Neels was ‘aktivis vir vrede’

Kerksake se Riaan Cruywagen groet

Nes kansel of kollektebordjie, is Neels Jackson behoor­lik deel van die NG Kerk-meubels, skryf LE ROUX SCHOEMAN oor dié uittredende Kerkbode-redakteur.


Op 57 het Neels Jackson, kom ons noem hom maar die Riaan Cruywagen van die beleërde beat van Afrikaanse kerksake-verslaggewer, besluit dis tyd.

“Ek gaan aftree, maar beplan om vryskutwerk ook te doen (en) my groot stokperdjie is fotografie,” het hy onlangs vertel.

Neels is iemand wat ’n stokperdjie nogal na harde werk kan laat klink. As voëlkyker het hy al byna 700 van Suider-Afrika se 950 voëlsoorte gesien en as krani­ge fotograaf het hy, oor drie eksterne hardeskywe verspreid, 156 000 foto’s wat hy geneem het. So hy gaan nou nie in die son sit en duime draai nie!

Toe Neels in 2013 by Kerkbode begin het, het hy reeds 23 jaar joernalistieke ervaring gehad – hoofsaaklik by Beeld – en het hy pas spesiale erkenning by die Andrew Murray-Prysfonds ontvang. As kerkperd was hy op volle galop. Nou, ’n halwe dekade en ’n paar taai sinodes later, het ’n mens die kans om te vra: Hoe was dit aan die stuur van dié klein maar historiese publikasie waarvan die eerste uitgawe in 13 Januarie 1849 verskyn het. “Daar was uiteenlopende terugvoer, né,” sê Neels met ’n deadpan wat enige Poker-speler sal ja­loers maak. “Daar was mense wat verskriklik waarde­ring gehad het. Wat vir my goed sê soos dis die beste wat Kerkbode nog ooit gelyk het. En dan’s daar die ouens wat sê daai laaste koerant wat jy gepubliseer het, was die laagste laagtepunt van almal. Dis maar enige koerantman se ervaring.”

In November laasjaar het ek oor Neels se skouer gekyk hoe hy vanuit sy kantoor in Pretoria 2018 se laaste gedrukte Kerkbode-uitgawe persklaar maak en rolpers toe stuur. “Selfs meer as voorheen glo en bely ek nou: Jesus is die Here!” lui die laaste sin van Neels se afskeidsboodskap in die publikasie waarvan hy slegs die derde redakteur was wat hom nie eers as dominee bekwaam het nie.

Tussen die vele boeke in sy kantoorboekrak, die kosblikkie op sy wye lessenaar of pynlik netjiese fol­ders op sy werkkomper, moet die besoeker op soek na ’n leidraad na die man se binnelewe nie die halwe li­niaal­tjie miskyk nie. Dis waarmee “Mnr Jackson”, soos sy nuwe werkgewer destyds in die persverklaring rond­om sy aanstelling na hom verwys het, die Bybel lees.

Hy praat klokhelder oor sy geestelike reis. “Die storie was, ek het grootgeword met ’n baie sterk reëlsgodsdiens. In die SKJA het ons debatte gevoer oor wat mag jy en wat mag jy nie doen nie. Mag jy op ’n Son­dag ag­terplaaskrieket speel?” Hy’t gaan onderwys swot en la­ter as verslaggewer by Beeld be­gin werk en oor kerksake begin skryf. Daar ontdek die jong man van Pretoria toe skielik ’n groter geloofswê­reld. Verskillende denominasies en “almal aanbid vir Jesus, maar by elkeen lyk Jesus anders. So wie is die regte Jesus? En toe het ek die Evangelies gaan lees om Jesus beter te verstaan. En ek het begin by Markus. Ek het da­rem op daardie stadium ge­weet Markus is die oudste Evangelie,” vertel Neels.

Hy wou veral Jesus se be­na­dering tot die Wet en die Sabbatsgebod verstaan. Sy ge­volgtrekking? “Jesus som die wet op in terme van lief­de,” sê Neels. “Jesus gee voorkeur aan die liefde. Hy kry iemand jammer en Hy maak iemand gesond, al is dit op die Sabbat, al is dit werk.”

Nog ’n leidraad is ’n afdruk van ’n skildery wat oorkant die ingang tot sy kantoor pryk: Pablo Picasso se Guernica. “Dis ’n protes teen geweld. Waarskynlik die sterkste visuele protes teen oorlog in die hele kuns­geskiedenis,” sê Neels byna driftig. Hy praat breedvoe­rig oor kruisigingsmotiewe wat in die kunswerk, wat in 1937 voltooi is, “versteek” is en lees ’n gedig wat hy self oor hierdie kraaines van vertrekte gesigte van mens en dier geskryf het. Ons praat oor oorlog, kon­flik. “Toe ek diensplig gedoen het, het ek Godsdiensbeswaar aangeteken omdat ek nie glo oorlog is ’n ­goeie ding nie,” vertel Neels. “Ek is ’n pasifis, van vroeg af (in my lewe),” vertel hy en skakel oor na onnie-modus: “Dit het niks te doen met passief wees nie. Dit kom van die woord vir vrede. Die Latynse woord pax. So ’n pasifis is eintlik ’n aktivis vir vrede.”

Hierdie einste aktivisme het Neels veel lof van binne kerkgeledere besorg. “In ’n tyd waarin mense baie sinies geraak het oor die kerk, (het Neels) tog altyd ook die waarde van die kerk kon raaksien,” meen ds Danie Mouton, voorsitter van die Bybel-Media­direksie. “Ek dink Neels se bydrae was ook regtig dat hy ’n oog het vir diegene wat gemarginaliseer is, wat nie ’n stem het nie,” het Mouton einde laasjaar by navraag gesê. “(Neels) was ’n stem vir hulle en het hulle verhale na die hoofstroom gebring.”