Die kerk se gesprek oor seksualiteit

Die veelbesproke aansoek van die 11 lidmate by die hooggeregshof in Pretoria om die NG Kerk se 2016-besluit oor selfdegeslagverhou­dings ter syde te stel, is op 22 Augustus aangehoor.

Die hele aanloop tot die hofsaak en die dag in die hof was om baie redes vir my ’n slegte en ontwrigtende ervaring. Regsargumente en teologiese gesprekke is twee modusse van besinning wat nie waterdig van mekaar geskei kan word nie, maar beslis ook nie met dieselfde rasionale werk nie. Die hof is daarom beslis nie die plek waar daar oor komplekse teologiese kwessies uitsluitsel verkry moet word nie. Oor die moontlike uitkomste van die saak kan ons maar net spekuleer.

Die verdeeldheid in die kerk oor die kern van die kwessie is diepgaande. Daarom het die Algemene Sinode ook in twee opeenvolgende sinodes twee teen­oorstaande standpunte ingeneem. Dit sal ons sekerlik nie baat om oor al die tegniese argumente en oorwe­gings verder te stry nie. Selfs die gesprek oor die konsti­tusionele houdbaarheid van die standpunt van die NG Kerk help ons nie. Ons moet eenvoudig binne die kerk met mekaar ooreenkom oor die hantering van die diversiteit van standpunte.

Ons verdeeldheid verteenwoordig twee strome van denke oor hermeneutiek, oor etiek en oor die navol­ging van Christus. Dat daar al vantevore oor verskillende kwessies in die geskiedenis van die NG Kerk meervoudige strome van denke was en steeds is, is ’n feit. Trouens, ons identiteit as kerk is dat ons ’n soort hibriede teologie omarm het.

Aan die een kant is daar naamlik die sogenaamde “evangeliesgesinde benadering” of Murray/Hofmeyer-tradisie, en aan die ander kant die meer “rasionele” of “Neo-Calvinistiese” benadering. Die twee tradisies loop soos die twee spore van ’n treinspoor langs mekaar om een baan te vorm. Dié akkommodering van mekaar se denke en oortuigings het ons kerklike lewe buitengewoon verryk.

Selfdegeslagverhoudings word klaarblyklik bedink vanuit hoofsaaklik twee strome van denke oor Skrif­verstaan. Die toekoms lê in die vashou van mekaar, die balans wat gevind word. Die voortgesette interaktiewe gesprek sal die kerk se vashou aan Christus en aan die Skrif én aan diensbaarheid aan die gemarginaliseerdes van die samelewing dien en kan ons op ’n trajek plaas wat buitengewone koninkrykswins bied.

Die getuienis van die kerk hang ook saam met hoe gelowiges hulle onderskeie verskille hanteer. Dit was immers vanaf die eerste gemeentes se bestaan so dat hulle diepgaande van mekaar verskil het. Christus verwag nie van ons om oor alles saam te stem nie, maar wel om verdraagsaam teenoor mekaar te wees (1 Kor 8). Ons het nou genoeg gehad van etikettering en verdagmakery.

My eie denke oor selfdegeslagverbintenisse lê in ’n ander stroom as wat uitdrukking gevind het in die 2016-besluit. Ek is oortuig dat seksuele oriëntasie ’n goeie gawe uit God se hand is wat ons met dankbaarheid mag ontvang en met sorg moet koester. Gay mense moet versoen word met die gawe van hulle seksuele oriëntasie. Hulle is net so deel van God se skepping soos heteroseksuele mense. Ek is ook oortuig dat sonde gemeet moet word aan hoe ons leef, en nie aan ons seksuele oriëntasie nie. Sonde is onder meer wanneer ’n daad of ’n aksie iemand anders benadeel, skade aandoen, seermaak, uitbuit, misbruik en dus mens­waardigheid aantas.

Vir homoseksuele mense om te floreer, moet hulle seksualiteit myns insiens gelykwaardig aan heteroseksualiteit beskou word. Dieselfde standaarde en waardes met betrekking tot leer en lewe moet vir alle persone geld, ongeag hulle seksuele oriëntasie.

Ek het oneindige respek vir die kerk. Die kerk is immers die liggaam van Christus, sy bruid. Ek gaan nie die kerk verneder of verlaat omdat die Algemene Sinode anders as my denke oor selfdegeslagverhou­dings besluit het nie. Inteendeel, ek het oor die afge­lo­pe twee jaar alles binne my vermoë gedoen om die kerk te beskerm teen mense se argwaan en onverantwoordelike veroordeling.

Ek dink nie die mense wat van my verskil oor self­degeslagverhoudings is op een of ander wyse sleg nie. Hulle is my broers en susters en ek ken hulle en is lief vir hulle. Daar is egter ook talle gelowiges binne die NG Kerk wat soos ek dink. Die vraag is nie of ons die meerderheid is nie. Die vraag is of ons bona fide binne die belydenis van die kerk oor die gesag van die Skrif en as dissipels van Jesus hierdie standpunt kan handhaaf.

’n Aantal kerkrade het dieselfde soort standpunt as ek ingeneem. Talle ander gelowiges, soos ek, hoop dat ons in die toekoms met ’n stewige teologie van diversiteit, kan ruimte maak vir mense wat só dink. Dit sal lewenshoop bied aan baie gay gelowiges, en baie ouers en broers en susters en familielede van gay gelowiges wat tans voel hulle is in ’n doodloopstraat. Maar dit sal ook aan baie van ons wat net pastors en medegelowi­ges is, opsies bied om gay mense te bedien met ’n teo­logie van onvoorwaardelike insluiting.

Die antwoord lê nie in dwang en eendersdenkendheid nie, maar in Christelike verdraagsaamheid jeens mekaar. Die eenheid tussen ons lê in Christus se liefde en trou, sy doop, sy roeping. Laat ons dan met liefde en waardigheid na mekaar se belange omsien en mekaar dien sodat ons waardige getuies kan wees van sy liefde.

Ds Nelis Janse van Rensburg is voorsitter van die Al­ge­mene Sinodale Moderamen.