Conette le Roux

Dié klanke bring kulture byeen

#imagine het uiteindelik ’n “musiek-wenresep” ontdek wat kulture byeen bring, sê ds Anriëtte de Ridder, die landwye #imagine-koördineerder.

Volgens Anriëtte wys statistiek dat die imagine-feeste elke jaar meer divers raak wat kulture betref.

’n Skare tieners neem saam deel aan die lofprysing by die #imagine-fees op die Nampo-terrein buite Bothaville. Foto verskaf

Louis Brittz, wat deel vorm van die nasionale uitvoerende komitee van #imagine, verduidelik dit was van die begin af by imagine hulle droom dat “tieners meer­talig sou worship”. “Die probleem was egter dat die kinders nie ander kulture se liedjies ken nie. Vir ’n hele Afrikaanse liedjie sou die swart kinders dus nie kon saamsing nie, en omgekeerd met ’n Zoeloe- of ’n Xhosaliedjie. Die Afrika-koortjies wat ons geken het was uit die oude doos, en dit het gepla in die tie­ner­konteks. Dit wou met ander woorde nie vanself of organies onstaan nie,” sê hy.

Met hulle hande in skottels water, vereenselwig die tieners hulle met die boodskap dat hulle skoongewas is. Daar was verskeie sulke stasies waarin die tieners hulle telkens op ’n ander manier en met ’n ander aspek van die evangelie kon vereenselwig. Foto: Louise Jackson

Maar twee jaar gelede het hulle ’n werkwinkel gehou en uit al die provinsies #imagine-musikante en -lofprysingsleiers van alle kulture genooi. En, sê Louis, dit was ’n onmiddellike sukses “want die ouens wou in mekaar se tale sing en dit maak werk”.

“Ons eerste poging was om Hillsong Young and Free se Alive te speel, en agter­gekom die swart liedjie Akeko fana na we pas op presies dieselfde ritme en motief – lekker jonk en vol energie. Toe skryf die manne ’n Afrikaanse vers vir die groot, wonderlike Afrika-worshiplied Malibongwe en dit het net als natuurlik en ‘reg’ begin voel, en die ding vat toe mooi vlam! In party gevalle kon ons liedjies met mekaar ‘match’, maar in baie gevalle het ons ’n liedjie saam beleef (in Xhosa, Sotho of Afrikaans) wat reeds op sy eie in daardie kultuur ’n groot worship-treffer is. Dan kon ons ’n vers, koor of ‘tag’ (stertjie) kry in ’n ander taal wat daarby pas,” verduidelik Louis.

Die eindproduk is die CD #imagine generation wat tien “medleys” van liedjies in twee tale bevat. Dié liedjies is ook by die #imagine-feeste gesing. Worshiptreffers soos How great is our God is met Malibongwe ineengevleg. In die hemel is die Heer vorm weer ’n liedjie saam met Unamandla.

In ’n kring sit hierdie groep tieners by die noordelike fees en deel hulle gedagtes met mekaar. Foto: Neels Jackson

Die imagineers staan tou om by een van die stasies uit te kom waar hulle op tasbare, simboliese manier iets van die evangelie in hulle eie lewe kon bevestig. By dié stasie kon hulle hulle name op ’n blokkie skryf en dit in ’n woord, byvoorbeeld “forgive” inbou. Foto: Louise Jackson

Die CD kos R50 plus koerierkoste en kan by info@imaginemovement.co.za bestel word.

Imagineer dra reuse-kruis vir kanker

 

Nadat Johan Smit in 2017 die #imagine-fees in Bredasdorp bygewoon het, besluit hy hy wil ’n verskil maak. En in egte #imagine-styl het dié ma­triek­leerder van Clanwilliam nie net gedroom nie, maar gedóén. Vanjaar het hy by die 2018-fees kom getuig.

“In 2017 het ek gevoel God sê vir my ek moet uitgaan en ’n verskil gaan maak. Ek het heeltyd met God hieroor gepraat, en ge­vra wat kan ek doen,” sê Johan.

Toe hoor hy van klein Mihla Engel­brecht, ’n vierjarige dogtertjie van Rustenburg met ’n rare vorm van breinkanker. ’n Gedeelte van die gewas in haar brein is verwyder, maar daar word steeds geld ingesamel sodat sy in Desember vir spesiale behan­de­ling in Amerika kan gaan om te verhoed dat die kanker terugkom.

Johan wou help en het toe ’n muntlegging by sy skool, Augsburg Landbougimna­sium gereël. Die leerders was gretig om te help en R20 000 is uiteindelik vir Mihla ingesamel.

Johan Smit, met die kruis waarmee hy gestap het. Foto’s verskaf

Johan wou nóg meer doen en het toe be­sluit om ’n kruis van 2,4 meter hoog te bou. Hy het die name van Mihla en ander kan­kerlyers wat hy ken daarop geskryf en be­­sluit om ter ere van hulle daarmee te stap. Voor hy op 28 Maart die 5 km afgelê het vanaf Bo-vlei, ’n plaas buite Clanwilliam, tot by sy ouers se plaas, Middeltuin, het hy vir do­nasies gevra.

Hy vertel: “Ek het familielede, bure en vrien­de vir donasies gevra. Op die ou end het almal se bydraes, van groot donasies tot ’n R10, ’n verskil van R10 000 gemaak.”

R6 000 hiervan het Johan vir die Mihla Trust inbetaal. Die oorblywende R4 000 het hy in ’n koevert saam na vanjaar se #imagine-fees in Bredasdorp geneem – om in 2019 te betaal vir tieners wat dit nie kan bekos­tig nie.

“Ek gun #imagine vir elke tiener. Almal móét dit net een keer beleef. Ek gaan dit een­dag bywoon tot ek 60 is,” het Johan skertsend bygevoeg.

“Daar het ek besef, maak nie saak hoe­veel foute ek al gemaak het of wat ek al verkeerd gedoen het nie, saam met Jesus kán ek ’n verskil maak.”

Johan se storie sluit aan by vanjaar se deurlopende tema van Saggeus wat na vore gekom het in die program. Al is Saggeus deur ander skeef aangekyk oor alles wat hy verkeerd gedoen het, het Jesus met ander oë na hom gekyk. Sy ontmoeting met Jesus het hom verander om ’n seën vir ander te wees.

Ds Anriëtte de Ridder, predikant in si­no­dale diens van die Wes-Kaaplandse Jeug- en Familiebediening én #imagine-koör­di­neer­der, vertel Johan se storie het hul­le so aan­ge­gryp dat hulle ’n video gemaak het om sy getuienis met die imagineers, soos die tie­ners by die #imagine-feeste genoem word, te deel.

Sy sê: “Hy het die imagine-droom gesnap én dit gaan doen.”

Anriëtte sê hulle het vanjaar by elke fees nóg meer gefokus daarop om tieners toe te rus om ’n verskil in hul gemeenskap te gaan maak deur talle werkwinkels daaroor aan te bied.

Die ander twee bene van die #imagine-feeste se oorhoofse strategie was hoe om met God te connect (geestelike groei) en hoe om met ander gelowiges te connect, sê Anriëtte.

Hulle het dié strategie gebaseer op navorsing wat in 2017 onder imagine-tieners deur middel van ’n aanlyn-vraelys en op Whats­App gedoen is.

Volgens beskikbare syfers het sowat 5 500 tieners die feeste in Bredasdorp, Jeffreys­baai, Bothaville en Bela-Bela bygewoon. Meer as 300 dorpe, heelwat meer as ’n 1 000 ge­­­meen­tes en sowat 60 denominasies se tieners het weereens kom deel in die “imagine-droom”.

Kolonialisme het NG Sending bevorder

Die NG Kerk se sending in Mashonaland (vandag Zimbabwe) is bevorder deur kolonialisme.

Só het Woordfeesgangers Sondag, 4 Maart, by die NG Kerk se Argief in Stellenbosch gehoor.

Dr Retief Müller, senior lektor in Kerkgeskiedenis, het die inligting tydens ’n Woordfeesgesprek met sy gehoor ge­deel, nadat hy tydens navorsing dié bevinding gemaak het.

Müller het gesê dit was vir hom veral die moeite werd om hieroor navorsing te doen omdat “dekolonisasie” van­dag so ’n brandpunt in Suid-Afrika is. En boonop was sy bevinding ironies omdat oorloë gewoonlik uiters ont­wrigtende gevolge vir die sending gehad het, het hy vertel.

Retief het veral die dagboek en briewe van Andrew Louw, die pioniersendeling in Mashonaland, geraadpleeg.

Hy het op die Matabele-oorlog (1893-1894), die Ma­shona-opstande (1896) en die Anglo-Boereoorlog (1899-1902) gefokus.

