Hofsaak: uitspraak kom ‘voor einde vanjaar’

Die NG Kerk sal hopelik ‘voor einde vanjaar’ weet watter van sy besluite oor verhoudinge tussen mense van dieselfde geslag geld – dié van die Algemene Sinode van 2015, of dié van die buitengewone Algemene Sinode van 2016.

Die besluite van 2015 gee erkenning aan gay verbintenisse. Daarvolgens kan dit in die NG Kerk deur NG dominees voltrek word, en kan gay dominees in burgerlike verbintenisse in die NG Kerk dien. Die besluite van 2016 het dit omgekeer en slegs erkenning gegee aan heteroseksuele huwelike. Gays kan predikante wees mits hulle selibaat bly.

Drie regters het op 21 Augustus geluister na die argumente van ’n groep lidmate wat aanvoer dat 2016 se besluite onregmatig is, en van die kerkleiding wat 2016 se besluite verdedig het. Die uitspraak is voorbehou. Regter Joseph Raulinga het gesê dit behoort voor die einde van die jaar te kom.

Die argumente is op twee fronte gevoer. Aan die een kant het adv Jeremy Gauntlet, namens die groep lidmate, aangevoer dat die besluite van 2016 op prosedurele gronde ongeldig verklaar word.

Die lidmate het aanvanklik aangevoer dat die appèlkommisie wat die besluite van 2015 nietig verklaar het, ongeldig was. Nadat die Algemene Taakspan Regte meer as ’n jaar lank volgehou het dat die appèlproses geldig is, het die kerkleiding toegegee dat dit nie die geval was nie. Hulle het egter aangevoer dat die sinode van 2016 by magte was om ’n nuwe besluit te neem.

Gauntlet het aangevoer dat vorige besluite eers herroep moet word voordat ’n nuwe besluit geneem kan word.

Hierop het adv Schalk Burger namens die kerkleiding aangevoer dat dit nie nodig is nie. Hy het gesê 2004 se Algemene Sinode het besluite geneem wat die vorige besluit vervang het, daarna het 2007 se sinode besluite geneem wat dié van 2004 vervang het, en so het volgende sinodes telkens besluite geneem wat ou besluite vervang het. Dit is ook wat in 2016 gebeur het.

Regter Sulet Potteril wou in ’n stadium van Burger weet wat van 2015 se besluit geword het. Burger het gesê dit is vervang deur dié van 2016.

Gauntlet het in sy repliek daarop gewys dat 2004 se besluit uitdruklik sê dat dit vorige besluite vervang. In 2007 is ’n besuit geneem wat 2004 se besluit uitdruklik bevestig het en daarop voortgebou het. Die besuit van 2015 sê ook uitdruklik dat ’n vorige besluit daarmee verval.

In 2016 het dit egter nie gebeur nie. Gauntlet het daarop gewys dat die appèlkommisie in, wat hy as ’n “geheime proses” bestempel het, besluit het 2015 se besluit is nietig. Hy het uit die notule aangehaal dat ds Nelis Janse van Rensburg, die moderator, gereël het dat 2015 se besluit van die tafel af is en dat dit nie bespreek mag word nie.

Verder het prof Johan van der Merwe, destydse aktuarius, aan die sinode gesê 2013 se besluit is nou op die tafel.

Die besluit wat in 2016 geneem is, verwys geensins daarna dat dit 2015 se besluit vervang nie. Dít, het Gauntlet aangevoer, is nie houdbaar nie.

Die ander stel argumente het gegaan oor diskriminasie.

Gauntlet het onder meer aangevoer dat die reg op godsdiensvryheid nie gebruik kan word om beperkinge te plaas op grondwetlike regte soos dat daar nie op grond van kleur, geslag, seksuele oriëntasie of gestremdheid gediskriminer mag word nie.

Burger het aangevoer dat dit nie onbillikke diskriminasie is nie. Dis ’n geval waar twee mededingende regte teen mekaar opgeweeg moet word. Hy het aangevoer dat godsdienstige groepe die ruimte het om volgens hulle oortuigings op te tree.

Potteril wou van Gauntlet weet wat die effek sou wees as hulle 2016 se besluite nietig verklaar. Gauntlet het gesê dan geld 2015 se besluite weer. Hy het aangevoer dat die prosedurele foute van 2016 genoeg is om die saak in die lidmate se guns te beklink.

Gauntlet en Burger het egter albei gevra dat die regters ook oor die argumente oor diskriminasie uitspraak moet lewer.