So, waar of wat ís die koninkryk?

In Lukas 4:43 verklaar Jesus, nadat die inwoners van Kapernaum Hom wou verhinder om hulle dorp te verlaat, dat Hy ook na ander dorpe moes gaan om die koninkryk van God daar te verkondig. Die insident laat die vraag ontstaan wat die koms van die koninkryk van God in ’n dorp in die praktyk sou beteken?

Die Griekse woord basileia kan verstaan word dat dit of op ’n gebied dui waaroor ’n koning heers, of die aksie van om te heers. Die vraag is dus of Jesus ’n kon­krete dorp, stad, streek of selfs die hele wêreld, wou kom verower sodat God direk daaroor heers. Dat daar met ander woorde ’n verskil is in hoe God in dié gebied sou heers as oor die res van die wêreld in die hede.

Indien dit die geval is, ontstaan die vraag wat gebeur met diegene in die gebied wat nie sy koningsheerskappy aanvaar nie? Indien basileia slegs op die heerskappy van God dui, en dus waar God deur mense as Koning erken word, is die vraag weer hoe ons dit sal herken? Waar kan ons sien en aanvaar dat God regeer, en wie bepaal dit?

Die vrae is nie nuwe vrae nie. Reeds in Lukas 17:20 vra die Fariseërs aan Jesus wanneer kom die koninkryk van God?

Jesus antwoord hulle deur daarop te wys dat dit vir hulle moeilik sal wees om die koninkryk van God uit te wys, want in Hom is dit reeds teenwoordig, en hulle het dit nie herken nie.

Ander uitsprake van Jesus dui op die geheimsinnige aard van die teenwoordigheid van die koninkryk van God (Luk 8:10). So beklemtoon Jesus in die gelykenisse van die mosterdsaadjie (Luk 13:18-19) en suurdeeg (Luk 13:20-21) dat die teenwoordigheid van die koninkryk in die wêreld enersyds maklik is om mis te kyk en andersyds dat die effek daarvan reeds enorm is.

Die paradoksale wyse waarop die koninkryk van God in die hede teenwoordig is, moet ons waarsku daar­teen om te gou alles wat ons doen as “koninkryks­werk” te tipeer. Of om sekere terreine van die samelewing, selfs die kerk, tot die koninkryk van God te verklaar. Dit gebeur immers net te maklik dat ons ons eie wêreldbeeld gelykstel met die koninkryk van God, eerder as met dié van Jesus.

Om na die koninkryk van God te verwys mag dus nie ’n manier wees om ander te manipuleer om met ons sienswyse saam te stem nie. Dit moet ons eerder bedag maak om raak te sien waar God op ’n vreemde, dikwels paradoksale wyse, in die wêreld werksaam is.

▶ Prof Marius Nel doseer Nuwe Testament aan die Universiteit Stellenbosch.