Retief se bevinding tydens die eerste twee oorloë was dat die sendelinge van Morgenster as neutraal gesien is, hoewel die inheemse volk nie veel belangstelling in die evangelie getoon het nie. Andrew se vrou, Cini Louw, het na die opstande in September 1897 geskryf dat die plaaslike mense steeds nie ’n belangstelling in die evangelie toon nie, en as hulle wel na die Sendingskool toe kom, wil hulle daarvoor betaal word.

Net hierna het Andrew aan die Kaapse sinode geskryf en vir ’n onderwyser gevra wat spesifiek met vroue kan werk. Presies ’n jaar later kon hy positief rapporteer dat hulle werk beter gaan as ooit tevore en dat die skool floreer. Hy het nie uitgebrei op die rede hiervoor nie, maar dit kon dalk die sowat 10 000 immigrante, wat deur die Britte toestemming gegee is om daar te kom woon, wees wat ’n verskil gemaak het, sê Retief.

Selfs die Anglo-Boereoorlog, waar die sendelinge af­komstig was van die bevolkingsgroep wat as verloorders uit die stryd getree het, het voordele vir die sendingaksies in Mashonaland gebied.

Retief sê: “Maar, ten spyte daarvan dat hulle (die sen­de­linge se) lojaliteit duidelik vir die Britte moes wees, bly die feit staan dat hulle nie teruggestuur is na Suid-Afrika nie. Hulle is toegelaat om rustig met hulle werk voor te gaan wat baie voordele tot gevolg gehad het. Veral die versterking van die sendingpersoneel.”

Deernis is Cordis-wenners se besigheid

WELLINGTON. – “My dogtertjie sou vanjaar vyf gewees het. Leeg beskryf my lewe van vyf jaar terug.”

Só het Justine Pike gesê by die ontvangs van die Bybel-Media-Cordis-Trust-prys. Sy is die medeskrywer van die boek Leeg – God se troos na swangerskapverlies of miskraam wat dié prys vir oorspronklike Afrikaanse, Christelike familie- en/of jeugpublikasies gewen het.

“Maar soos ons na ander uitgereik het, het God ons seer kom genees,” sê Justine, ʼn pastoor wat self ʼn miskraam gehad het.

Dr Marlena du Toit, ginekoloog en medeskrywer van Leeg, het aangedaan verduidelik dat sy net die vorige dag weer vir ʼn ma moes meedeel dat haar baba nie meer leef nie. “Dit is elke keer so erg. Dit maak dit ook net swaarder dat daar nie erken word dat jy na ʼn miskraam ook moet rou nie.”

Ds Braam Klopper, medeskrywer en pastorale terapeut, het beaam dat ʼn miskraam ʼn miskende verlies is. “Die boek bring ook die geleentheid vir mense wat nooit gerou het na ʼn miskraam nie, om dit nou te doen. Al was dit 20 of 30 jaar gelede wat jy ʼn baba verloor het.

“My kleinkind Mathys het onlangs vreeslik gehuil na hy seergekry het. My vrou het sy aandag probeer aftrek sodat hy sy trane sal sluk. Maar hy sê toe: ‘Ek huil nou bietjie’. Ek wil vir mense sê hulle moet soos my kleinseun oor hulle verliese huil.”

Twee toekennings vir spesiale projekte wat van deernis getuig, is ook gemaak.

“Musiek is ʼn universele taal wat álmal verstaan. Maak nie saak of jy wit, swart, pienk of bruin is nie,” het Stefné van Dyk gesê toe sy haar prys ontvang het. Sy gee as vrywilliger by Kleinmond Primêr musiekopleiding en maak die Handevat-musiekprojek in dié omgewing moontlik.

Ds Jaco Strydom van Echo-jeugontwikkeling is bekroon vir sy deerniswerk met die Echo-gemeenskappe.

Na afloop van die oorhandigings het ds Hans Steyn van Bybel-Media gesê al dié pryswenners het een ding in gemeen: deernis vir ander.

‘Ons is almal God se implemente’

“Ek was stukkend toe ek by Huis Jabes ingestap het. Daar was niks van my oor nie.”

Só vertel Mia Malan (’n skuilnaam), destyds ’n jong ma van drie seuntjies, wat onder mishandeling van haar man deurgeloop het tydens haar laaste swangerskap.

Huis Jabes, ’n heenkome vir slagoffers van gesins­geweld, het Mia gehelp om “oor te begin”. Die fokus is op vroue afkomstig uit ’n mid­del- of hoë-inkomstegroep.

Die man het haar en haar seuntjies destyds sonder heen­kome weggejaag. Later het hy Mia en haar seuntjies by sy minnaar se huis in ’n an­der voorstad gaan aflaai. “’n Pakkie chicken fillets en ’n butternut vir die week” was al wat hy vir hulle gegee het.

Uiteindelik het Mia se skoonfamilie vir Adri Klindt, ’n gemeentelid van NG ge­meen­­te Welgemoed, van Huis Jabes gekontak.

Sowat 10 jaar gelede het Adri saam met NG gemeente Durbanville-Bergsig en Durbanville Sake­kamer Huis Jabes vir slagoffers van gesinsgeweld tot stand gebring.

“Ons het die afgelope 10 jaar sowat 800 vroue en hulle kinders gehelp om oor te begin,” sê Adri, ’n finansiële adviseur.

Volgens Adri is sy die eerste kontak met slagoffers. As hulle aan die kriteria voldoen, doen Huis Jabes se maatskaplike wer­ker ’n onderhoud met die vroue. Daar is byvoorbeeld dwelmverslaafdes wat al kanse probeer vat het om toegang tot die huis te kry, daarom moet hulle streng keuring ondergaan.

Die idee is dat Huis Jabes dié vroue sowat ’n jaar lank bystaan en help om weer op hulle voete te kom.

Adri sê die vroue kry die geleentheid om aan te gaan met hulle lewe, want die oomblik wat die oortreder beheer verloor omdat die vrou nie meer finansieel afhanklik van hom is nie, is sy hande afgekap.

Mia sê: “Dit is belangrik om te verstaan daar is verskillende vorme van mishandeling. Fisies, emosioneel en ook finansieel. Omdat ek voorheen ’n tuisblyma was, kon ek eenvoudig nie vir my en my kinders sorg nie. Ek het nie eens ’n kar gehad nie. Maar toe stap ons by Huis Jabes in en besef daar ís hoop. Die yskaste was vol kos. Jy kry toiletbenodigdhede en selfs klere. Ek was gelukkig om gou ’n werk te kry. Tannie Maria het selfs na my kinders omgesien terwyl ek by die werk was!”

“Tannie Maria” is Maria Vierra, ’n vrywilliger wat vertel sy het begin om Huis Jabes se kinders op te pas nadat haar dogter met haar twee kinders self ’n paar jaar gelede in Huis Jabes gewoon het.

En so vloei die strome van hulp byeen. “Gelowiges maak werklik hulle hart oop en help graag,” vertel Adri. “Ons kry veral materiële donasies soos klere. Soms kom salf mense die vroue. Of kom gee ’n wel­ko­me pedikuur. Die skenkings wat oorbodig is, gee ons da­delik aan ander instansies. Ek glo God sal weer sorg.”

Soos onlangs, toe Adri-hulle begin soek na maniere om ’n huis te koop, sodat hulle los kan kom van die on­stabiliteit van huurooreenkomste. Toe koop ’n vrou ’n huis en gee vir Huis Jabes vyf jaar verblyfreg. “Sy wou dit graag doen omdat sy in haar verlede swaarkry goed geken het,” sê Adri.

En toe gee ’n ander donateur R1,5 miljoen sodat hulle die huis later kan koop. Adri is vol vertroue dat hulle die res van die koopprys bymekaar sal kan maak.

Huis Jabes se verhaal is een van gelowiges wat op verskillende maniere bydra om vroue in nood te help.

In Adri se woorde: “So is ons almal net God se implemente.”

Water is ’n seën wat die boere deel

GRABOUW. – Toe lede van die Groenland-wa­ters­verbruikersvereniging (GWUA) onlangs ’n groot deel van hulle water met die Wes-Kaap­se waterverspreidingsnetwerk gedeel het, was dit ’n geloofstap.

Met die droogte in die Wes-Kaap is watervoorsie­ning aan die Kaapse metropool onder geweldige druk. Maar die Eikenhofdam, wat dié Elgin- en Grabouw-boe­re sowel as dorpinwoners van water voorsien, sal in dieselfde benarde posisie wees indien hulle nié goeie reën in die komende reënseisoen ontvang nie.

“Vir die eerste keer in 40 jaar het die Eikenhofdam nie oorgeloop nie as gevolg van drie droë winters,” sê Johan Groenewald, uitvoerende hoof van die GWUA wat ’n privaat waternetwerk is.

