Conette le Roux

’n Legomuur van liefde

As jy ’n rukkie gelede ’n draai by die NG gemeente Wilgespruit in Roodepoort gemaak het, sou ’n kleurvolle muur van legoblokke jou begroet het.

Dié muur, wat voor die verhoog van die kerksaal gebou is en daarom lyk asof die verhoog op lego staan, is aanvanklik tydens die kinderweek in die wintervakansie gebou, sê ds Braam Smith, leraar van die gemeente.

Die Lego-tema beteken “Lewe En Gee Om” en die doel was om die jeug meer oor diensbaarheid te leer, verduidelik Mariëtte Smith, wat betrokke by die jeugbediening is.

“Ons het sedert dan gesels oor hoe om vir jou gesin, gemeente en uiteindelik vir jou gemeenskap om te gee,” sê Smith.

Omdat daar soveel moeite in die maak van die “legoblokke”, wat inderwaarheid van bokse gemaak is wat kleurvol geverf is, ingegaan het wou hulle graag die bokse op ’n praktiese manier gebruik.

Tydens ’n onlangse gesinsdiens was die tema diensbaarheid in die gemeenskap. So het die gemeente die lidmate vooraf gevra om toiletware en lekkernye te bring om dié kleur­volle legoblokke te vul.

Volgens Smith het hulle met drie huise van veiligheid in die omge­wing kontak gemaak.

“Ons wou ons omgee graag persoonlik maak en 68 bokse is uiteindelik aan spesifieke persone van dié hui­se geallokeer,” sê Smith.

Uiteindelik het Angel’s Place, Baba Moses en Betha­ny House ook die gesinsdiens kom bywoon.

“Ons leer ons kinders dat jy nie net geld kan gee nie. Ons moet eerste ook omgee vir mense se harte. Daarom wou ons hulle nooi om saam met ons kerk te hou en na die tyd saam met ons te kuier.

“Ons het vir ons kinders vertel dié kinders is presies dieselfde as hulle, hulle omstandighede lyk net anders.”

Tydens die gesinsdiens is die bokse aan die huis­ouers oorhandig.

Smith vertel dat hulle elke Sondag ’n gesinsdiens en gewone diens het.

“Ons werk met ’n model wat glo in huisgeloof. Ons wil kinders en ouers bemagtig as ons vennote in geloof,” sê Smith.

Oud-dekaan ontvang legitimasie

Prof Elna Mouton, voormalige dekaan van die Fakulteit Teologie aan die Universiteit Stellenbosch (US), is gelegitimeer.

Volgens dr Pieter van der Walt, PSD: Navorsing, het die Kuratorium van Wes-Kaapland, met volle ondersteuning van die NG Dosenteraad, by die Algemene Sinode se Taakspan vir Predikantesake hiervoor aansoek gedoen.

Hy sê: “Dit is gedoen in erkenning vir haar jarelange besondere bydrae tot die teologie en predikantsopleiding, en om haar in staat te stel om ’n rol te speel as leraar in die kerk ná haar emeritaat. Die Kuratorium beskou haar legitimasie in die lig van die regstelling van ’n historiese onreg ra­kende vroue in die amp – en teen­oor prof Mouton self.”

Mouton, wat haar loopbaan as kerklik-maatskaplike werker begin het, was die Fakulteit Teo­logie op Stellenbosch se eerste voltydse vroulike dosent in die instansie se 141-jarige bestaan, en tot op hede ook die enigste vroulike dekaan by ’n teologiese fakulteit in Suid-Afrika. Sy het aan die einde van 2017 emeri­taat aanvaar.

“Ek ag myself uitermate geseënd om 15½ jaar by kerklike werk en 27½ jaar by teologiese opleiding betrokke te kon wees – veral om met ’n hele geslag studente te kon saamreis wat die Bybel op eties verantwoordbare maniere leer ontsluit,” sê Mouton.

Stortvloed omgee-pakkies vir brandslagoffers

Na ’n vlaag brande wat in die Wes- en Suid-Kaap verwoesting gesaai het, het die NG Kerk op ’n betekenisvolle manier hoop gebring.

Hulle het hande gevat met ander hulpondersteu­ners en die hulpketting sterker gemaak.

In die tydperk van 20 tot 27 Oktober het verskeie bran­de mense dakloos en sonder enige besittings gelaat.

Net in Khayelitsha is 695 volwassenes, 604 kinders en 56 babas geraak. Philippi, Vrygrond, Vermaaklikheid buite Riversdal en Blanco buite George het ook onder ’n vlammehel deurgeloop.

Daar het ook op 1 November in die Plettenbergbaai-omgewing by Buffelnekbosboustasie ’n reuse-brand as gevolg van weerlig ontstaan.

En ná die verwoestende Suid-Kaap-brande in 2017, was die NG gemeentes, met die hulp van ds Nioma Venter en Diaconia, dié keer meer voorbereid.

Venter sê daar is ernstig besin oor ’n strategie vir rampondersteuning.

“Baie lesse is in die proses geleer en talle uitdagings is raakgesien,” sê Venter.

Deel van Diaconia se strategie is om hulpverlening te koördineer omdat daar baie oorvleueling plaasvind as die kerk geïsoleerd van die gemeenskap optree. Dia­conia wou ook gehad het NG gemeentes moet proaktief optree.

So het die NG gemeente Plettenbergbaai met ’n ­R10 000-skenking van Diaconia se rampfonds twee Buffels gekoop wat met ’n watertenk en waterslange in­gerig is. Só kon die kerkraadvoorsitter, lidmate en men­se uit die gemeenskap ander brandbestryders help.

Ds Chris du Preez, leraar van die Noorderkruiswyk in Plettenbergbaai, sê behalwe vir dié brandbestryding het hulle ook gehelp om 98 dakloses te huisves, kos te gee en die nodige artikels te verskaf.

Hy vertel die skoolhoof van Wittedrift, Jeremy Marallich, het hulle koshuis aangebied as huisvesting.

Du Preez sê sy noodroep op ’n gemeenskap-Whats­Appgroep het gebraaide wors, lekkers, beddegoed, matrasse, speelgoed en vele ander artikels vir die slag­offers tot gevolg gehad.

“Die mense was absoluut ongelooflik. Ook mense wat ek nog nooit gesien het nie, het opgedaag en gegee.”

In Khayelitsha het talle nie-winsgewende organisasies (NWO’s) en ander uitreikaksies, soos Gift of the givers, onmiddellike ondersteuning in plek gesit.

Leraars van die Kaapse Metropool, wat met gemeentes in Khayelitsha verbind is, het dié leraars gekontak om te hoor hoe hulle kan help, verduidelik Venter.

Venter sê: “Ons het omgeepakkies van nie-bederfbare kos en sanitêre ware ter waarde van R132 090 ’n week na die ramp gaan uitdeel. Die waarde van die pakkies, hoop ons, word egter glad nie aan die monetêre waarde daarvan gemeet nie, maar die omgeewaarde.”

Volgens Venter het hulle ’n stortvloed omgee-pakkies vanaf gemeentes ontvang. Die belydenisklas van Vredenburg en die gemeentes van Helderberg, Saldanha, Kenridge, Welgemoed en La Rochelle het ook pakkies gestuur om net ’n paar te noem.

’n Groot uitreikspan het op Saterdag 27 Oktober by ds Aaron Mhkili, president van die Great Commission, met wie die NG Kerk ’n interkerklike geestelike leierskapforum het, se gemeente in Khayelitsha ontmoet om die pakkies te gaan afgee.

Venter het dié uitreik as ’n “onbeskryflike ervaring van eenheid” beskryf. Diaconia, wat deel vorm van die interkerklike rampondersteuningsgroep, RESPOND, het dié uitreik na Khayelitsha gekoördineer. Die nie-bederfbare pakkies wat oorgebly het, is weer deur RESPOND tydens ’n uitreik na Vrygrond uitgedeel.

Ander kerke het ook hoop gebring. Hillsong se bakkie het met 100 bottels 5 liter-water by die versamelpunt ’n bietjie lafenis gebring. Vrywilligers van die Antioch Community Church in Soutrivier het weer kom vra waar hulle kan help.

Die NG gemeente Riversdal-Wes het ook hulle omgee aan mense in die Vermaaklikheid-omgewing betoon.

Ds Deon Beyers, leraar van dié gemeente, sê hulle was maar “’n rat in die groot proses”. Volgens hom het hulle hulp aan hulle gemeente se lidmate, wat deur die brand geraak is, verskaf. Dan het hulle ook ’n finansiële bydrae aan ’n gemeenskap-trustfonds geskenk, wat verligting aan brandslagoffers bring.

Teen druktyd was die brand steeds aan die woed in ’n omtrek van 250 km in die rigting van Heidelberg, Albertinia en Oudtshoorn, volgens die Hessequa-munisipaliteit.

(Lees ook Troos te midde van die vuur.)

