VKO: daar is baie kundigheid beskikbaar

“Ons hoef nie die wiel te herontwerp nie. Hy is klaar ontwerp.”

Dít is een van die dinge wat duidelik was op die konferensie oor vroeëkinderontwikkeling (VKO) wat die Algemene Sinode se Taakspan vir Missionale Diakonaat saam met verteenwoordigers van al tien sinodes en nog ’n aantal organisasies gehou het.

Dr Lourens Bosman, algemene bestuurder in die kantoor van die Algemene Si­node, sê daar is fantastiese kundigheid beskikbaar. Organisasies met dié kundigheid wag om met die kerk hande te vat.

Oor die rede waarom die kerk betrokke moet of wil wees by vroeëkinderontwikkeling, sê Bosman dit is omdat die kerk betrokke bly by die voortgesette stryd teen armoede en onreg. In ’n vroeëre gesprek met ekonome is daar aan die kerk gevra om betrokke te wees by onderwys, en spesifiek vroeëkinderontwikkeling. Dis die beste manier om armoede te bestry.

In ’n gewone plaaslike gemeenskap het die kerk nie toegang tot die leerplanne of onderwysstandaarde nie. Die kerk het egter wel baie toegang tot voorskoolse kinders. En om by dié kinders betrokke te wees, is nie om met die tweede prys tevrede te wees nie. Dis die heel beste plek om betrokke te wees.

Die eerste 1 000 dae van ’n kind se lewe – van bevrugting tot sowat twee jaar oud – is van kritieke belang in die ontwikkeling van die kind. Dit is grootliks in dié tyd dat die brein gevorm word. ’n Kind wat min kos en stimulasie kry, se brein lyk totaal anders as dié van ’n kind wat goeie voeding en stimulasie kry. ’n Organisasie soos Common Good kan in dié opsig ’n waardevolle vennoot wees.

Bosman beklemtoon dat die sorg vir kinders onder twee nie net van belang is vir armes nie. Ook binne ’n gemeente is dit belangrik om te vra of kinders stabiliteit, liefdevolle sorg en stimulasie kry.

As dit kom by kinders van twee jaar oud tot in graad R, is die vraag by gemeentes dikwels hoe hulle met ’n sentrum vir vroeëkinderontwikkeling kan begin. In dié opsig het Smartstart reeds hande gevat met die NG Kerk in die Wes-Kaap, maar hulle soek nog vennote. Plaaslike gemeentes, ringe of sinodes sou vir Smartstart kon vra: “Kom help ons om te begin.”

Nal’iBali lê klem daarop dat dit baie belangrik is om vir kinders te lees. Gemeen­tes kan direk met hulle skakel.

In Pretoria help die middestadsbediening Pen bestaande dienste waar iemand byvoorbeeld bloot kleuters oppas, om hulle vlak van dienslewering te verhoog. Die gedagte is om hulle mettertyd te help om te vorder van blote oppas tot by ’n volwaardige kleuterskool.

Bosman sê die sinodale gebiede waar daar reeds ver gevorder is met die bevordering van vroeëkinderontwikkeling, is die Noord-Kaap, Wes-Kaap en Hoëveld.

Wat telkens belangrik is om dit te laat gebeur, is noue samewerking tussen die maatskaplike dienste en die gemeentes. Dit moet gebeur sonder dat gemeentes hulle verantwoordelikheid abdikeer aan die maatskaplike dienste. Die gedagte is dat gemeentes in staat gestel word om dit self te doen.

Bosman sê dit is ’n groot oogmerk om die langarmverhouding tussen die kerk en die maatskaplike dienste op te hef. Noue samewerking is nodig.

Wie kan ek kontak?

Skakel met jou sinodale verteenwoordiger:

Namibië: Amanda Kruger ceo@ecsos.org

Noordelike Sinode: Marinda van Niekerk marinda@pen.org.za

Oostelike Sinode: Elize Bezuidenhout ejb@bssa.co.za

Hoëveld: Mona van Heerden mona@tutela.org.za / Johan Botha johanbth46@gmail.com

Goudland: Grant du Plessis mjgduplessis@gmail.com of Nico van Rensburg volbring@mweb.co.za

Noord-Kaapland: Fanus Henning fanus@caritas.org.za

Vrystaat: Nico Mostert nicom@absamail.co.za

KZN: Rupert de Koning rdekoning@absamail.co.za of Mike Heaney mike.heaney1@gmail.com

Oos-Kaap: Christo Stumke demist@telkomsa.net

Wes-Kaap: Nioma Venter nioma@kaapkerk.co.za

Of, kontak dié organisasies:

Common-good: Het ’n uitstekende navorsingsverslag oor die kerk se rol in die eer­ste 1 000 dae. Beskikbaar by http://www.commongood.org.za/early-life/. Kontak Sarah Binos of Ruth Lundie oor die moontlikheid van ’n werkswinkel in jou sinode of streek by info@commongood.org.za

Smartstart: Gaan kyk eerstens na hulle baie goeie webblad: https://smartstart.org.za/en/. Hulle werk deur middel van programfasiliteerders (franchisors) wat die plaaslike VKO-sentrums (franchises) plant, oplei en toesig hou. Kontak hello@smartstart.org.za vir inligting oor die naaste franchisors in jou omgewing.

Nal’iBali: Vorm ’n ses maande-vennootskap met gemeentes om julle aan die gang te kry. Hulle het ’n uitstekende webwerf by https://nalibali.org/ met al die inligting.

PEN: Gemeentes in en om Gauteng kan skakel met Jennie McGarvie by jennie@pen.org.za

Societas is ’n maatskappy sonder winsoorgmerk wat ’n fonds ontwikkel om vroeëkinderontwikkeling deur geloofsgemeenskappe en nie-regeringsorganisasies te ondersteun. Hulle bevorder ook bewusmaking. Lees meer oor hulle by societas.co.za