“Die gemeenskap het net gevoel ons was steeds geseën met ’n dam wat 86% vol was, en daarom wil ons dit deel. Die ander privaat damme bo die Kogelberg­dam-opvangsgebied was almal genadiglik 100% vol. Ons kan mos nie aan dié kant van die berg met genoeg wa­ter sit terwyl daar soveel droogte aan die ander kant van die berg is nie.

Volgens Johan, ’n ouderling by die NG gemeente Grabouw, sal dié dam, wat in 1974 gebou is, se water­vlak op sowat 39% staan na die “loslating” van tussen 7 en ’n half en 10 miljoen kubieke meter water.

“Ons doen dit in geloof en vertrou God sal weer vir die volgende seisoen genoeg water voorsien.”

Dirk Meyer, ’n gemeentelid wat ’n Cape Span-plaas bestuur en ook lid van die GWUA is, beaam dat die be­sluit op geloof gebaseer is. “Die hele situasie ráák jou. Jy besef hoe dankbaar jy vir genoeg water moet wees, en daarom wil ons help. My suster woon in Kaap­stad en sy het my nou die dag gebel om by die foon te luister toe ’n welkome buitjie reën by haar ge­val het. Ek kry ook laasweek ’n WhatsApp in die nag toe net 3 mm reën in Villiersdorp geval het. Die mense raak baie emosioneel hieroor.

“Met Aswoensdag, wat ’n dag van verootmoediging was, het dit ’n dag van danksegging geword na die wel­kom reën plek-plek in die Wes-Kaap.”

Die kosbare water vloei só: vanaf die Eikenhofdam in die Palmietrivier deur verskeie privaat damme en uit­eindelik na die Kogelbergdam. Van hier af help Eskom deur die water via die Palmiet-Eskom-pompskema na die Rockviewdam te pomp. Dit word dan via ’n ka­naal in die Bo-Steenbrasdam losgelaat wat dan in die Wes-Kaapse waterverspreidingsnetwerk beland.

Dié gebaar het mense se hart geroer. Op Facebook het ’n video waar die sluise pas oopgemaak is, wyd reak­sie ontketen. En almal wil op ’n manier die ge­meen­skap bedank vir die vrygewige gebaar. Die sanger Kurt Darren het getwiet: “Só ’n onselfsugtige daad verdien ’n gratis konsert.” Die radiostasie Kfm het inge­spring en nog kunstenaars gekry wat bereid sal wees om gratis aan die einde van Maart hier op te tree.

Johan sê hy moes ook al interessante skenkings van dank­baarheid van die hand wys. “’n Man het my onlangs gebel en gevra waar hy vir ons baie van sy sjam­pan­je kan aflewer.”

Johan beklemtoon dat hulle dit net kon doen deur die samewerking van belangrike rolspelers. Die GWUA het reeds in Oktober 2017 dié gedagte gehad en daarna met die Wes-Kaapse verspreidingsnetwerk, De­partement van Water en Sanitasie, Departement van Landbou en Eskom begin gesels.

Volgens Johan het hulle ook onderhandel om nié on­der waterbeperkings van 60% deur te loop nie, as ge­volg van die ruim loslating. Maar al die boere bespaar self water en monitor hulle waterverbruik.

“Dis vir ons baie hartseer dat ons nie ook ons vrien­de en bure in Villiersdorp en ander wat water vanaf die Theewaterskloofdam kry, kan help nie,” lui ’n persver­klaring vanaf die GWUA. Volgens Johan is dit onmoontlik as gevolg van “fi­sie­se beperkings”.

Droogte is tyd vir bid en help

In die verlede het woestyn- en swaarkrytye geleent­hede geword vir diepe verootmoediging voor God,ds Nelis Janse van Rensburg, voorsitter van die Algemene Sinodale en Wes-Kaapse Moderamen.

Volgens hom is die knellende droogte vir alle ge­lo­wiges ’n uitdaging om opnuut bewus te word van ons diepe afhanklikheid van God.

Daarom dat die NG Kerk in Wes-Kaapland saam met ander kerke gevra het dat 14 Februarie ’n dag van ver­ootmoediging en gebed moet wees. Dit is vanjaar die datum van Aswoensdag, die dag waarop Lydenstyd begin.

Ds Nioma Venter, Wes-Kaap se predikant in sino­dale diens vir Diaconia, beaam dit: “God het dikwels in die verlede juis die klimaat gebruik om met sy kinders op ’n geloofsreis te gaan. Vandag is dit nie anders nie.”

Daar word versoek dat kerkklokke op Aswoensdag om 12:00 beier en dat spesiale gebedsbyeenkomste gehou word. Ander streeksinodes van die NG Kerk, VGK Kaapland, die Anglikaanse Kerk, die Presbite­riaanse Kerk en die Evangelical Lutheran Church of Southern Africa (ELCSA) asook die Congregational Kerk het ook besluit om saam te bid.

Nelis het in ’n ope brief gemeentes gevra om met ’n leerbare hart en ’n oop gemoed te bid, maar ook om ’n “helpende hand” na hul naaste uit te steek.

Diaconia is ’n eenheidsbediening van die NG Kerk en VGK wat veral op vroeëkinderontwikkeling fokus, maar ook hulp tydens rampe en droogte bied. Hulle is reeds besig om te kyk waar hulle kan help in vennootskap met ander organisasies.

Volgens Nioma het Diaconia reeds in samewerking met Badisa riglyne vir gemeentes en maatskaplike pro­gramme (tehuise, kinderhuise, dienssentrums) saam­gestel om hulle te help om paraat te wees in die tyd van waterskaarste.

Diaconia het ook hande gevat met Love Thy Neighbour en Oasis, ’n organisasie wat water suiwer en ver­koop, om infrastruktuur in werking te stel sodat waterskenkings van oor Suid-Afrika ontvang kan word. “Ons fokus op die oomblik op meer kwesbare instansies, maar sal gereed wees om selfs wyer te ondersteun indien nodig,” sê Nioma.

Die Groote Kerk het ook in vennootskap met NG gemeente Ysterplaat-Suid en Maitland Gemeenskaps­kerk begin om water in te samel. Hulle wil aan weerlose mense soos mense sonder vervoer, mense met ba­bas en klein kinders en plaaslike skole in die Mait­land- en Ysterplaatgemeenskap water verskaf.

“Die kerkgeboue dien as verspreidingspunt en water sal af­gelewer word deur onderskeie gemeentes en vry­­wil­li­gers. Laerskool Dagbreek in Carletonville ­stuur 30 000 liter water aan ons. Die NG gemeente Pie­tersburg, NG gemeente Worcester-Noord en die Wor­cester-gemeenskap het ook laat weet hulle is besig om water vir ons in te samel,” sê ds Riaan de Villiers, ’n pre­­dikant by die Groote Kerk.

– Soek na “Day Zero – Ons bely” op YouTube vir ’n be­lydenis te midde van die waterkrisis. Die riglyne vir watergebruik tydens waterskaarste is op https://kaapkerk.co.za/droogte-waterkrisis-ons-bely/ beskikbaar.

Eerste toep wat kategese aanvul

Die eerste toep (app) in die NG Kerk wat kategesebyeenkomste met videogrepe, klanksnitte en prent­jies aanvul is sopas deur Bybel-Media be­kend gestel.

“Ons het die Real lewe-app ontwikkel om jongmen­se by te staan op hul geloofsreis met God,” ver­duidelik ds Lenois Stander, wat verantwoordelik is vir digitale plat­­form­ontwikkeling by By­bel-Media.

Volgens Lenois is hulle veral opgewonde oor “geloofsgewoontes” wat weekliks aan gebruikers gestuur sal word. Dit beteken ge­brui­­kers sal elke week ’n boodskap met ’n nu­we uit­daging vir die week ontvang. “Dit ver­ander die dinamika van kate­gese na een waar jong­men­se die geleentheid het om Sondae hul er­­va­ringe met die inoefening van geloofs­ge­woon­tes met ander te deel. Verder hoop ons dat die app sal help om jongmense se deur­lopende deelna­mevlak by hul geloofsontwikkeling te lig.”

Op ’n praktiese vlak behoort die toep katege­sebyeenkomste vir die kategeet sowel as tieners te vergemaklik, sê Lenois. Behalwe vir aanvullende multimedia-stof sal ge­­bruikers ook weeklikse aanhalings, Bybelgedeeltes en tips ontvang.

Die toep is aanvullend tot drie kategeseprodukte by Bybel-Media – Real Lewe #1, Kompas en Padkaart. Ds Wynand van Niekerk van Monumentpark het addisio­nele in­ligting vir die toep ontwikkel.

Dr Nico Simpson, hoof van publikasies by Bybel-Media, sê die Real Lewe-app “laat jongmense toe om die goeie nuus te hoor en sien, te praat en luister, te ervaar en te deel”. Volgens hom dek die toep en produkte Bybelkennis, lewensvrae, teo­lo­gie­se kwessies en kerkjaartemas.