Lig en genade by Ouma Lena se huis

Buite Stilbaai is daar ’n huis op ’n heuweltjie in Melkhoutfontein. Ouma Lena se huis is ’n vangnet vir die kinders van die gemeenskap wat sosiale probleme soos werkloosheid en dwelmmisbruik daagliks moet trotseer. CONETTE LE ROUX het gaan kuier.


Moenie dink as jy in Stilbaai aftree jy gaan heeldag sit en rus nie. Jenny Olivier waarsku: “Hier tree jy af in Stilbaai en tree jy aan by Ouma Lena se huis.”

Jenny (65) is ’n vrywilliger en aan die stuur as koördineerder van Ouma Lena se huis, wat deel vorm van Badisa, in Melkhoutfontein buite Stilbaai. Wanneer jy op die bultjie van Freesialaan stop, sal jy nooit kan raai hoeveel hoop daar binne die mure van die huis gebring word nie.

Die idee van Ouma Lena se huis het jare gelede ontstaan toe Jenny gesien het hoe getraumatiseerde kinders in ’n kar sit nadat hulle ma hulle pa met ’n mes doodgesteek het. Hulle het nêrens gehad om heen te gaan nie, verduidelik Jenny.

’n Inwoner van Stilbaai, Lena Viljoen, het ’n huis in Melkhoutfontein besit wat sy destyds vir haar man se oppasser gekoop het. Sy het dit gratis beskikbaar gestel en selfs die aangrensende erf gekoop. Met donasies uit die gemeenskap kon hulle die huis vergroot.

Vandag is Ouma Lena se huis ’n plek van veiligheid of hulp, maar ook veel meer. Dit is ’n nasorgsentrum wat sowat 80 kinders in die middae akkommodeer, dit huisves Seesterretjie-kleuterskool, is ’n satellietkampus vir studente wat vroeëkinderontwikkeling by Suid-Kaap Kollege studeer en vele meer.

In die middae is daar rekenaarklasse en ondersteu­ning vir leerders wat sukkel. Maandag is die tyd vir gholflesse, Dinsdae is daar kreatiwiteitsklasse, Woensdae is kinderkerk en Donderdae word remediërende klasse aangebied. En dan is daar boonop ’n leessentrum. Daar is ook storte vir kinders wat nie wasgerie­we tuis het nie.

En dít alles word deur sowat 35 vrywilligers uit Stilbaai moontlik gemaak, afgesien van die kombuispersoneel wat etes kook en die bestuurder en haar assis­tent wat uit die gemeenskap aangestel is.

Jenny, ’n lidmaat van die NG gemeente Stilbaai, ver­duidelik: “Die afgelope 10 jaar het die kerke in Stilbaai en hulle lidmate vir dié kinders gesorg. Dit is eers die afgelope jaar wat ons befondsing vanaf die staat kry.

“Dié plek is my sendingveld. Want as ons die kleuters verloor het, dan het ons hulle verloor. Hulle raak dan dikwels betrokke by dwelms …”

Daarom beskryf sy Ouma Lena se huis as ’n “vangnet vir kinders in die gemeenskap”.

Jenny het op 40-jarige ouderdom vanaf Johannesburg na Stilbaai verhuis nadat daar ’n gewas op haar brein ontdek is. Sy en haar gesin wou kom rustiger leef, vertel sy. Maar dié skuif het haar lewe onherroeplik ver­ander.

Sy het jare lank ’n gastehuis bedryf en onder andere vir Vrede Michaels, wat vandag assistentbestuurder van Ouma Lena se huis is, leer ken as werknemer. “Die jare het my geleer om anders te kyk. Ek het die bruin gemeenskap ook beter leer ken. Ons besef nie hoe benadeel is mense wat nie toegang tot goeie onderrig gehad het nie,” sê Jenny. Sy het goeie verhoudings met mense in Melkhoutfontein begin bou en begin droom om daar te kan help.

Maar dit is nie altyd maklik nie. “Ons sukkel om brûe te bou tussen die gemeenskappe. Mense in albei gemeenskappe het soveel vooropgestelde idees. Mense vra my soms: ‘Hoekom doen jy dit?’ of: ‘Maak dit regtig ’n verskil?’”

Jenny vertel van die vorige naweek toe hulle 50 “probleemkinders” op ’n kamp geneem het. Sommige van die 11-jarige dogtertjies rook en gebruik reeds tik, sê sy. Maar vir ’n naweek lank kon hulle net weer kind wees en byvoorbeeld krieket speel en swem. En hulle kon ’n roetine van persoonlike higiëne vestig.

Net voor dié kamp, sê Jenny, het hulle nie genoeg geld gehad om die kampterrein te betaal nie. Maar sy het ’n stap in geloof geneem, want sy het geweet die Here sal sorg. Onlangs het Jenny-hulle ook ’n vroue­kamp sommer by Ouma Lena se huis gehou. Hulle het mooimaaksessies vir elkeen gereël. “Soveel vroue het net ’n behoefte aan sagte aanraking of sagte, vriendelike oë,” sê Jenny.

“Ons kry net genoeg lig en genade vir elke dag. Ons weet verseker dat ons God se guns elke dag oor Ouma Lena se huis ervaar. En dat daar wel ’n oes sal wees wanneer Hy weer kom.”

Dis nou slaaptyd vir die kleuters, wat almal tussen die ouderdom van drie en vyf is. Hulle is moeg ná ’n oggend se speel en stimulasie. Behalwe vir sensoriese ontwikkeling, die ontwikkeling van ’n wiskunde-woor­deskat en vele meer, probeer die Seesterretjies se hoof, Suzelle Mouchtouris, ook elke dag vir hulle sosiale vaardighede leer. Soos om nie iemand se ruimte te betree nie of om regop te stap.

Sy het vroeër jare ’n kleuterskool in Stilbaai bedryf en was reeds afgetree. Haar man is skielik oorlede in 2016 en na ses maande se rou het sy vir die Here gevra: “Waarnatoe met my?” Daarna het sy gedroom van ’n spesifieke kind wat om hulp roep. “Aan die einde van my droom het ek met die dogtertjie in my arms gesit,” vertel Suzelle. Sy het toe die enigste maatskaplike werker, Cornelia Giliomee, van Badisa in die omge­wing gebel wat haar toe aan iemand voorgestel het. Op ’n manier het sy en die persoon as vrywilligers by Ouma Lena se huis beland.

Vandag bestuur sy die kleuterskool maar is ook die fasiliteerder vir vroeëkinderontwikkeling-studente van die Suid-Kaap Kollege. Dié studente, wat almal uit die Melkhoutfontein-gemeenskap kom, kom doen hulle prakties in die Seesterretjie-klas onder haar leiding.

“Ons grootste roeping is om die karakter van Jesus uit te leef. En dis wat ons elke dag hier doen,” sê Suzelle.

Jenny voeg by dat elkeen by Ouma Lena se huis ’n Galasiërs 6:7-hart het. Dié vers inspireer elkeen van hulle om nooit moeg te word van goed doen nie.

Beryl Prins (44), bestuurder, en Vrede (bestuursassistent) sê die kinders bly hulle inspirasie om aan te hou werk by Ouma Lena se huis.

Vrede verduidelik: “Ons gemeenskap se ouers gaan vroeg in die oggend uit die huis. Hier fill ons daai gap en gee ons aandag in die middae.” Volgens Beryl en Vrede “val hulle gemeenskap uitmekaar” omdat daar geen dissipline of nie ’n goeie fondasie vir die kinders is nie.

Beryl, wat die afgelope vier jaar voltyds hier werk, sê sy was voorheen ’n berader by die kliniek en daarom ken sy elke huis in Melkhoutfontein. “Ek het besef in plaas van om ’n toeskouer te wees, moet ek sélf ’n verskil maak. Iemand het my al ’n beter offer gemaak, maar ek besef ek kan nie hier weggaan nie. Ek wil deel wees van die veilige hawe wat Ouma Lena se huis is,” sê Beryl.

Albei vroue sê hulle het net met hulle moederinstink hier ingestap. Nou is hulle ook albei besig om ’n diploma in vroeëkinderontwikkeling te doen.

Hulle is baie trots daarop dat hulle die leesgroep, wat elke dag 60 kinders bedien, ook dryf. Die mate­riaal en kurrikulum word gratis deur Tina Cowley verskaf. Die Tina Cowley-leessentrums maak reg oor Suid-Afrika ’n verskil aan geletterdheid. Dié leesgroep het begin nadat Tina se sussie, Ryna Griessel, ook as vrywilliger by Ouma Lena se huis betrokke geraak het.

Vrede sê haar pa, wat haar naam vir haar gegee het, sou baie trots op haar gewees het. Hy was voor hy onlangs oorlede is, die hoof van die laerskool in die gemeenskap. Ook Vrede het al ander werksgeleenthede gehad, maar sê sy, sy kan nie die kinders teleurstel nie. “Hulle het klaar so baie teleurstellings. Ons is dag en nag beskikbaar om te help. Al die kinders weet dit,” sê Vrede.

