Coligny: Bybel-Media vat die spoor van versoening

Met die vonnisoplegging van Phillip Schutte en Pieter Doorewaard wat vandeesmaand vir die moord op Matlhomola Moshoeu verwag word, is die dorp Coligny in Noordwes weer in die kollig. Kerkbode het met Nico Simpson, mede-regisseur van A Chronicle in Coligny, wat eksklusief by Kerkbode gepubliseer word, gesels.


Kerkbode (KB): Net eers meer teoreties, hoe sou jy in joernalistieke terme julle aanslag met hierdie produksie beskryf?

Nico Simpson (NS): Na ons drie dae in Coligny het ons besef die verhaal van die inmekaargeweefdheid van politiek, godsdiens, armoede, verwagtings, ge­weld, drome, onreg, vrese en hoop in die Suid-Afri­kaan­se sameleweling sal meer as ’n drie-minute video­greep vat om te vertel. Ons het dus besluit om kykers dieper in te nooi in al die onderstroming agter wat gebeur het in die dorp. Die kortfilmformaat het ons die speelruimte gegee om die verhale van baie van die rolspelers respekvol te vertel. Ons doel is egter nie ’n afstandige ‘feitelike’ vertelling nie, maar wel ’n getuie­nis oor watter positiewe rol die kerk in die nadraai van die trauma begin speel het.

KB: A Chronicle in Coligny is ’n same­werkingsprojek tussen Bybel-Media en Blindspot Films en daar is Engelse sub­titels wanneer van die onderhoude in Afrikaans gevoer word. Wie is julle teikengehoor met hierdie 13-minuutlange video?

NS: Stories van herstel is altyd minder dramaties as stories van bloed. Die brand van ’n gebou haal die nuus, maar die herstel van ’n verhouding nie. Die dans in die strate maak goeie koerantfoto’s maar die saamsing van gelowiges is nie nuuswaardig nie. Ons hoop dat hierdie getuienis gelowiges, wat glo dat die Gees heelmaak, sal bemoedig.

KB: Die titel sinspeel op ’n boekstawing van gebeure, maar bevat ook ’n Bybelse verwysing, nie waar nie? Hoe sou julle die spesifieke fokus van julle storie verwoord?

NS: Met die opneem van die video-materiaal was ons as span oorweldig deur al die indrukke. Almal in die dorp het seergekry. Toe ons daar was, was die gebeure nog vars in hulle geheue. Wat ons hoop gegee het, was gelowiges wat versigtig maar braaf begin het om uit te reik. Hulle het ten spyte van persoonlike seer begin om brûe te bou. Vir baie van hulle was dit ’n geloofstap.

KB: Waar en wanneer het die idee ontstaan om juis hierdie storie te gaan navors en vertel?

NS: Ds Nelis van Rensburg het Bybel-Media genader met die versoek om die verhaal op video te boekstaaf. Dit is ’n veelkantige verhaal. Die dorp dra die wonde van jare se stryd vir ruimte om te mag leef vir mense oor die hele spektrum van die Suid-Afrikaanse samelewing.

KB: Julle steun swaar op onderhou­de met kerk- en gemeenskapsleiers. Hoeveel dae moes julle agter die kamera deurbring en het dit soms armdraai gekos om met rolspelers te gesels of was hulle toeganklik?

NS: Die verrassing was dat mense graag met ons wou gesels. Tewie was natuurlik ’n ongelooflik gasheer wat baie deure oopgemaak het. Nie net het hy ons in sy eie huis en die huise van hul gemeetelede ingenooi nie, maar dit ook vir ons moontlik gemaak om die leefwê­reld van immigrante en mense in Scotland te leer ken. Ons ervaring was dat die kerkleiers in die forum, op ’n manier weer hulle profetiese en herdelike stem in die gebroke samelewing begin terugkry het.

KB: Hoe sou jy die rol wat iemand soos ds Tewie Pie­terse, predikant van die NG gemeente Coligny-Oos, beskryf?

NS: Vir ons was hy ’n geestelike leier wat sy roeping opgeneem het, al was dit hoe ongemaklik en uitdagend. Hy het mense bymekaar gekry. Hy het genetwerk met die plaaslike regering en dorpsbestuur. Hy het opleidinggeleenthede gereël vir plaaslike skoolhoof­de. Hy het verhoudings gebou oor verskillende grense. Dit was duidelik dat hy baie bewus was van hoeveel hy nog wil leer om ’n groter verskil te kan maak. Ons was ook onder die indruk van hoeveel gebed en ondersteu­ning hy eintlik nodig het.

KB: Tydens een van julle onderhoude sê eerw Paul Verryn van die Metodistekerk: “Selfs al probeer ons al jare lank afreken met ons rassisme, is daar steeds kakkerlakke in ons onderbewussyn wat ons in nede­righeid moet aanspreek.” Wat was julle indruk juis hier­oor na soveel gesprekke met so ’n wye verskeidenheid van inwoners in die dorp en boere in die distrik?

NS: As ’n mens as buitestanders die voorreg het om vir vier dae ’n dorp van verskillende kante af te mag leer ken, daag dit jou uit om na te dink oor jou eie rol in die omgewing waar jy leef en werk. Die verhaal van Co­ligny is ook die verhaal van feitlik elke ander dorp en stad in Suid-Afrika. Mense het drome en vrese. Mense het wantroue en vooroordele. Mense reik uit en stoot mekaar weg. Ek wil met meer nederigheid my oopstel om na verhale te luister, selfs al maak dit my ongemaklik en daag dit my vooroordele uit.

l Dr Nico Simpson is die bestuurder publikasies en e-media by Bybel-Media en mede-regisseur van A Chronicle in Coligny.