Die toep is vir Apple- en Android-toestelle beskikbaar en gebruikers word gevra om enige terugvoer aan develop@bmedia.co.za te stuur.

Braai én betekenis by re-imagine matriekfees

Vanjaar het die re-imagine Matriekfeeste in Heroldsbaai en Noordhoek weereens ʼn “gesonder” alternatief op die berugte Plett Rage vir 55 skoolverlaters gebied. Dié feeste het vanaf 29 November tot 6 Desember plaasgevind.

“Na ʼn moeilike en besige matriekjaar wil die meeste matrikulante wegbreek – en verkieslik wegbreek see toe en weg van hulle ouers af,” vertel ds Faani Engelbrecht, leier van die Matriekfees in Noordhoek. Juis daarom, dink Faani, is Plett Rage, die skoolverlatersfees in Plettenbergbaai, so gewild.

“Dis sekerlik nie ontmoontlik vir ʼn kind van die Here om ook te rage nie, maar vir baie matrikulante is dit net nie die manier waarop hulle hul nuwe vryheid wil vier nie.”

Maar re-imagine se Matriekfeeste is allermins ook ʼn “kerkkamp”. Albei groepe is met ʼn skemerkelkie en braai op die strand verwelkom. En die Noordhoek-groep het die toets tussen die Springbokke en Wallis gaan kyk in ʼn kuierplek. “Dis tog ook belangrik om vir matrikulante te kan demonstreer dat daar mos ʼn beter manier is om die lewe, in sy totaliteit en in oorvloed te kan geniet. Die bokke het verloor, maar ons het tog iets gewen,” sê ds Irénée Heyns, studenteleraar in Stellenbosch, wat deel van die Noordhoek-span was.

“Ja, daar is soms oor ernstige goed gesels – soos hoe jou verhouding met jou ouers na skool kan verander en jou verhoudings – maar die meeste van die tyd is op die strand en rondom die braaivleisvure deurgebring,” sê Faani.

En die matrikulante beaam dat hulle omtrent feesgevier het, maar dat hulle week ook betekenisvol was. “Dis beslis nie ʼn kamp nie. Dit is ʼn fees waar jy nuwe vriende ontmoet en ander se stories leer ken. Ek het sommer net weer besef dat die wêreld waarin ons woon eintlik baie groter is en dat God oral rondom jou teenwoordig is,” sê Marisa de Kock van Caledon.

Vir Gericke Terblanche van Hoopstad, Vrystaat was die verhoudings wat gebou is spesiaal. “Die eerste dag was almal vir my vreemd, maar teen die laaste dag het dit vir my gevoel ek los ʼn stuk van my familie agter.”

“Ek het in net die een week meer oor myself en die lewe geleer as wat ek in ʼn hele jaar geleer het,” som Jeanne Fick van Caledon haar matriekfees-ervaring op.

Diaconia se VKO-droom word ’n werklikheid

Die diensgroep Diaconia in Wes-Kaapland se droom om ’n verskil in Suid-Afrika te maak deur vroeëkinderontwikkeling, is nou ’n werk­­lik­heid.

Só vertel ds Nioma Venter, PSD vir Diaconia, oor hul eenheidsbediening saam met die VGK wat hande met gemeentes en ander vennote vat om kleuters ’n kans te gee om hulle volle potensiaal te bereik.

In ’n tydperk van ’n jaar is daar reeds 173 speelgroepies op die been gebring wat strek oor die Wes-Kaap, Suid-Kaap, Noord-Kaap, Klein-Karoo en die Karoo.

Sedert 2016 het Diaconia ’n vennootskap met Smart­Start, ’n nie-regeringsorganisasie wat die droom deel om deur die ontwikkeling van kleuters ’n langtermynverskil te maak.

SmartStart bied vir “SmartStarters” gratis opleiding, speelgoed, leerdermateriaal, hulpbronne, inhoud vir werkswinkels vir ouers, ’n daaglikse program, ondersteuning en lisensiëring volgens SmartStart se stelsel, verduidelik Nioma. Diaconia dien as franchisor vir SmartStart in die Wes-Kaap.

Diaconia se rol is om gemeentes te inspireer om betrokke te raak in die fasilitering van ’n plaaslike SmartStart-proses en dan dié platform missionaal te gebruik.

“Die ideaal is om ’n champion in ’n gemeente te identifiseer wat die projek sal dryf. Ons help met die assessering van die gemeente se ideale plan van betrokkenheid en bly dan deurlopend in die proses betrokke,” sê Nioma.

“Een van ons mees onlangse mooi verhale is dié van Willem Janse van Rensburg, die koster van die VGK in Laingsburg. Dit is alreeds uitsonderlik dat ’n man as speelgroepleier opgelei word. Willem meen egter dat hy hierdeur weer ’n nuwe doel in sy lewe ontdek het. Hy het sy hele huis uitgeverf, verfraai en ingerig vir sy speelgroepie en is te oulik met die kinders!”

Nog ’n vennootskap is met Nal’ibali, ’n nie-rege­rings­organisasie wat help met die vestiging van voorskoolse leesgroepe, gesluit.

Volgens Nioma is 49 leesgroepe reeds deur kerke en hulle lidmate op die been gebring.

Nioma deel nog ’n mooi storie: “Een van die groe­pies wat my hart warm laat klop is ’n afgetrede onderwyser van Rawsonville wat weekliks ’n speelgroepie besoek en vir hulle lees. Dié kindertjies praat op ’n ma­nier van die oom wat kom lees wat ’n mens net laat besef watter positiewe waarde die blootstelling oor kultuurgrense vir hulle het.”

Nioma wil gemeentes aanmoedig om betrokke te raak. “Hier is ’n dinamiese bedieningsgeleentheid wat feitlik ten volle befonds word deur die vennootskappe wat Diaconia namens die kerk gesluit het en bestuur.” Indien jy betrokke wil raak, kan jy ’n e-pos na nioma@kaapkerk.co.za stuur.

Touwsrivier begin die pad na eenheid stap

Toe die NG gemeente Touwsrivier onlangs vir ds Andrew Esterhuizen van die Verenigende Gereformeerde Kerk (VGK) bevestig het, het hulle onwetend kerkgeskiedenis gemaak. Conette le Roux het by dié Karoogemeente gaan kuier en meer uitgevind oor die proses van moontlike hereniging met die VGK op die dorp, wat ’n weg vir ander gemeentes in Suider-Afrika kan aandui.

erkhereniging gaan nie gebeur as mense nie besluite neem soos Touwsrivier nie,” sê die VGK dominee wat saam met sy nuwe gemeente in Touwsrivier kerkgeskiedenis maak.

Op 23 Julie 2017 het ds Andrew Esterhuizen die eer­ste VGK dominee geword wat ’n leraar van ’n NG gemeente “in die volle sin van die woord” geword het.

“Die eerste opdrag wat ek het, is om gewoon predikant vir die gemeente te wees. Pastor, herder, leraar waar die normale werksaamhede van ’n predikant ingesluit is. Soos om op Sondae te preek, siekebesoek te doen en ander pastorale take.”

Volgens Andrew is dié deel van die opdrag juis wat sy pos so uniek maak. VGK leraars is al voorheen in die NG Kerk aangestel vir spesifieke take, maar nog nooit om as herder die NG lidmate te bedien nie.

“My tweede opdrag is om die gemeente se visie om ’n multikulturele gemeente te wees, te help verwesenlik. Dit beteken dat Touwsrivier oop is vir almal in die gemeenskap, maak nie saak van watter kerk nie. Maar dis tog ’n spesifieke opdrag om met die VGK op die dorp een te word. Die bedoeling met die tweede opdrag is dat ek kontak moet opbou met die VGK en moet vasstel of hulle hierdie droom om in die een dorp een gemeente te vestig, deel. Ook om vas te stel of hulle bereid is om die pad saam te stap sodat daardie droom ’n werklikheid kan word.”

Volgens Andrew het die nuwe tussenorde, wat dié twee kerke wil help om saam te reis en deur albei kerke se algemene sinodes goedgekeur is, juis dié unieke gebeurtenis moontlik gemaak. Hy vertel die NG gemeen­te en VGKSA in Wynberg se poging tot hereniging in 2008 het skipbreuk gely omdat dié tussenorde nie in plek was nie.

Wanneer jy Andrew uitvra oor sy gevoel om betrokke te wees by só ’n geskiedkundige gebeurtenis, is hy baie nederig. Hy beskryf homself as bloot ’n “begenadigde” in hierdie unieke proses.

“Die kerkraad het ’n kans gewaag om die eerste stap te neem na ’n droom wat wyd gedeel word in die NG Kerkfamilie,” het hy onlangs op dié Karoodorp in sy ken­merkende sagte stem gesê. “Ek is eintlik net hier om die gemeente te help.”