Melkskommel saam met mamma

Nicolene Schultz (60), ’n sielkundige, het vroeër vanjaar in Stilbaai kom aftree. Sy het ook as vrywilliger betrokke geraak en onlangs die kinders geëvalueer. Haar voorstel was dat die mammas van die gemeenskap meer kwali­teit-tyd saam met hulle kinders spandeer en sy het iets soos ’n melkskommel voorgestel. Jenny het geweet meeste ma’s sou dit nie kon bekos­tig om hulle kinders vir ’n melk­skommel te neem nie en daarom voorgestel dat hulle dit by Ouma Lena se huis doen. So het sowat 16 kinders en 15 mammas onlangs kom aansit vir ’n hamburger en ’n melkskommel. Nicolene vertel behalwe vir die samesyn het hulle ook die ouers en kinders vir ’n oomblik geskei en gevra waarmee hulle kan help. Volgens Jenny was die grootste behoefte van die ma’s se kant af dat hulle hulle sal help sodat hulle in staat sal wees om hulle kinders met huiswerk te help. Ook dat hulle kinders se gedrag vir hulle ’n probleem is en dat hulle hulp nodig het om dissipline toe te pas. Die meeste kinders het weer gesê dat hulle daarvan sal hou as hulle mamma vir hulle ’n lekker bord kos kook.

‘Die Speelplek is my beradingskamer’

In ’n klein vervalle huisie in Laingsburg is Willem se Speelplek. Die verval buite is in teenstelling met die vreugde en hoop wat jy binne aantref. Want, sê Willem Janse van Rensburg, hier moet die kinders weet daar is iemand wat omgee en belangstel. Conette le Roux vertel die storie.


Jy vind “Willem se Speelplek” links van die N1 net voor jy Laingsburg agterlaat. ’n Stofstraat wat na bo-op ’n koppie kronkel neem jou na dié byna vervalle tweekamerhuis.

Maar binne hoor jy laggende kleuters. Willem Janse van Rensburg (39) is besig met dié kinders se daaglik­se lessie. Om hulle is speelgoed en boeke. Die kraken­de mure binne word verbloem met kleurvolle karton­kuns en handgemaakte gordyne.

In 2018 het Willem die eerste manlike “SmartStarter” geword wat die deur van sy eie kleuterskool en na­sorgsentrum geopen het. Die diensgroep Diaconia van Wes-Kaapland, in vennootskap met SmartStart, lei sedert 2016 vrywilligers op en verskaf speelgoed, leerdermateriaal en ’n daaglikse program.

Die doel van dié program is om kleuters wat geen toegang tot vroeëkinderontwikkeling het nie, juis ’n kans tot ’n beter toekoms deur opvoeding te gee, sê Nicola Vermeulen wat SmartStarters oplei.

En dít doen Willem se Speelplek. Vir kleuters én ouer kinders. Die vyf kleintjies wat in die oggend na sy speelplek kom, was voorheen net by die huis, sê Willem. “Ek gaan haal hulle sommer self in die oggend by hulle huis op pad hiernatoe. Die ouers bring hulle nie altyd nie.”

“As ons saam met ons kinders TV kyk, is ons nie deel van hulle wêreld nie. Ons moet iets saam met hulle doen,” sê Willem.

Daar was ook ’n groot behoefte aan nasorg. En só stap daar sedert Januarie nou 15 na 20 kinders van die buurt elke middag gretig ná skool na “oom Willem”.

Eiluschka Pietersen (13) vertel sy het voorheen in die middae by haar sussie gebly. Maar, sê Eiluschka, haar sussie het intussen ’n baba gekry en kan nie meer na haar kyk nie.

Hier kry hulle elke middag kos, koeldrank én oom Willem help hulle met hul huiswerk, sê sy.

Terwyl ons in die kamer sit waar geëet word en huis­werk gedoen word, sê Willem: “Dié plek is my beradingskamer waar ek elke dag met die kinders kan werk. Dié kinders moet weet daar is altyd hoop en iemand wat belangstel.”

Willem was self sonder hoop op Oukersaand vier jaar gelede.

“Dinge het skeefgeloop in my lewe. Ek het nie meer ’n blyplek gehad nie en kom toe hier na my ouers toe. Op Oukersaand het ek in die dorp rondgedwaal op soek na ’n kerkdiens. Ek het ’n groot begeerte gehad om my geestelike lewe in plek te kry,” sê Willem.

Op dié aand het net die VGK ’n kerkdiens aangebied en Willem is soontoe. Tot vandag toe is dit steeds sy kerk, sê Willem. Al is sy ouers, Sophia en Martin, lidmate by die NG gemeente.

In daardie stadium het hy nog by ’n bandeplek op die dorp gewerk, maar hy het later bedank omdat sy werk vereis het dat hy op Sondae moet werk en daarom nie kerk toe kon gaan nie.

Ná middagete is dit huiswerktyd!

“Ek het omtrent ’n maand later ’n werk as koster by die VGK gekry. Dit was vir my die antwoord.”

Willem het ’n droom gehad om kinderberading te doen “as gevolg van sy geskiedenis”. Hy vertel trots hy het twee dogters. Maar dat hy ongelukkig in die ver­lede baie foute as ouer gemaak het. Behalwe dat hy nou vakansies kans kry om dinge met sý dogters reg te maak, wil hy ook iets vir ander kinders beteken.

Hy het op televisie van die School of Fire te hore gekom waar hy “deur die pos” kon studeer. Vandag het hy al ’n jaar en ’n half van studie agter die rug. Behalwe Bybelse kennis leer hy ook hoe om ’n dissipel van God te wees en pastorale berading te gee.

Die probleem was egter dat hy nie geweet het hoe hy sy kennis sal kan gebruik nie. Willem verduidelik: “Ek was vreemd in die dorp. Niemand het my geken nie.”

Maar toe moet hy eendag die kerk gaan oopsluit vir ’n aanbieding. Die spreker was Nicola wat meer kom vertel het oor SmartStart. En net daar het hy onmiddellik besef dís wat hy moet doen. So gaan hy met ­kin­ders kan werk.

Willem se fokus lyk só: “My plan is om deel te word van die kinders se wêreld. Ek wou hulle nie van mý wêreld deel maak nie.

“Nou kan ek probleme raaksien terwyl ons huis­werk doen. Ek kan deurlopend met die kinders werk, sonder dat hulle dit eens agterkom.”

Maar, sê Willem, die kinders het hom baie meer geleer as wat hy ooit vir hulle kan leer. “Ek kan nie byvoorbeeld hier sit terwyl hulle dáár sit en verf nie,” sê hy terwyl hy na die tafels en stoele wys.

Willem Janse van Rensburg (links) en ds Mias Nortier by die ingang van Willem se Speelplek.

“Dit is wat ons as ouers verkeerd doen. Ons is by die kind, maar nie betrokke by die kind se leefwêreld nie.

“Ouers sal my gereeld in die pad voorkeer en kla dat hulle met hulle kind sukkel. Dan sê ek dat ek geen probleme met die kind het as hy hier by my is nie. Ek dink regtig dis omdat ek deel word van hulle wêreld en net aan húlle aandag gee. Ek sien ook hoe ontstel dit hulle as ek byvoorbeeld dringende boodskappe op my selfoon lees. Hulle soek jou onverdeelde aandag.”

Wanneer George Barbers sy kleinseun Jaymen September na skool kom aflaai vertel hy: “Ek is dankbaar vir Willem. Jaymen is mal oor die nasorg. Ons het ’n wegneemeteplek op die dorp en daar is hy verveeld. Ons is heeltyd besig en kan nie aandag aan hom gee nie.”

Jesus loves me!

Agter op ’n tafel staan plastiekhouers vol toebroodjies. Sjokoladesmeer. Broodjies met kaas. Grondboontjiebotter. En gekleurde plastiekglase en -bordjies staan reg. Waar kry hy die fondse om sy speelplek te bedryf?

“Die ouers kan nie werklik bekostig om my te betaal nie. Ek het laasmaand slegs R100 van ’n ouer gekry. Net die kos beloop so R3 000 per maand. Dan is dit slegs pap vir die kleintjies in die oggend en broodjies in die middag. Partykeer maak my pa ’n ligte middagete. My ma kan nie hiermee help nie want sy werk by die ouetehuis. Tot onlangs het my ouers die grootste koste gedra. Ek is baie dankbaar, sonder hulle sou ek dit nie kon doen nie,” sê Willem.

Daar is nou bietjie hulp uit die gemeenskap. Engen help byvoorbeeld met sekere produkte wat hulle elke tweede week skenk. Dit word onder hom en vier ander SmartStarters op die dorp verdeel. Dan maak die besighede op die dorp plastiekdoppies en ander herwinbare materiaal vir hulle bymekaar. Deel van SmartStart se filosofie is om speelgoed en opvoedkundige materiaal uit “rommel” te maak, sê Willem.

