteit vir lenings gebruik kan word nie. Daarsonder kan boere nie boer nie.

Dit het die potensiaal om die landbousektor se volhoubaarheid, ekonomiese lewensvatsbaarheid en daarmee saam ook voedselsekuriteit in gedrang te bring. Dit kan armoede net vererger.

“Die NG Kerk is ten gunste van kompensasie vir grondeienaars wat hulle grond moet afstaan ter wille van grondhervorming. Dit moet bepaal word op grond van oorwegings van billikheid en regverdigheid,” verklaar die kerk.

Die kerk beklemtoon ook dat Suid-Afrika se voedselsekerheid op geen manier in gedrang gebring moet word nie.