Skuins oorkant Andrew sit Gerhard du Toit wat die afgelope 16 jaar reeds voorsitter van Touwsrivier se kerkraad is. Hy vertel toe hulle ’n VGK dominee be­roep het na hulle gemeente, het die kerkraad nie vir een oomblik besef hulle maak geskiedenis nie. Dit was vir hulle vanselfsprekend, sê hy.

“Toe die vorige leraar bedank, was dit ’n groot skok. Toe het die situasie hom voorgedoen dat ons iemand moet beroep. So het ons vir ds Gielie Loubser van Gemeentebegeleiding gekry om met ons te kom praat. En die dag toe Gielie vra hoe ons sal voel om iemand van die VGK te beroep, was dit doodeenvoudig van al ons lede slegs ’n kopknik. Die kerkraad het nie een oom­blik getwyfel dat dit die regte ding is om te doen nie. Kleur was beslis nie ter sprake nie, solank hy hulle multikulturele droom kon help verwesenlik.

“Wat nou gebeur, is vir my ook ’n nuutjie. Die toekoms van ons kerk lyk vir my nou baie meer rooskleurig as die afgelope 16 jaar. Ons moet hierdie geleentheid omarm. Ek het geen twyfel daaraan dat dié proses gaan werk nie. Andrew het gekom om die voetwerk vir die NG Kerk en VGK in Suid-Afrika te doen.”

Die groot draaipunt

Gerhard woon al die afgelope 42 jaar op Touwsrivier. Wanneer hy terugdink, sê hy hulle gemeente het reeds lank terug besef hulle en die VGK hoort saam. Volgens hom kom die aanloop na dié beroeping eintlik al ’n lang pad. “Hoekom moet ons swaarkry terwyl ons bymekaar hoort?” sê dié finansiële adviseur. “Jy weet, hierdie ‘hulle’ en ‘ons’ het my nog altyd gepla. Beide gemeentes hou al jare lank gereeld saam nagmaal.

“Die laaste 11 jaar is daar ook nie meer net blanke lidmate in die kerk nie. Daantjie Prins, ’n bruin ouderling by Touwsrivier, is byvoorbeeld reeds agt jaar in dié amp. Hy sê eenvoudig hy ‘hoort hier.’”

Maar die groot draaipunt vir albei gemeentes en vir die dorp het gekom toe die Spoorweë in die 90’s uit Touwsrivier onttrek het. Gerhard skets die prentjie: “Binne ’n kwessie van drie maande het sowat 300 ge­sinne die dorp verlaat. Hierdie dorp se woonhuise het leeg gestaan. In ’n stadium het net elke vierde, vyfde huis se ligte gebrand.”

Dít beteken lidmate het weggetrek om elders te gaan werk en die oorblywende, ouer lidmate is uiteindelik ouetehuis toe. Dit alles het daartoe gelei dat bydraes aan die kerk afgeneem het.

Gerhard du Toit, voorsitter van Touwsrivier se kerkraad. “Ons was baie haastig om Andrew te bevestig. Toe ek die derde aand met Pinkster moet preek, het ek gevoel ek crack,” het Gerhard, wat eintlik ’n besigheidsman is, tydens ’n ligte oomblik opgemerk.

“In die besigheidswêreld is vernuwing en verande­ring so moeilik. Want jy het soveel mense wat daarteen skop. Maar dit is ’n middel tot voortbestaan. Ek het dit ook nou in die kerk ervaar. As jy nie bymekaar staan en bymekaar gooi ter wille van oorlewing nie, gaan ons dit ook nie maak in die kerkopset nie. Ek sien geen ander toekoms vir die NG Kerk en die VGK as om een te wees nie. Ons kan nie wegkom daarvan nie.”

Die prentjie van die Touwsrivier-gemeente lyk taamlik donker. Daar is slegs 140 belydende lidmate. Volgens Andrew het die VGK-gemeente reeds lankal nie meer ’n predikant nie en word sowat een keer per maand deur hulle konsolent, ds Malcolm James, bedien. Anders staan lidmate in.

Die pad na eenheid

Volgens Andrew volg hy basies twee benaderings om dié droom ’n werklikheid te maak. “Die een is om deur die amptelike kanale kontak te maak en van daar om die dinge amptelik te doen. Die tweede is ’n organiese benadering om soos geleenthede ontstaan en hulle voor­doen, dit te benut. Dit is dikwels in dié toevallige geleenthede en ontmoetings wat daar baie betekenis­volle verhoudings gevestig word en dit ontwikkel dan in groeipunte en gee energie wat mense opgewonde maak oor wat kan gebeur.”

Soos ’n toevallige ontmoeting met ’n VGK lidmaat toe Andrew ’n pastorale besoek gebring het aan ’n NG lidmaat nadat haar pa oorlede is. “Ek kry toe ’n boodskap dat die buurman oorkant die pad graag met my wil gesels na my besoek. Die buurman het toe vir my gevra of ek na my preek by die NG Kerk nie by hulle wil kom preek op ’n Sondag nie. Hier in ’n onbeplande gesprek, vra gewone lidmate oor moontlikhede. Hulle sien dus nie struikelblokke nie, maar geleenthede waar ons met mekaar kan saamwerk.”

Wat die formele proses betref, vertel hy hy het onlangs met die ringskommissie van Worcester, waarvan Touwsrivier deel is, ontmoet.

“Ek het hulle iets vertel van die droom van die NG gemeente op Touwsrivier en die moontlikheid dat ons dit wil ondersoek. Dié ringskommissie was baie opgewonde daaroor en het dit voorgedra tydens die ringsitting en aanbeveel dat die ring hierdie poging ondersteun.”

Intussen het hy ook al met Malcolm, konsulent vir VGK Touwsrivier en leraar by VGK Worcester-Suid, gesels. “Ons het ’n goeie gesprek gehad en hy is heeltemal ontvanklik vir die idee om gesprekke te voer.”

Malcolm het by navraag gesê hy is baie positief oor die hereningsproses, maar voel dit moet nie aangejaag word nie. “Ek en Andrew gesels eintlik al ’n geruime tyd oor dié visie en droom. Maar, ons moet nie haastig wees nie. Dit moet met versigtigheid deurgetrap word, want die wonde van die verlede lê nog diep.”

Intussen het Andrew ook met die VGK Touwsrivier se kerkraad gaan gesels en die kerkraad was glo positief oor ’n gesprek om eenwording te ondersoek. Die plan is dan om ’n taakspan aan te stel wat die proses verder sal begelei, sê hy.

Oor sy ervaring by Touwsrivier tot dusver is Andrew “aangenaam verras”. “Ek is so verras deur die hartlikheid en openheid waarmee ek ontvang is in die gemeente. So asof daar absoluut geen mure tussen ons is nie. Ek word ontvang as die dominee van die gemeente. Ek voel tuis, ek voel deel. Mense praat met my oor intieme dinge wat beteken ek word aanvaar as pastor. As versorger van mense. Dit laat my voel dat mense nie net die diens wat ek lewer nie, maar vir my as mens aanvaar.

Andrew lag. “As alle VGK-predikante in die NG Kerk só ontvang word, sal VGK-kerkrade mooi met hul predikante moet werk om hulle te behou.

“Ek voel tuis waar ek is. Ek glo dis die regte plek vir my om nou te wees,” sê Andrew wat 26 jaar predikant in die VGKSA gemeente Kraaifontein was. Gerhard sê vinnig: “Mense raak onmiddellik lief vir Andrew. Hy is so passievol oor sy werk.”

Andrew besef tog dat daar wel uitdagings sal wees. “Mense wil dikwels hê dinge moet dieselfde bly al is daar nie ’n volhoubare toekoms nie. Mense het persepsies en vooroordele van mense wat anders is. Ek voel nie ongemaklik daaroor nie en ons hanteer dit soos dit kom. Eintlik deur blootstelling aan mekaar sal ons leer die ander mag anders wees, maar ons deel dieselfde waardes.

“Die uitdaging is wanneer mense van ’n laer ekonomiese klas deel word van ’n middelklas-gemeente dat mense daarmee sal sukkel om mense te integreer en om te aanvaar. Maar dis hoekom ek hier is – om daarmee te help.”

Kyk video hier

Karwagte kry ’n ‘pratende Bybel’

Vir ’n handjievol karwagte, van veral die Kongo en Bu­rundi, is die lang dag in die son deesdae ’n bietjie draagliker. Hulle kan nou na die Bybel in hulle eie taal luister terwyl hulle motors oppas by die Tygervallei-winkelsentrum.

Soos vir Nembona Fernando (25) wat in 2015 uit Bu­rundi gevlug het as gevolg van die geweld wat daar voortduur. Dit beteken dat hy nie eens ’n Bybel by hom gehad het toe hy die land verlaat het nie.