“Ek kry baie van my idees op Pinterest. Jong, dis gevaarlik. Ek wil gewoonlik net vinnig iets gaan kyk en as ek weer sien is drie ure verby,” lag Willem.

In Augustus het hulle ’n braai vir Willem se Speelplek gehou. Besighede op die dorp het die wors, rolletjies en bakkies geskenk en, sê Willem, hulle het so R2 000 gemaak wat vir kos en skryfbehoeftes gebruik word.

En dan is daar die kraletjieprodukte. “My buurvrou het aanvanklik ’n klomp krale geskenk. Ek wou die kinders sommer besig hou en het hulle armbande laat ryg. Toe ek hulle reaksie daarop sien, het ek besluit ons gaan dit nou gereeld doen. Hulle is mal daaroor.”

Willem neem die oudste kinders elke maand na die gemeenskapskermis om dié kralewerk te verkoop. Hulle leer sommer iets van besigheid omdat hulle self die kleingeld vir kopers moet gee, sê Willem.

Willem het ’n plan gemaak en die gebreekte venster met dié kunswerk-met-’n-boodskap vervang.

As die ouer kinders by Willem se speelplek aansluit, is dit duidelik daar is ’n vasgestelde roetine. Voor mid­dag­ete wag hulle in netjiese rye buite. En vóór hulle een-vir-een mag inkom, moet hulle Willem se spesifieke klappatroon reg naboots én vir hulleself ’n drukkie gee en sê: “Jesus loves me“.

Terwyl die ouer kinders die kosbestellings vat, van watter kombinasie van broodjies elkeen wil hê, deel die kleintjies vir elkeen ’n bordjie en glasie uit. Voor etenstyd kry iemand kans om uit die Bybel voor te lees. En dan kan almal wat wil, bid. “Hulle kan bid net wat hulle wil. Ek judge hulle glad nie,” sê Willem.

Daarna kry twee kinders ’n beurt om die skottelgoed te was voor hulle met huiswerk begin. En die ouer kinders help eers saam met Willem die graad 1’s, voor hulle met hulle eie huiswerk wegspring.

Vryheid en kreatiwiteit, sê Willem, is báie belang­rik. “Hier is reëls, maar dit mag nie hulle kreatiwiteit demp nie. Ek sal byvoorbeeld sê: ‘Hier staan die goed wat ons gaan gebruik om iets te maak. Maak wat julle wil’. Ek sal nie vir hulle sê presies wat hulle moet maak nie, ek wil hulle nie leer namaak nie.”

Willem wys skielik na sy hare en sê: “Ek het gister ’n 12-jarige toegelaat om my hare te sny.” Hy lag. “Haar eie ma het gesê ek is mal om dit toe te laat! Maar Shandré (Phillips) wil ’n haarkapper word en watter beter manier as om haar toe te laat om te probeer hare sny. Die paar happe in my hare is die moeite werd.

“Daar is mense wat dink dat my speelplek nie ’n verskil in Laingsburg gaan maak nie. Dit gaan dalk nie nóú ’n groot verskil maak nie, maar elkeen van dié kinders gaan dalk twee of drie kinders hê en só sal die hoop bly groei …”

‘Willem is ’n pionier in Laingsburg’

“Willem is ’n pionier van hoe ’n gemeenskap moet saamwerk,” sê ds Mias Nortier, predikant van die NG gemeente Laingsburg. Hy preek ook een keer per kwartaal by die VGK. Mias besoek gereeld vir Willem en sy vrou, Yolandi, is deur die gemeente aange­stel om vroeëkinderontwikkeling in Laingsburg te koördineer en pastorale berading aan kinders te gee.

Mias sê: “Willem is vir ons ’n voorbeeld van hoe mense in die gemeenskap ’n verskil kan maak. Hy is ook ’n brug tussen die blankes en kleurlinge,” sê Mias.

Maar, sê Mias, hier is baie uitdagings. “Die ouers kan of wil nie vir Willem betaal nie. Hy is werklik van aalmoese afhanklik. Ons Karoodorpie val ook uitmekaar as gevolg van drank- en dwelmmisbruik. Laingsburg is boonop ’n rampgebied as gevolg van die droogte. Boere word gedwing om alles te ver­koop. My werk as predikant voel soos ’n groot taak. Maar Willem gee die kerk weer hoop dat ’n mens ’n verskil kan maak.”

– Indien jy of jou gemeente belangstel om by te dra tot Willem se Speelplek, of die ander SmartStart-kleuterskole op die dorp, kan jy ds Mias Nortier by mnortier@gmail.com kontak.

Kyk video hier

Restitusie – ongemaklik maar noodsaaklik

Die Groote Kerk in Kaap­stad het onlangs ’n restitu­sie-diens aangebied. Dit het sommige ongemaklik gelaat, maar ander is dit eens dat restitusie al uitweg is vir hoop in Suid-Afrika. En dat kerke voorlopers op die pad van herstel en genesing moet wees. Conette le Roux berig.


Verbeel jou die kleinseun van eerste minister HF Verwoerd, wat die “argitek van apartheid” gedoop is, sit teenoor die seun van ’n slagoffer wat in 1985 deur die apartheidsregering vermoor is. Net om die draai is Verwoerd in die parlement vermoor. Die bymekaarkomplek is die eerste gemeente en moe­der­kerk van die NG Kerk in Suid-Afrika.

Wilhelm Verwoerd en Lukhanyo Calata – sy pa was Fort Calata, een van die Cradock-vier wat in 1985 vermoor is – het albei hulle stories op 2 September in die Groo­te Kerk in Kaapstad gedeel. 300 kerkgangers van uiteenlopende agtergronde het dié oggend kom luister.

Die een gespreksgenoot wat die beeld van ’n liefdevolle oupa moet versoen met sy rol in apartheid wat soveel seer en wonde veroorsaak het.

Die ander, een van die “SAUK agt-joernaliste” wat opgestaan het teen die uitsaaier se beperkende beleid, met ’n diep seer omdat sy pa se dood nooit waarlik erken is nie en omdat die moordenaar/s nooit aan die pen gery het nie.

Beide Verwoerd en Calata, wat hulle albei vir restitusie in Suid-Afrika beywer, het ook onlangs boeke oor “hulle storie” geskryf – Bloedbande – ’n Donker tuiskoms en My father died for this.

Dié diens was die afsluiting van die tweede Restitusie-konferensie in Suid-Afrika.

Dr Deon Snyman, bestuurder van die Restitusie-stigting, sê hulle het Verwoerd en Calata gekies as gesprekgenote om die konferensie af te sluit omdat hulle albei belangrike aspekte van die Suid-Afrikaanse geskiedenis verteenwoordig.

Hy sê ook die Groote Kerk was die ideale plek omdat die “NG Kerk nou met die apartheidsgeskiedenis verweef is”. “Dis belangrik dat daar ’n stem uit die NG geledere moet kom wat wys daar word verantwoordelikheid vir die geskiedenis geneem.”

Net voor Verwoerd en Calata se gesprek het ds Riaan de Villiers, predikant van die gemeente, uit Jesaja 58 gepreek.

Hy verduidelik sy keuse van teks: “Die profeet skep ’n prentjie van hoe ’n herstelde gemeenskap en samele­wing kan lyk, maar maak dit duidelik dat die pad soontoe gepaard gaan met praktiese aksies wat van mense gevra word en dit vra vir geregtigheid, selfopofferende liefde en restitusie. Dit is ook voortdurend die boodskap van die Bybel – God wil die wêreld herstel en genees en dit vra van God se mense om die voorbeeld van Jesus te volg in praktiese geregtigheid, selfopofferende liefde en diens. Jesus se pad het uiteindelik ook deur opoffering tot opstanding (herstel, gene­sing) gegaan.”

Volgens De Villiers is die Groote Kerk in 2018 vir die tweede jaar verbind tot ’n vennootskap met die Restitusie-stigting.

Die doel van die spesiale diens op 2 September was “om ’n transformerende ruimte te word waarbinne ons met vrymoedigheid en eerlikheid kan reflekteer oor die seerkry en pyn in ons land en saam ’n pad van gene­sing en herstel kan vind”.

De Villiers sê dit kan ook nie slegs by gesprekke bly nie, maar ons moet praktiese stappe en prosesse ontwikkel vir ons gesamentlike pad vorentoe en ons gedeelde toekoms in Suid-Afrika.

Dié gedagte is ook beaam deur die sprekers.

Verwoerd het gesê daar moet “nederige verhou­dings” ontstaan. “Wit mense moet wegbeweeg van paternalistiese verhoudings en gelyke verhoudings met swart en bruin mense in Suid-Afrika vestig.”

Calata het gepleit dat restitusie ’n praktiese ding moet wees, soos byvoorbeeld om vir ’n swart kind se opvoeding te betaal. Hy het ook gevra dat die boodskap van restitusie aangegee moet word, want dit is die enigste manier om nog ’n greintjie hoop vir Suid-Afrika te verseker.

