‘The forgiven’ bied nadenke oor vergifnis, waardigheid

THE FORGIVEN (2018)
Genre: Drama
Resensie deur Laurie Gaum


The forgiven bied ruimte vir nadenke oor die kompleksiteit van vergifnis, versoe­ning, he­ling en menslike waardigheid. Die fliek speel af teen die ag­tergrond van aartsbiskop Desmond Tutu se werk saam met die Waarheid-en-Versoe­ningskommissie (WVK).

Dit gebruik as lens enkele sake wat voor die WVK gedien het en, eerder as om histories presies te probeer wees, word van die feite van dié sake saamgestel en fiktiewe karakters geskep om beter kykstof te bied. Tutu se direkte betrokkenheid by hierdie sake en die rolspelers daarin word uitgebeeld, terwyl daar eintlik ’n hele ondersoekspan agter die skerms van die WVK werksaam was.

Sentraal in die verhaal is Tutu se besoeke in die Polls­moor-gevangenis aan “Piet Blomfeld” (gespeel deur Eric Bana), lid van ’n moord-eenheid van die eer­tydse veiligheidsmagte. Blomfeld is ’n gewetenlose moordenaar wat Tutu tromp-op loop met sy verstaan van die menslike aard en toestand.

Die verhouding tussen Tutu en Blomfeld raak teke­nend van die hele WVK-projek; dis hier waar dit gaan staan of val. Dis ook hier waar die wending kom as ’n sleutel gevind word wat Blomfeld se karakter meer geskakeerd maak.

Met die politieke ooreenkomste van 1994 wat tans saam met die WVK ernstig gekritiseer word, kan met reg gevra word of The forgiven nie dieselfde vooroordeel jeens die oortreder (waarvan die WVK beskuldig word) het nie, met die klem op Blomfeld se karakter eerder as dié van sy slagoffers.

’n Mens vind dus ’n tipiese fiksasie op die psige van die monster, wat die film ongelukkig – saam met oordadige geweld en rassistiese opmerkings – kenmerk. Suid-Afri­kaanse kykers sal moontlik skepties wees oor die ge­slaagdheid van Forest Whitaker se vertolking van Tutu.

Hoewel hierdie kyker empatie kon ontwikkel met die vrees wat onder oortreders in hierdie tydsperiode aanwesig was, is ek ook gekonfronteer met die antagonisme en verdagmakery van die WVK onder Afrika­ners. Die plek waar ons samelewing tans is in terme van nasiebou, sosiale kohesie en rassisme, is deels hier­aan te wyte en The forgiven bied geleentheid tot bestekopname.

▶ Laurie Gaum fasiliteer werkswinkels in manlikhede, seksualiteit en gender-versoening.