Gelowiges met “’n hart vir Afrika” wat elke Saterdag ’n kerkdiens vir dié groep karwagte hou, het van Goeie Nuus Media (GNM) te hore gekom. En so het dié bediening van Bybel-Media ingestem om aan van die kar­wagte oudio-Bybels in Frans, Swahili (Kongo, Tanzanië en Kenia), Engels, Kirundi (Burundi) en Kinyar­wan­da (Rwanda) te skenk.

Volgens dr Hennie van Deventer, hoof van die be­die­ningsafdeling by Bybel-Media, is dit Envoy-spelertjies van Megavoice waarop óf die volledige Bybel gelaai is, óf slegs die Nuwe Testament. Dié spelertjies word gewoonlik aan ongeletterde, blinde of swaksien­de mense gegee, wat moontlik is as gevolg van donasies.

Stephen Ndiadia, ’n pastoor van Redemption Ministries wat in 2003 van die Kongo gekom het, en Cesco Swa­nepoel van Logos Christian Church in Bellville stap al ’n geruime tyd ’n pad saam met dié manne. Hul­le vertel dat hulle elke Saterdag ’n preek in vyf tale vir die karwagte voorberei en ook notas skriftelik aan hulle gee. Die idee is dat die karwagte dan weer die bood­skap gaan deel by die huis.

Vir dié karwagte is dit lekker om deel van ’n geloofs­ge­meenskap in die vreemde te wees en bring die “pratende Bybeltjie” hoop.

Nembona sê terwyl Stephen tolk dat hy die Here net kan prys dat Hy hom hier na ’n omgewing van gelowiges gelei het. Toe hy in 2015 uit sy tuisland ge­vlug het is hy in Botswana in die tronk gestop. Eers na ’n jaar en ’n half het ’n man moeite gedoen en ’n tolk gekry sodat hy Nembona kon verstaan. Voor hy vrygelaat kon word moes sy familie by die huis eers 200 Amerikaanse dollars probeer insamel. Hulle kon op die ou einde nie daarin slaag nie, maar het toe die oorblywende bedrag geld geleen. “Dit is hoekom ek hier in Kaapstad is. Sodat ek die skuld wat my familie moes aangaan, kan afbetaal.”

Juma Saidi (27) van die Kongo is die afgelope ses maande ’n karwag. Hy vertel hy het as ’n Moslem groot­geword. Nadat sy pa oorlede is het sy ma weer ge­trou met ’n stiefpa wat hom nie liefgehad het nie. “Ek het soos ’n weeskind grootgeword en moes vir myself sorg. Hulle het my uiteindelik weggejaag.” Sy le­wenspad het na Burundi en ook na Tanzanië geloop waar hy ’n Christenvrou ontmoet het. Hy sê dié vrou het hom saam kerk toe gevat en hy het uiteindelik daar tot bekering gekom. Maar toe sy Moslemfamilie uit­vind dat hy tot bekering gekom het, moes hy vlug vir sy lewe. “Ek prys die Here, want iemand wat my nie eens ken nie het my uiteindelik gehelp om na Kaapstad te kom.

“Ek is baie opgewonde oor die Bybel,” sê Juma terwyl hy reeds die spelertjie begin uittoets. “Dit gaan my help om die Bybel te leer wat ek nog nie goed ken nie.”

Ismael Ndayishima (27) is ook ’n vlugteling uit Burundi. Sy politieke betrokkenheid het hom gedwing om dié onstuimige land te verlaat. Hy vertel hy het in ’n Christelike huis grootgeword, maar het in ’n stadium die Moslemgeloof aangeneem om by ’n maatskappy te kon aanbly in Tanzanië. “Maar ek het elke oggend wakker geword en geweet ek het ’n fout gemaak.” Hy kon dit nie volhou nie en het uiteindelik na Johannesburg en toe na Kaapstad gekom omdat sy broer ook hier woon.

Met ’n groot glimlag hou hy die oudio-Bybel by sy oor en sê: “Terwyl ek nou so luister onthou ek die By­bel­stories wat my ouers as kind vir my vertel het.”

– Stuur ’n e-pos na hennie@bmedia.co.za vir meer inlig­ting en navrae oor Goeie Nuus Media.

Vonkk-liedere nou ook in braille

“Dié twee boeke het nie sommer uit die lug geval nie,” lag Susan Muller, braillemusiektranskribeerder by Pionierdrukkery oor VONKK, die laaste korpus gereformeerde kerkliedere wat nou in braille beskikbaar is.

Schalk Hugo, hoof van dié nie-winsgewende orga­ni­sasie in Worcester wat skoolhandboeke, musiekstukke en -vraestelle vir blindes brailleer en druk, verduidelik dat die braillering van musiek ingewikkeld is.

“Dit neem sowat ’n maand om ’n wiskundehandboek klaar te maak. Jy benodig kundiges wat die boek kan brailleer en dan ’n siende en ’n blinde proefleser wat almal vergoed moet word. Met musiek is die prentjie effe donkerder omdat die persone ook oor substantiewe musiekkwalifikasies moet beskik.”

By die braillemusiekafdeling in dié gebou in Worcester verduidelik Susan, die enigste persoon wat dié tipe werk in Suid-Afrika kan verrig, hoe die VONKK-liedere na braille omgeskakel is.

Sy vertel hulle doen werk slegs op versoek. Nadat Susan ’n versoek vir VONKK in braille ontvang het van­af Susan van Wyk, ’n blinde persoon wat vir Blind SA in Johannesburg werk, het hulle die nodige toe­stem­ming by Bybel-Media gekry en die bal aan die rol gesit.

Daarna het Susan die enkelreëlmusiek na braille omgeskakel. “Hier is my Bybel,” sê Susan toe sy na die duidelik gebruikte internasionale reëlboek vir die omskakeling na braille wys.

Die volgende stap is die “proefleespaar”. Mor­ne van der Merwe is blind en het mu­siek aan Universiteit Stellenbosch geswot voor hy hier kom werk het. “Ja, VONKK is deur ons hande,” lag hy. Mor­ne lees die musiek hard­op terwyl Mada Engelbrecht, ’n afgetrede musiekonder­wy­se­res, elke noot op die oor­spronk­like musiek nagaan.

Vir albei is hulle werk ’n plesier. “Vir my is dit net ge­nade om op dié ouderdom voltyds te werk en só my musiekagtergrond te benut,” sê Mada.

Morne, ook ’n orrelis, voeg by: “Behalwe dat ek myself verryk, maak ek dit ook vir ander blinde musici moontlik om musiekstukke self te interpreteer.”

Ds Faani Engelbrecht, bestuurder van Bybel-Media Musiek, sê: “Ek het altyd gedink dat braillering net ter wille van die blinde lidmaat is. Nou besef ek dis ook ter wille van die siende lidmaat wat bedien word deur die blinde orrelis. En daar is ’n hele paar.

“Bybel-Media Musiek is trots op die besondere samewerking en spesiale verbintenis wat ons met die Pionierdrukkery gebou het.”

Die Liedboek en Flam is onderskeidelik in 2003 en 2016 gebrailleer.

Opstande: ‘Kerke moet proaktief wees’

Kerke moet proaktief betrokke raak in gemeenskappe om opstande te voor­kom, sê dr Braam Hanekom, direkteur van die Sentrum vir Publieke Getuie­nis.

Dit kom na ’n vlaag opstande in kleiner gemeenskappe die afgelope ruk waarvan die Overbergse dorpie, Kleinmond, onlangs onder gewelddadige beto­gings deurgeloop het.

Hanekom het betrokke geraak by onderhandelings in dié kusdorp.

Volgens Hanekom het gemeenskapsleiers mense gevra om te betoog nadat ’n tender aan ’n persoon in Hermanus toegeken is. Die betogings het hand uit geruk nadat misdadigers ook betrokke geraak het en winkels en geboue geplunder is, is op Net­werk24 berig.

Hanekom het verduidelik dat dié tender eintlik net “’n vonk in ’n kruitvat” was. “Dit was eintlik net arm mense wat totaal hoop verloor het.”

Volgens Hanekom was die gemeenskap ook ontevrede oor, onder meer, ’n gebrek aan grond om geliefdes te begrawe, die feit dat daar nie ’n volledige hoërskool is nie en die tekort aan ligte vir sekuriteit in informele nedersettings.

Aanvanklik het Hanekom met die hulp van dr Chris Malan, leraar van NG gemeente Kleinmond, kerkleiers in die omgewing bymekaar gekry om saam te bid en in gesprek te tree.

Nadat Hanekom ’n noodroep gestuur het na die provinsiale regering, het Dan Plato, die Wes-Kaapse minister van gemeenskapsveiligheid, hom genooi om betrokke te raak by die onderhandelings.

Hanekom voeg by: “Dit was egter veral met die latere inisiatiewe van plaaslike kerke dat die gemeenskapsleiers se ‘vyandigheid’ algaande verander het na hoop en samewerking.”