Volgens ds Lenois Stander, wat die kerkdiens bygewoon het, was dit ’n lewensveranderende maar “ongemaklike” gesprek. Maar dié gesprek het hom uitgedaag om in die toekoms homself meer in sulke ongemaklike situasies te plaas en te kyk waar hy by die restitusie-proses kan betrokke raak, vertel hy.

De Villiers sê hoewel hy positiewe terugvoer van lidmate en gelowiges gekry het na die diens, het hy ook ’n brief van ’n lidmaat ontvang wat erg kritiek gelewer het.

Hy sê: “Dit is nie ’n maklike pad om te loop nie, maar ons moet nie terugdeins nie.

“Ek besef die belangrikheid om eerstens ten volle te erken en bely, sonder voorbehoud, dat apartheid ’n misdaad teen die mensdom was/is. Ons moet ook ons kerk se aandeel daarin erken, ten volle verantwoordelikheid neem en voorlopers op die pad van herstel en restitusie wees. Ek het ook besef dat ons moet leer om diep, met begrip en empatie, te luister en hoor wat die skade en ongeregtigheid is wat deur apartheid en kolonialisme aangerig is, sonder ontkenning, skuldverplasing en verskonings. Daar is baie stories wat vertel moet word en ons moet ruimtes binne ons kerke skep waar dit gehoor kan word. Herstel is ’n (lang) pad wat geloop moet word, ons kan nie net ‘aanbeweeg’ nie, anders gaan ons hierdie trauma en seer van geslag tot geslag oordra,” sê De Villiers.

Wat is restitusie?

Dr Deon Snyman sê restitusie fokus op die aanspreek van die oorsake wat tot die konflik aanleiding gegee het. Alleen wanneer oplossings daarvoor gevind word, kan mense realisties begin droom dat dit tog moontlik is om in vrede met mekaar saam te woon.

Gelowiges sing vir Afrika!

Op Saterdagaand 8 September het meer as 1 000 gelowiges byeengekom om hulle nood vir Suid-Afrika voor God neer te lê, maar ook om hulle hoop op Hom te plaas.

Gemeentekore van so ver as Douglas wat ’n massakoor gevorm het, ’n band en sowat 700 gehoorlede, gelei deur die Kaapstadse Filharmoniese orkes, het in die Kaapstadse stadsaal vir een rede bymekaar gekom: Om te sing!

Bybel-Media, die NG Kerk se publikasiehuis, en die Wes-Kaapse Sinode het besluit dis tyd vir gelowiges om met lofsang en dank in ’n moeilike tyd soos nou te sing. En hulle wil die geleentheid ’n jaarlikse instelling maak.

Ds Leon Venter, uitvoerende hoof van Bybel-Media, sê: “Bybel-Media is beslis verbind daartoe om van “Dis tyd om te sing” ’n jaarlikse instelling te maak. Ons wil ook graag hê dit moet uitbrei na ander stede in Suid-Afrika en ook na die platteland.”

Venter sê dit was ’n besonderse geleentheid waar gelowiges byeengekom het en eeue-oue liedere van geloof, aanbidding en lof gesing het “om ons afhanklikheid van God se sorg en genade vir ons en ons land te bely. Die viole, klarinette, simbaal, basviool en meer as ’n duisend mensestemme het saamgevloei om te er­ken: God is teenwoordig, Hy regeer. Die klanke en erva­ring sit nog in ons lyf en maal in ons kop. Dit alles bring rus in ons gemoed. Met ons gebedslied vir Afri­ka (Heer, ons dink aan Afrika) het ek weemoedig ge­raak oor ons land, maar ook bewus van God se roeping oor ons lewe om juis hier ’n verskil te maak. Ons het bewus geword van God …”

En ander toeskouers het dit beaam.

Ds Ben Klut, predikant van die Melville Kruisgemeente het op Facebook tydens die geleentheid ge­skryf: “Wat ’n besondere belewenis!”

Corlia Nel, wat deel van die massa-gemeentekoor op die verhoog gevorm het, het haar dankbaarheid op die “Dis tyd om te sing”-Facebookblad bygevoeg: “Wat ’n fenomenale belewenis! Ek dank die Heer”. Sy het bygevoeg dat daar saam met haar in die “massakoor”, of gehoor, selfs mense van sover as Douglas was.

Vir voorbereiding vir die “Dis tyd om te sing”-massasaamsingbyeenkoms het die betrokkenes 20 bekende liedere geoefen. Liedere soos Here, Redder, groot en magtig, Lofsing die Heer, Wees stil en weet en die Oorwinningslied het vir hoendervleis gesorg.

Ds Faani Engelbrecht, bestuurder van Bybel-Media Musiek en projekbestuurder van die geleentheid, sê wat vir hom so wonderlik was, was dat dit ’n geleentheid vir almal was. Die musiekverwerking is juis met dié doel voor oë deur ds Riaan Steyn, NG gemeente Welgemoed se musiekdirekteur, gedoen.

Volgens Engelbrecht was daar inderdaad ook men­se van oud na jonk.

“As jy van rockmusiek hou, het jy van die musiek gehou. As jy van koormusiek hou, sou jy ook breed geglimlag het. Dit was ’n fusion van klanke. Daarom is die hart van ‘Dis tyd om te sing’ lofsang en dank met ’n nuwe klank.”

Opleiding maak die verskil

Wanneer dr Hennie van Deventer, wat 12 jaar aan die stuur van NBI en ander missionêre bedieninge by Bybel-Media was, oor sy bediening terugkyk is daar een goue draad regdeur sy lewe geweef – opleiding op voetsoolvlak. Conette le Roux het met hom gesels.


Daar is twee dinge waarop dr Hennie van Deventer, wat 12 jaar aan die stuur van die Nehemia-Bybelinstituut (NBI) en ander missionêre bedieninge by Bybel-Media was, trots is.

Eerstens dat hulle kursusmateriaal kon ontwikkel wat vandag werklik ’n verskil in geloofsgemeenskappe maak. En tweedens vir die “swart bemagtiging” wat die afgelope paar jaar by sy departement plaasgevind het.

Tans is Hennie die enigste “wit gesig” onder die ses personeellede by NBI. Vir hom is dit baie belangrik om met ander kulture om te gaan “omdat hulle jou lewe soveel verryk”.

Dít het hy en sy verpleegster-vrou Ingrid veral gemis toe hulle 12 jaar gelede van Malawi na Suid-Afrika teruggekeer het. Daar het hulle 28 jaar lank vir die Nkhoma-sinode gewerk en ook hulle kinders grootgemaak.

Toe Hennie in 2006 by Bybel-Media in Wellington instap, was dit met groot dankbaarheid “vir die ongelooflike basis” wat vir hulle vier kinders in Afrika gelê is. “Ons kinders ken die Here en hulle kon sorgeloos grootword,” vertel Hennie. En dan is daar boonop die ander kulture wat ook hulle lewe verryk het, voeg hy by.

Met die terugkeer was die verlange na Malawi en hulle vriende daar groot. Veral vir Ingrid, omdat Hennie hom moes tuismaak in ’n pos “wat die engel Gabriël sou sukkel om baas te raak”.

Só het Hennie se voorganger, ds Attie van Wijk, met die intrapslag gewaarsku.

Hennie onthou hy het sedert 2008 veral daarop gefokus om bestaande kursusmateriaal, wat spesifiek vir kerkleiers is wat in die bediening staan sonder formele opleiding, te hersien.

Hy lag. “Ek het my so verdiep in die ontwikkeling van die kursusmateriaal dat ek nie altyd aan al my ander verantwoordelikhede genoeg aandag kon gee nie. Daarom is ek so dankbaar vir die res van die span in ons departement.”

En die goeie materiaal by NBI hét vrugte afgewerp. Vandag gebruik die Universiteit Stellenbosch onder andere dié materiaal wat op kerkleierskap en kerkbe­die­ning fokus, as ’n tipe oorbruggingskursus.

Verder het NBI vennootskappe regoor Afrika wat die kursusmateriaal gebruik om ouderlinge en ander leiers op te lei. Onopgeleide leiers van ’n groot verskeidenheid kerke in 20 Afrikalande, en selfs ook in Indië en Pakistan, baat reeds by die kursus.

Wanneer jy Hennie pols oor sy gemak met ander kulture, vertel hy dit kom van jongs af.

As plaasseun van Tosca, ’n klein dorpie anderkant Vryburg in die Noordwes, het hy Sondagmiddae meest­al swart pasiënte by die plaaslike hospitaal besoek. En jare later as student by die kweekskool het hy weer Sondagmiddae by ’n plakkerskamp in Somerset-Wes gaan werk.

Toe Hennie later besig was met sy doktorsgraad, is hy gevra om vir twee en ’n half jaar by die teologiese kollege in Malawi te gaan uithelp.

Min het hy toe geweet dat hy uiteindelik 28 jaar in dié land sou werk. En dat hy sy vrou ook hier sou raakloop.