Die leiers het ook nou versoek dat die kerke voortaan saam met hulle met die munisipaliteit sal vergader.

Volgens Hanekom wag hulle vir terugvoer van die munisipaliteit maar is hulle besig om ’n “gemeenskapsforum” te stig wat alle betrokke rolspelers, bruin, wit en swart, in die gemeenskap sal verteenwoordig.

“Ek glo kerke moet proaktief werk en gemeenskapsforums in hulle gemeenskap­pe op die been bring. Daar is nie genoegsame kohesie in gemeenskappe nie, daarom is dié forums uiters belangrik.

“Ek het gevind mense is bereid om na die kerk te luister. Dit verg net moed en oortuiging om die foon op te tel en betrokke te raak.”

Ruimtes van stilte

Ds Marié Britz wil haar merkwaardige stiltereis met ander deel. Sy sien haar roeping om ruim­tes van stilte te skep waar mense God kan ontmoet. Nie net in haar bedie­ning nie, maar ook by die retraiteplaas wat sy en haar man, Stephan, in 2018 open. CONETTE LE ROUX het met haar gesels.


“Ons leef al meer in ’n post-kerklike tyd. Daarom wil ek alternatiewe ruimtes skep waar mense God kan ontmoet,” sê ds Marié Britz, predikant by die Moedergemeente in Stellenbosch.

Nie net in haar rol as predikant nie, maar ook vir men­se wat nie deel van gemeentes en geloofgemeen­­skap­pe is nie.

Sy sê: “Ek sien my rol in die bediening as iemand wat ander wil help om God in hulle lewe en die wêreld raak te sien.”

En wanneer sy namiddag die pad aandurf na ’n plaas buite Stellenbosch, met Tafelberg aan die een kant en die Bolandse berge en Bottelary-heuwels aan die ander, werk sy en haar man, Stephan, aan Anathoth – ’n retraiteplaas wat in 2018 sy deure geluidloos gaan oopgooi.

Anathoth is ’n plaas wat Pat Stephenson, ’n Amerikaanse vrou, in 1997 gekoop en aan die Anathoth Trust geskenk het. Die uitsluitlike doel was om die plaas vir Christelike retraites aan te wend. Pat het die eerste paar jaar die plaas self be­stuur maar is op 83 weer terug Ame­rika toe om by haar familie te wees. Pat is vandag al 91.

Stephan het in Junie 2016 die bestuur van die plaas oorgeneem en die Britz-familie het Stellenbosch in Desember 2016 vir dié plaas verruil.

“Ons leef in ’n besige, opper­vlakkige tyd. Stilte help ’n mens om God se stem te hoor en dieper met jouself en God te reis,” sê Marié.

Sy het dit ook aan eie lyf ge­voel ’n paar jaar gelede.

Eerstens het sy twee miskra­me gehad en ook ’n persoonlike krisis oor haar roeping ervaar. “Ek het in ’n stadium gedink: ‘Ge­nade, waar is ek. Is dít werklik waar die Here my wil hê?’”

In dié tyd het haar man ’n hart­aanval op 42 gehad en moes hul­le as gesin deur finansiële kri­sis­se worstel.

Dié jare beskryf Marié as ui­ters moeilike jare, maar ook haar “mees vormende jare”.

Richard Rohr, ’n Katolieke priester van die Franciskaanse orde, sê net twee dinge gee ’n mens opregte ontmoetings met God: Verwondering (wonder) en ver­wondheid (suffering).

Dit het vir haar ’n realiteit geword.

In 2006 het prof Denise Ackerman vir haar ’n geestelike begeleier geword en voorgestel sy moet ’n 7 dag-retraite in Constantia bywoon. “Hier het die verhaal van die blinde Bartolomeus myne geword. Die skille het van my oë afgeval. Ek het ’n diep bewustheid van my eie gebrokenheid ervaar. Ek het ook my diepste iden­ti­teit in God ontdek as geliefde kind. As jy besef daar is niks wat jy kan gee of bied nie, besef jy dat God jou net uit genade liefhet. Ook in jou gebrokenheid.”

“Sedert 2006 het jaarlikse retraites en stil dae deel van my en Stephan se lewensritme geword en stilte ook deel van my daaglikse ritme.”

In 2015 het Marié ook die voorreg gehad om ’n 30 dae-retraite van totale stilte by te woon.

St Beuno’s, ’n Jesuïtiese spiritualiteitsentrum by ’n ou klooster in Noord-Wallis, was vir haar ’n plek van “stilte, afsondering en eenvoud”. Die retraite het ’n daaglikse ritme gehad met spesifieke geestelike dissiplines maar elke aand het jy weggedraai van jou eie reis en vir ander gebid. En dan vra jy jouself elke aand: “Waar was God vandag?”

St Beuno’s beoefen die geestelike dissiplines van Ignatius, ’n Spaanse soldaat wat teoloog geword het nadat ’n kanonkoeël hom eers ses maande lank bedlêend gemaak het. Hy was ook ’n tydgenoot van Martin Luther. In dié tyd het hy besef hy wil Jesus volg en toe hy gesond is het hy 40 dae in ’n grot in die woestyn gaan woon waar dié oefeninge ontstaan het in sy soeke na God.

Dit is hierdie geloofsgewoontes, wat Marié gehelp het om God werklik te beleef, wat sy nou aan ander wil oordra.

“Party mense dink ’n retraite is ’n luukse, maar as jy uitvind wat dit vir jou beteken, besef jy dit is ’n nood­saaklikheid.”

Marié en Stephan se droom is om Anathoth bekos­tigbaar en toeganklik te maak vir alle mense.

“Ons wil nie ’n elitistiese plek skep wat ontoeganklik is vir mense wat dit nie kan bekostig nie. Ons wil eerder ’n retraiteplaas hê waar almal sal welkom voel en weet dat ons gelyk is voor God – ongeag ons agtergrond, denominasie, taal, kultuur of finansiële vermoëns,” sê Stephan.

– Navrae oor Anathoth kan gerig word aan anathoth@stillebosch.co.za

Ignatius-spiritualiteit in NGK

Marié is baie opgewonde oor die oplewing van spiritualiteit in die NG Kerk. Volgens Marié het ons “uitstekende voedsel” (teologie), maar benodig ons net “skeplepels” (maniere om dit te verteer). Sy sê: “Dit is nie alleen kennis van God wat ons verander nie, maar die ken van God wat ons dikwels leer in die gebruik van geloofsgewoontes soos Bybellees, stilte, gebed, geestelike begeleiding en diens.” Sy glo retraitesentrums en spiri­tualiteitsbeoefening wil ons juis hiermee help. Marié is daarom nou besig met ’n doktorsgraad oor Ignatius-spiritualiteit. 12 NG predikante gaan 18 maande lank deel van haar navorsingstudie uitmaak. Hulle gaan drie 10 dag-retraites bywoon en terugvoer gee oor in watter mate dié geloofs­oefeninge kan bydra tot ’n meer geïntegreerde missionale spiritualiteit.

Dorkas-se-plek belê in mense

In ’n kerkkombuis in Stellenbosch kook ’n klomp mense tot die donker van werkloosheid en armoede verdwyn. Dorkas-se-plek doen spyseniering, maar hulle wins is nie in Rand nie, maar in die belegging wat in mense gemaak word. CONETTE LE ROUX vertel.


Op ’n Woensdagmiddag woel ’n klomp vroue in die kombuis van die NG gemeente Stellenbosch-Wes.

Roosterbroodjies en burgers word flink voorberei, want die dansskool is elke weeksdag in die kerksaal. Dit beteken goeie besigheid vir Dorkas-se-plek, wat spyseniering doen en verversings verkoop.

Klein dogtertjies in tutu’s kan net-net oor die toonbank loer om ’n koeldrank of pakkie skyfies te koop. Mammas sit en wag by tafels met ’n drinkding of ’n broodjie.

Sommige kinders kom direk na skool vir hul dans­klas en is honger, vertel Magdaleen Erasmus later in haar kantoor.

Magdaleen is ’n maatskaplike werker en kliniese berader wat ’n kantoor by die kerk huur. Sy is deel van die kerk se barmhartigheidsdiens en het sowat twee jaar gelede Dorkas-se-plek saam met Settie de Koker tot stand gebring.

’n Gereelde verskynsel in haar praktyk het Mag­da­leen genoop om te probeer help.

“Ek het verskeie jong- en middeljarige mense in my praktyk gesien wat werkloos is. Hierdie mense is almal in die eerste plek verwys met een of ander emosionele of maatskaplike probleem. Nadat hulle berading ont­vang het, was die probleem van werkloosheid nog altyd daar. Dit is geweldig demotiverend om sonder ’n werk of inkomste te wees. So ’n situasie lei ook gewoonlik na gevoelens van hopeloosheid en hulpeloosheid en kan uiteindelik tot depressie aanleiding gee. Hierdie leemte in die hulp aan mense op ’n holistiese manier het gelei tot dié idee.”

En mense moet altyd eet, so daarom het hulle op ’n spysenieringsbesigheid besluit, vertel Magdaleen.

Ma en dogtertjie: Rikie-Louise en haar dogtertjie Claudi Nel. Rikie-Louise sit en wag gereeld met ’n koppie tee by Dorkas se restaurant terwyl Claudi dans.

Die naam van die projek, wat deur ’n lidmaat gekies is, is uiters gepas. Die verhaal van Tabita, of Dorkas in Grieks, in Handelinge 9 was die inspirasie. Haar huis was ’n plek waar behoeftige mense bygestaan en gehelp is. Daarom heet die projek, wat deel vorm van die kerk se barmhartigheidsdiens, Dorkas-se-plek. Hier word mense wat as gevolg van “psigo-sosiale proble­me” nie werk nie, opgelei en werk gegee.

Behalwe om ’n weeklikse loon aan werkers te betaal, ontvang die werknemers ook berading en die werkers se gesinne word ondersteun. Lewensvaardighede en die bou van elkeen se selfbeeld kry baie aandag, sê Magdaleen.

Die projek is ook nie op wins ingestel nie, maar ploeg die geld terug in aankope en die werknemers se betaling.

Magdaleen verduidelik sy help hulle ook om deurentyd aan ’n “Eksodus-plan” te werk. Die plan behels hoe hulle weer terug in die gemeenskap gaan aanpas en werk. Wanneer die individue kans sien om “buite” werk te soek, word hulle ook van getuigskrifte voorsien.

Hulle werk ook nou saam met die ACVV, Straatlig (’n bediening aan haweloses) en Abba (Badisa se projek wat gesinne ondersteun wat deur middelafhanklik­heid geraak word), sê sy. Daar is ook verhoudings met psi­giaters en beraders van staatsinstansies wat hulle dienste gratis aan Dorkas bied.

Intussen het daar ook vier ander vrywilligers van die gemeente betrokke geraak. Linda Koetsier is verantwoordelik vir die spyskaart, Adele Alberts vir die snoepie, Annelie van Velden is die kombuisbestuurder en Colleen Carinus bestuur die skoonmaakdiens. Saam tree almal op as bestuurders van die projek om sodoende te help om in mense se toekoms te belê.

Die skoonmaakdiens het ontstaan nadat Stellenbosch-Wes se vorige skoonmaker daar weg is. Die kerk betaal nou die skoonmaker se salaris aan Dorkas en behalwe vir hulle spysenierswerk is die werkne­mers ook nou verantwoordelik vir die skoonmaak van die kerk en die saal-kompleks.

“Dis uiters prakties. Die werkers is vir agt ure elke dag op die perseel om voor te berei en skoon te maak na begrafnisse, die dansklasse, opleiding ensovoorts.”

Volgens Magdaleen het die projek die afgelope jaar baie uitgebrei en is hulle verantwoordelik vir die spy­se­niering van begrafnisse en ander funksies, maar ook daaglikse etes.

“Daar is ’n weeklikse spyskaart wat na omliggende besighede en individue gestuur word om etes te koop.”

Spaghetti Bolognese, beeskerrie met rys en salsa, hoen­derpastei en ander resepte pryk op hulle spys­kaart.

Maar Dorkas se doel het eintlik min met hulle lekker kos te make. Dit is om werklose mense wat dikwels sonder hoop is, weer in hulleself te laat glo.

’n Belegging in mense

Dorkas-se-plek getuig reeds van talle sulke sukses­stories. Dar was byvoorbeeld ’n polisieman wat bedank het weens werkdruk. Hy het vir ’n tydperk by Dorkas gewerk.

“Ons hele doel is om mense hulle menswaardigheid terug te gee sodat hulle weer buite in die samelewing kan funksioneer. Vandag is hy ’n sekuriteitsbeampte in Mosambiek. Hy kom loer gereeld in. Hy het nou die dag selfs vir ons ’n yskas geskenk om dankie te sê vir wat ons vir hom gedoen het.”

Annemarie Joubert was skottelgoed voor hulle toemaak vir die dag.

Tot dusver is daar vyf persone wat gevoel het hulle is reg om Dorkas te verlaat. “Drie werk in die arbeidsmark en pas baie goed aan. Een is nou ’n entrepreneur en die ander se situasie is onseker op dié stadium,” sê Magdaleen.

Dit is moeilik om die “uitset” te meet, maar hulle sien Dorkas as “’n belegging in die ontwikkeling en be­magtiging van mense”.

In die Dorkas-kombuis is daar tans vier werkers wat floreer in hulle omstandighede. Twee van hulle is enkelouers en hulle lone hier is die enigste inkomste vir die gesin.

Dr Almatine Leene, predikant by Stellenbosch-Wes, sê dis lekker as die kerkgronde juis vir sulke doel­eindes gebruik word. “Kerk-wees is iets wat elke dag gebeur in ons daaglikse gebeure. Die lewe is nie mak­lik nie, en as jy ook nie werk het nie dan is dit nog moeiliker. Ek dink dit sal beslis ook werk vir ander NG gemeentes. Ek is diep dankbaar dat ons as gemeente ’n verskil in mense se lewe kan maak, nie net op ’n geestelike vlak nie maar juis ook as dit gaan oor werk. In ons land is daar groot sosiaal-ekonomiese pro­bleme en dit is wonderlik as die kerk dit op ’n manier kan beveg. In ons gemeente se getuienisskrif staan dat ons lewende lote wil wees en ek glo Dorkas-se-plek getuig daarvan.”

Settie, wat verantwoordelik is vir Dorkas se finansies, sê: “Dorkas het my oë, ore en hart oopgemaak vir mense met baie seer wat sukkel om buite aan te pas. As ek terugkyk na die twee jaar sien ek mense wat gegroei het en dankbaar is vir wat hulle by Dorkas kry en ervaar. Alle eer aan Hom.”

Handelinge 9:36 is geraam en hang in die restaurant. Hier wil hulle ook soos Dorkas se huis, ’n plek van hoop wees vir moedelose mense.

Vir Magdaleen is haar inspirasie Johannes 15:16: “Julle het My nie uitgekies nie, maar Ek het julle uitgekies en julle aangestel om uit te gaan en vrugte te dra, vrugte wat sal hou.”

“Ek glo vas dat die saad wat by Dorkas gesaai word, nie net tydelike verligting sal bring nie, maar standhoudend sal wees.”

‘Ek het nie geweet watter kant toe nie’

nnemarie Joubert (19) werk sedert Mei vanjaar by Dorkas-se-plek. Sy vertel sy het einde 2016 by Stellenzicht Hoërskool in Stellenbosch matriek ge­slaag, maar kon nie werk kry nie. Haar omstandighede tuis is ook nie ideaal nie.

“Ek het nie geweet watter kant toe nie. Ek het net by die huis gesit en was baie depressief. Ek het so sleg oor myself gevoel.”

Die vrou vir wie haar ma in die huis werk het haar na Magdaleen verwys. Magdaleen het terapiesessies vir Annemarie aangebied en uiteindelik voorgestel dat sy by Dorkas kom werk.

“Dit het regtig baie vir my beteken. Ek het nie voorheen geweet hoe om met mense te werk nie. Nou kan ek al die orders vat.

“My droom is om speurder óf maatskaplike werker te word. Ek wil mense se lewe ver­ander. Magdaleen is besig om my met aansoeke te help sodat ek volgende jaar kan begin.”

n Vroegoggend-trein na hoop

acqui Beckett (50) bestuur die Dorkas-kombuis al sowat twee jaar. Sy werk al jare in die gasvryheidsbedryf. Trots vertel sy dat sy ook vir ’n tydperk by die Kasteel in Kaapstad met spyseniering gehelp het. Sy stry al jare teen mid­delverslawing en is in ’n stadium na Mag­da­leen verwys. Só het sy haar “happy place” uiteindelik gevind.

Jackie en haar agtjarige laatlammetjie staan elke oggend 4:00 op om ’n vroegoggendtrein van­af die Paarl na Stellenbosch te haal. Volgens Magdaleen borg die ACVV Jacqui se dogtertjie se skoolfonds.

“Ek is al deur so baie saam met die mense hier by Dorkas. Maar ek kon nie vir ’n beter on­der­steuningsgroep gevra het nie. Magdaleen en my kollegas is wonderlik. Ek het op dié ouderdom uiteindelik ’n plek gevind wat maak dat ek 4:00 wíl opstaan,” vertel sy laggend.

Volgens Magdaleen het hulle besluit om Jacqui as kombuisbestuurder by Dorkas te hou, aan­gesien sy so bekwaam is.