Ná sy werk by die kollege afgehandel was het hy drie en ’n half jaar lank homself met jeugwerk besig gehou deur hoofsaaklik groepleiers by hoërskole op te lei.

As predikant in Nkhoma vanaf 1986 tot 1993, het hy die groot behoefte aan teologiese opleiding besef.

“Binne die gemeente wat ek bedien het, was daar ’n klomp klein gemeentetjies. Ek het toe die groot be­hoef­te aan opleiding besef, want by dié klein gemeen­tes was ouderlinge wat gepreek het en die gemeente probeer lei het,” sê Hennie.

Hennie vertel hy het toe begin om dié ouderlinge toe te rus.

Hennie lag toe hy terugdink aan ’n kort briefie wat hy in 1993 van die Nhoma-sinode gekry het. Dit het hom opdrag gegee om voortgesette teologiese opleiding van stapel te stuur. Onder andere het dit ingehou dat hy teologiese studente tydens hul “gemeentejaar” prakties toerus.

“Dié tyd was die hoogtepunt van my bediening. Dit was baie prakties. Ek het byvoorbeeld studente se preke met ’n videokamera opgeneem wat ons daarna kon bespreek. Ons het ook deur rollespel pastoraat-opleiding gedoen.”

Hy vertel hy het in dié tyd ook werk gemaak van die besef dat ouderlinge toegerus moet word, en só het sy pad met NBI gekruis.

Toe hy later vir die pos by Bybel-Media aansoek doen en Malawi verlaat, het hy reeds gesorg dat NBI se kursusse in Chichewa vertaal is. Omdat hy Chichewa vlot praat, kon hy self die vertalings nagaan om te verseker dat die oorspronklike betekenis nie verlore gegaan het nie.

Hennie het reeds in 2016 sy titel as prinsipaal van NBI aan ds Phaphile Celesi oorgegee. Vanjaar het hy ook die bestuur van die ander missionêre bedieninge aan hom oorgegee. Tot hy einde 2018 aftree, is hy nog betrokke as konsultant.

Hy droom dat Bybel-Media altyd sal bly verder kyk as net NG gemeentes. Want as jy ’n kerkleier beïn­vloed, beïnvloed jy ’n hele gemeenskap, het kollega ds Koos Kriel hom geleer.

Wanneer hy vandag terugkyk oor 40 jaar in die bediening, is daar een ding wat soos ’n goue draad deur sy lewe geweef is: opleiding op voetsoolvlak.

Daarom droom hy om “dalk eendag” weer in Afrika klas te gee. Dalk word die “goue draad” ’n goue sirkel. Maar hy sê vinnig: “Ek weet nie of Ingrid sal kans sien om op hierdie stadium weer ontwortel te raak nie! ’n Ander moontlikheid is om ’n boek of twee te probeer skryf …”

Maar vir eers sal hulle probeer om gereeld by al hulle kleinkinders te gaan kuier wat regoor die land en tot in Namibië versprei is. Al elf van hulle.

NBI is ‘koninkryksbouers in ’n gebroke Afrika’

“”Nou weet ek uiteindelik wat die waarheid is.”

Só het ’n kerkleier, wat geen formele opleiding gehad het nie, in die 1970’s in Sharpeville bely nadat ’n sendeling begin het om ’n tipe Bybelskool vir hom en ander leiers aan te bied.

Dié sendeling, prof Flip Buys, het dié stukkie ont­staansgeskiedenis van die Nehemia-Bybelinstituut (NBI) by hulle 30ste verjaardagviering gedeel: “Tydens ons eerste naweek van opleiding het ek Deuteronomium met hulle behandel.”

Volgens hom het van die studente vertel dat hulle ’n dubbelbaansnelweg na God toe het, want behalwe Jesus help die voorvaders hulle ook om by God uit te kom. Uit die Woord het Buys dit vir hulle duidelik gemaak dat daar net Een is wat die Weg, en die Waarheid en die Lewe is – en dit is Jesus alleen.

Buys het daarna die Soweto Bible School begin, maar toe hulle nie kon byhou met die vraag na teologiese opleiding nie, het hy die NBI genader om met die groot taak voort te gaan.

Só het ’n been van Bybel-Media die belangrikheid van teologiese opleiding op voetsoolvlak sowat 30 jaar gelede besef.

Ds Attie van Wijk, wat die NBI destyds gestig het, het by die geleentheid op 16 Augustus gesê: “Ek het jare lank mense wat teologiese opleiding gesoek het, terug na hulle kerke verwys, min wetend dat baie van die kleiner kerke nie hulle eie opleidingskole het nie.”

Van Wijk het navorsing gedoen na die Soweto-­Bybelskool se versoek en besef hulle studiemateriaal moet geskik wees vir mense wat soms by kerslig moet studeer. Of wat dalk nie matriek het nie.

Die res is 30 jaar se geskiedenis wat vir mense soos dié student wat dalk ook aan ’n “voorvader-weg” geglo het, die waarheid gebring het.

Ds Attie van Wijk, stigter van NBI, en sy vrou Wena.

Ds Hermy Damons, van die Association of Christian Religious Practitioners (ACRP), het die NBI “koninkryksbouers in ’n gebroke Afrika” genoem.

Vandag verskaf die NBI kursusmateriaal vir ouderlinge en kerkleiers wat geen formele opleiding het nie, regoor Suid-Afrika en aan ’n verskeidenheid kerke in 20 Afrikalande. Ook in Indië en Pakistan bemagtig die kursusse kerkleiers met vaardighede vir die bediening.

Daar het ook verskeie vennootskappe regoor Afrika ontstaan met kolleges wat NBI se materiaal gebruik omdat hulle ook die belangrikheid van teologiese opleiding op voetsoolvlak besef.

Die NBI se materiaal word nou ook as ’n tipe oorbruggingskursus gebruik. Dr Coenie Burger, bestu­rende direkteur van Ekklesia, het gesê dat hulle tans die NBI-kursusse gebruik om ’n groep van sowat 40 Pinksterpredikante in die Paarl en Khayelitsha op te lei. Ekklesia befonds die kursusse gedeeltelik en agt NG predikante bied die kursus as vrywilligers vir die studente aan.

Volgens Burger is dit dié studente se droom om ’n graad in teologie te verwerf. Die NBI-kursusse wag tans vir akkreditasie op vlak 5 van die Nasionale Kwa­li­fikasieraamwerk. Dít sal dit dan moontlik maak vir dié studente om volgende ’n graad aan te pak.

Vanaf 2018 maak die NBI hulle missionale voetspoor groter, het ds Phaphile Celesi, prinsipaal van NBI en hoof van missionêre bedieninge by Bybel-­Media, gesê. Hulle kursusse word vir die eerste keer gratis vir gevangenes aangebied. Daar is tans een groep in die Boland, maar hulle beplan om dit baie verder in die toekoms uit te brei.

– Lees ook die artikel oor Hennie van Deven­ter, wat prinsipaal van die NBI was vanaf 2006 tot 2016.

Sing vir hoop in SA

“Ons het veral nóú in Suid-Afrika woorde en klanke nodig wat hoop bring.”

Met dié woorde wil ds Nelis Janse van Rensburg, voorsitter van die Algemene Sinodale Moderamen, gelowiges en gemeentes aanmoedig om deel te word van Dis Tyd Om Te Sing. Dié massa-sangbyeenkoms gaan op 8 September om 19:00 in die Kaapstadse stadsaal plaasvind.

“Musiek het al dikwels in die geskiedenis bewegings van verandering gebring. Dink maar aan die rol wat ʼn lied soos Amazing Grace as geloofsbelydenis gespeel het in die beëindiging van slawerny. In ons eie geskiedenis het geloof, uitgedruk in sang, ook ʼn groot rol in protesbewegings gespeel.

“Dis Tyd Om Te Sing is ʼn beweging waarin ons in die taal van ons eie kerkmusiek uiting wil gee aan die geloof en hoop wat in ons leef. Ons wens daar was plek vir al ons lidmate om hierdie ervaring mee te maak!” sê Janse van Rensburg.

Dié massa-saamsingbyeenkoms, wat deur die NG Kerk in Wes-Kaapland en Bybel-Media aangebied word, is die eerste van sy soort in ons land.

440 koorlede, wat saamgestel is uit 23 gemeentes se kore, sal saamsing. Die Kaapstadse Filharmoniese orkes sal die samesang begelei. Dié geleentheid is uniek in die sin dat die 1 000 sitplekke vir gelowiges is om saam die Here te loof, en nie net as toeskouers te kom kyk nie.

Die kore en gaste sal 24 van die bekendste geloofsliedere van die kerk sing. Die kersie op die koek is die spesiale feeslied, “Dit is tyd om te sing”.

Die kaartjie-koste is R200 en kan by besprekings@bmedia.co.za of 0860 26 33 42 bespreek word. Kaartjies kan ook aanlyn gekoop word by distydomtesing.co.za.

‘Die sendingveld is jou kerk se lidmate’

“Dit voel steeds onwerklik dat ek nou as predikant in die NG Kerk dien,” sê ds Arion Naidoo wat sedert 1 Julie 2018 predikant is by die Cape Peninsula Reformed Church (CPRC) in Kaapstad. Dit is ’n Engelstalige NG gemeente in die stad.

Arion, wat in die Reformed Church in Africa grootgeword het, is ook in 2009 na die VGK-gemeente Fraserburg beroep.

“Ek het nooit, ooit gedink ek sal in die VGK of selfs in die NGK dien nie. In beide hierdie posisies is dit nie ’n pos waarvoor ek aansoek gedoen het nie, maar waarvoor ek beroep is,” sê Arion.

“Toe ek jonk was is die RCA waar ek vandaan gekom het die Dutch Reformed Indian Mission Church genoem. Vandag verteenwoordig ek iemand wat jare gelede die objek van sending was.”

Arion het ook nie dadelik vir predikant gestudeer nie. Volgens hom het hy eers op die ouderdom van 33 in 2003 by die Kweekskool in Stellenbosch gaan studeer nadat hy 12 jaar in die tekstielbedryf gewerk het.

Nadat Arion in 2007 sy BTh-graad verwerf het, het hy by die VGK-gemeente in Cloetesville buite Stellenbosch sy gemeentejaar voltooi.

Dít het vir hom ongelooflike ondervinding beteken omdat hy daardie jaar meer as 40 keer moes preek omdat hulle ook die gemeente in Idasvallei bedien het, sê Arion.

Hy vertel dis ook hier waar hy voor groot geeste soos prof Dirkie Smit, prof Nico Koopman en wyle dr Johan Botha moes preek omdat hulle daar lidmate was.

Hy sê: “Dit was só intimiderend. Ek het nooit geweet wat ek vir dié mans moet sê nie, daarom het ek maar altyd probeer om nie vir hulle te kyk nie!”

Arion het in 2013 demissie ontvang en het vir vyf jaar as bestuurder by ’n groot loodgieterbedryf gewerk voor hy nou na CPRC beroep is.

Arion glo vandag meer as ooit dat die sendingveld jou kerk se lidmate is.

Die CPRC is klein en bestaan tans uit 54 lidmate, sê Arion.

Arion sê sy fokus is om die boodskap oor te dra dat Jesus ons roep om Hom te volg.

“Ek is passievol daaroor om die liefde van God te deel. Jy sal verbaas wees hoe baie mense gaan kerk toe, maar ken nie daardie liefde nie.

“My droom is om die kerk se leierskap te help om ’n kerk te bou waar lidmate ’n wedergebore ervaring het en dat die kerk ’n missionale karakter sal hê. Ek glo ook dat tradisie ’n groot seëning maar ook ’n groot vloek kan wees. Te veel mense in die kerk volg bloot tradisies en rituele maar hulle het geen verhouding met die opgestane Jesus nie.”

‘Ek verstaan die Bybel beter,’ sê Zanele

Ds Albertus van Zyl (57) is predikant by die NG gemeente Gamka-Oos in Beaufort-Wes, maar die afgelope 15 jaar vervul hy dieselfde rol vir die Xhosasprekende VGK-gemeente op die dorp.

Op ’n dag het Gcobani Rwicila, die leierouderling by die VGK-gemeente, kom vra of Van Zyl nie asseblief vir hom en nog twee leiers van die kerk ’n Bybel­kursus kan aanbied nie.

Só het Van Zyl, wat ook sowat 12 jaar gelede ’n Nehemia-Bybelinstituut (NBI)-kursus vir 12 van sy lidmate aangebied het, weer die taak aangepak.

Volgens Van Zyl kom hulle een keer per week by­me­kaar en het hulle reeds die Church Leadership-kursus afgehandel. Die Church Ministry-kursus is vol­gende aan die beurt.

“Vir my was dit tot dusver ongelooflik. Ons vier het baie nader aan mekaar gekom,” sê Van Zyl.

Maar, sê Van Zyl, hy het ook besef hoe sensitief jy moet wees in ’n multikulturele bediening en dat jy kultuurverskille baie versigtig moet benader.

“As wit man kan ek maklik met Xhosasprekendes oor die kruisiging en die opstanding praat. Maar as ek oor etiese aspekte, soos voorhuwelikse seks en huwelike, uit my Westerse oogpunt praat, is dit nie geloof­waardig nie. ’n Mens moet ook besef jou uitgangspunt is nie die enigste uitgangspunt nie.

“Hoe ouer ek raak, hoe meer besef ek hoe min ek weet!” lag Van Zyl.

Zanele Kunene (33), is een van Van Zyl se studente en ook die jeugvoorsitter by die VGK. Sy vertel daar is nog baie diskriminasie teen vroue in hulle kultuur. “Ek is dankbaar dat ek ’n leier in ons kerk kan wees. In baie ander kerke mag vroue glad nie leiersfigure wees nie.”

Oor die NBI-kursusse is Kunene vol lof. “Dit het vir my ongelooflik baie beteken tot dusver. Ek verstaan die Bybel beter en kan ook nou teksgedeeltes interpreteer. Dominee van Zyl is ook ’n reuse-hulp omdat hy so geduldig met ons is,” sê sy.

Donderdae is steeds swart

Die Wêreldraad van kerke (WRK) het onlangs die Thursdays in Black-veldtog op­­nuut bekend gestel.

Dié vreedsame protes teen verkragting en seksuele geweld, is in die 1980’s van stapel ge­stuur. Dit is nou opnuut bekend gestel nadat die #MeToo-veldtog, met bewerings van moleste­ring en verkragting, die afgelope paar maande wêreldwyd opslae maak.

Die doel is om mans én vroue aan te moedig om op te staan teen ’n kultuur wat verkragting en seksuele geweld toelaat.

Die Christen Vigsburo in Suider-Afrika (CABSA) ondersteun dié veldtog sedert 2012 en het die webblad www.thursdaysinblack.co.za geskep wat onder meer plakkate, pamflet­te en boekmerke beskikbaar stel.

Aneleh Fourie-Le Roux, direkteur van CABSA, sê dié veld­tog is baie belangrik. “Die voorkoms van geweld teen vroue en kinders in Suid-Afri­ka is so hoog dat dit byna die gevaar loop om nie meer te skok nie. Ons samelewing het al amper so afgestomp geraak oor verkragtings en geweld dat dit regtig slegs die mees grusame verkragtings is wat nog die koe­rante haal. Sporadies sien ons ’n opvlamming en dan word daar skielik ’n swart dag afgekondig teen plaasmoorde of ’n swart Vry­dag rondom geweld teen vroue en kinders. Tydens die Sestien Dae van Aktivisme teen Geweld is daar vir 16 dae ’n groot fokus, maar as hierdie veldtogte verby is, wat het nou eintlik ver­ander?”

Daarom, sê Aneleh, is die Thursdays in Black-veldtog “iets konkreets en deurlopend wat élk­een van ons kan doen”.

Volgens Aneleh het dié veldtog nie ’n eienaar nie, maar dit vra vennote. “Vennote wat sê – ons as geloofsgemeenskap wil met groter bewustheid leef oor die realiteite van geweld, ook gesins­geweld in ons midde en in ons omliggende gemeenskappe,” sê Aneleh.

Sy sê dit begin daarby om swart te dra op Don­der­dae, maar dit het die potensiaal om te groei op individue en gemeentes.

Gemeentes kan aan­dag gee aan hierdie onder­werp tydens ere­dienste, kleingroep-byeenkomste, plakkate opsit en lidmate aanmoedig om ook op Don­­­­derdae swart aan te trek, sê Aneleh.

By die SACD kan Christene mekaar vind

Die South African Christian Directory (SACD),  ’n nuwe aanlynplatform wat ’n oorsig bied van die Christelike landskap in Suid-Afrika, is sopas bekend gestel.

Volgens Bybel-Media en die Mergon Foundation, wat dié platform ontwikkel het, word verskeie Christelike kerke, bedieninge, organisasies, inisiatiewe, netwerke en bewegings se kontakbesonderhde en inligting oor hulle werk hierop gedek. Daar is tans meer as 3 000 organisasies wat onder 35 sektore val op die webwerf, met die getal wat daagliks groei.

Dié Christelike platform is ontwikkel sodat Christelike organisasies kan netwerk en in aanraking met mekaar kan kom, kan kommunikeer en kan saamwerk, lui die persverklaring.

Volgens die twee organisasies het hulle die projek aangepak nadat uitgebreide navorsing getoon het dat daar ’n behoefte aan so ’n platform in Suid-Afrika is.

Dr Coenie Burger, besturende direkteur van Ekklesia, sê die impak van kerke en die kwaliteit van lewe in Suid-Afrika word dikwels beperk deur die gebrek aan verenigende aksie. Sy ondervinding is dat die probleem dikwels te make het met die tekort aan kontakinligting en dat mense mekaar bloot nie goed ken nie. Hy is baie dankbaar vir die SACD en al die inligting wat hulle nou toeganklik maak.

Skip Krige, die SACD se projek-koördineerder, glo die platform sal ’n beter verstaan van die kerk, wat haar aktiwiteite behels en waar dit plaasvind tot gevolg hê. Hy sê dit sal uiteindelik help om eenheid te vestig en om so koninkrykaktiwiteite te sinchroniseer.

Gaan besoek self die platform by www.sacd.org.za

Wellington hou konsert vir Mia

Op Sondag, 20 Mei, het die Moederkerk in Wellington se kerksaal uit sy nate gebars.

Want op dié dag moes die jongspan hulle kategeselokaal met die hele gemeenskap deel om sodoende geld in te samel vir Mia Coetzee, ’n vyfjarige kankervegtertjie en doop lidmaat van die gemeente.

“Clarice en die reënboogkids” het ’n musiek-vertoning in dié Bolandse dorp kom doen om fondse in te samel wat vir Mia se MRI-skanderings gebruik kan word. Dié duur skanderings, wat sowat R26 000 per keer kos, word nie deur die gesin se mediese fonds gedek nie.

Mia Coetzee en haar ma, Anja. Foto’s: Jaomi Zeeman

Mia is onlangs gediagnoseer met ’n rare jellie-agtige gewas naby haar breinstam wat net by een uit ’n miljoen mense voorkom en uiters skaars is by kinders. Sy het vroeër die maand ’n operasie onder-gaan om die gewas te verwyder en ’n beskadigde nekwerwel op te bou.

Chantelle Grobler, ’n ma by Mia se kleuterskool, vertel: “Die Here het Mia die hele tyd op my hart gedruk.” Die sangeres, Clarice, is ’n vriendin van Chantelle en toe sy hoor Clarice kom optree by ’n kerk in die Paarl het alles in plek geval. Die Moederkerk het ook ingestem om hul saal te gee en kategese vir dié dag vir ’n konsert te verruil.

Volgens Chantelle het hulle vooraf  ’n skenking ontvang om Clarice se optrede te dek. Besigheid-
skenkings, toegangskaartjies en eetgoed by die konsert het tot dusver R52 000 in die Coetzee’s se spaarbussie beteken.

Voor dié konsert het die gemeente vir Mia en ander siekes gebid. Ds Lettie Büchner, predikant by die gemeente, het haar Jakobus-Pinksterreeks afgesluit.

Lettie vertel dit was vir haar persoonlik uitdagend omdat Jakobus 5:14 ouderlinge oproep om vir siekes te bid en hulle met olie te salf. En as hulle gelowig bid, sal dit genesing bring, lui die vers.

“Ek het twee punte beklemtoon: Dat daar genoeg bewyse in die Bybel is dat ’n mens se genesing nie afhang van jou geloof nie. Genesing kan ook soms anders lyk as wat ons verwag. Indien genesing van ons geloof afhang het ons almal groot moeilikheid.

“Tweedens wíl die Here soms mense genees en moet ons as gereformeerdes weer ons grense verskuif en wel moedig vir siek mense bid. Maar ons moet onthou dat dit nie oor ons gaan nie. Dis ’n afhanklik-heidsverklaring dat God die Groot Geneesheer is. Ons doen dit nie demanding en ook nie veeleisend nie.”

* Stuur ’n e-pos na grobler.chan@gmail.com as jy wil help.

‘Jesus ruik soos ons’

Pierre du Plessis het met sy debuutboek die Desmond Tutu-Gerrit Brandprys opgeraap. In plaas van om die Goddelikheid van Jesus te beklemtoon, fokus hy op sy menslikheid in Jesus ruik na mirre en stof. Op die mirre, stof, bloed en meer waarna Jesus geruik het tydens sy aardse bestaan. En hy wens dat dié wonderlike geur aan ons sal afsmeer. Conette le Roux het met hom gesels.


Jesus lewe so naby aan ons, dat hy soos ons ruik.”

In dié kragtige woorde som Pierre du Plessis sy boek op wat onlangs met die Desmond Tu­tu-Gerrit Brandprys bekroon is. 

Jesus ruik na mirre en stof (Lux Verbi) is volgens die beoordelaars besonders omdat dit die menslikheid van Jesus beklemtoon, wat dikwels onderbeklemtoon word as gevolg van sy Goddelikheid. Hulle sê: “Die verrassende invalshoek van Du Plessis is sowel intel­lektueel stimulerend as geestelik verrykend.”

Pierre vra aan die begin van die boek: Hoe het Jesus geruik? Regdeur die boek volg hy Jesus se aardse pad van krip na kruis. By sy geboorte het Jesus byvoorbeeld na mirre geruik. As timmerman na hout. Na stof en sweet terwyl hy op stofpaaie gestap het. Met sy kruisiging na bloed.

Susan Jordaan van Lux Verbi beskryf Pierre as “’n jong alternatiewe stem in die Christelike mark” omdat hy “anders” na dinge, sy geloof en mense rondom hom kyk. “Daar moet plek wees vir dié wat anders is as onsself in die kerk, want is dit nie eintlik waarvoor die kerk en die Christendom bestaan nie – sy nielede?”

Anders of alternatief kom by jou op wanneer jy Pierre se pad tot dusver volg. Hy het ’n graad in die modebedryf verwerf, vir Soviet Jeans ontwerp en in die advertensiebedryf as stilis en kunsdirekteur gewerk.

Hy en ’n paar vriende het sowat 12 jaar gelede ’n alternatiewe geloofsgemeenskap in Pretoria, genaamd Third Place gestig. Juis vir mense wat nie noodwendig in die kerk gemaklik sal voel nie.

Vandag woon Pierre, sy vrou Rialette en sy kinders, Noa en Luther, in Kaapstad nadat hulle onlangs Sunnyside vaarwel geroep het. Pierre is nou deeltyds betrokke by Invia-gemeente, ’n gemeenskap wat sterk fokus op kontemplasie en aksie.

Hy en sy vrou het ook ’n besigheid, Be Brave, waar Pierre vir korporatiewe kliënte praatjies aanbied oor “tendense, innovering en hoe om te werk en leef in ’n mal wêreld”. Sy vrou is weer ’n “Strengthsfinder coach” wat spanne in besighede help om mekaar beter te verstaan en om almal se sterkpunte te ontdek.

Maar nog ’n titel wat Pierre hom graag mee vereenselwig is dié van ’n “flaneur”. Iemand wat rondstap in hulle omgewing of in koffiewinkels sit en almal en alles rondom hom fyn waarneem.

Pierre vertel Jesus het hom in sy vroeë twintigs “gekry”. En dit het sy lewe handomkeer verander. “Ek het toe eers besluit om regtig die waarheid te soek, net om agter te kom die waarheid is eintlik ’n Persoon.”

In 2016 het hy sy graad in teologie deur Unisa voltooi en tydens sy studies ook ’n groot liefde vir eerste- eeuse geskiedenis ontwikkel.

En dis juis sy kennis van antieke kultuurgeskiede­nis wat Pierre op ’n toeganklike wyse in Jesus ruik na mirre en stof verweef.  Pierre stem saam dat sy debuutboek ’n vars en unieke inslag het. “Ek dink daar is eintlik min boeke wat direk oor Jesus handel, baie gaan oor die spiritualiteit, etiek, of dogma van Christenskap. Meeste van daardie boeke gebruik Jesus as ’n verwysingspunt. Ek stel baie belang in Jesus as mens, ek dink dit is ’n baie belangrike aspek wat ons vergeet. Ons sien Jesus maklik as God in die hemel, op ’n troon met engele, maar moeilik as ‘een van ons’, en dit is juis die mooi van Jesus, mens en God gelyk.”

Vir die lesers het hy ’n wens: “Ek hoop na hierdie boek is Jesus nader aan jou, ek hoop jy ken Hom dalk ’n bietjie beter en dat jy kan sien hoe naby Hy eintlik nog heeltyd aan jou was … ek hoop jy ruik ook soos sy liggaam, dat jy ook ’n wonderlike reuk vir die wêreld sal wees.”

In die laaste hoofstuk skryf Pierre oor die reuk van vreemdelinge. Hiermee wil hy ander aanmoedig om “nader aan mense” te leef.

Pierre sê: “Ons is almal so opgesluit in ons huise, estates, motors en kantore. Ons is baie verwyder van wat aangaan in ons stede en in ons land. Dis wat Jesus gedoen het, dit is wat Hy ons uitnooi om te doen.”

Hy skryf dat jy, onder andere, jou tafel met “buitestanders, skeptiese mense, arm mense, predikers (sonder grade!), enkelouers, eenvoudig moeilike mense of moeilike eenvoudige mense moet deel”.

Pierre glo ook ons kan iets by Ierse monnike leer: “Hulle het hul vas vir slegs een rede vroeër gebreek – wanneer vreemdelinge daar aangekom het! Gasvryheid was vir hulle belangriker as vroomheid.”