Danie Mouton

“Meer lig as hitte” nuwe redakteur se pad met Kerkbode

LE ROUX SCHOEMAN is onlangs aangestel as Kerkbode se nuwe redakteur en neem die leisels in Januarie 2019 oor. Sy oë blink wanneer hy oor sy werk praat. Schoeman wil lesers boei en innooi eerder as wegstoot of verveel. Dit verg vir hom meer lig as hitte. Wie is Le Roux en hoe sien hy Kerkbode se pad vorentoe? DANIE MOUTON het hom ’n paar vrae gevra.


Danie: Jy is pas aangestel as redakteur van die oudste Afrikaanse koerant in die land. As mens aan jou voorganger dink, het jy groot skoene om te vul. Wat is die bydrae wat jy graag deur Kerkbode wil maak?

Le Roux: My voorganger, Neels Jackson, is ’n talentvolle skrywer en baie ervare joernalis – eintlik iets van ’n instelling as jy mooi daaroor dink. Soort van die Riaan Cruywagen van kerksake, kan jy maar sê. Ek is dankbaar dat hy ingestem het om op vryskutgrondslag deel van die redaksionele span te bly want ek vind groot baat by sy kennis en aanvoeling.

Die langtermynbydrae wat ek by Kerkbode sou wou maak, is om ’n betroubare multiplatform (papier en digitaal) nuusdiens te skep wat meer lig as hitte verskaf. Met ander woorde: Inhoud wat lesers boei en intrek eerder as verveel of wegstoot.

Danie: Kan Kerkbode al die NG Kerk se lidmate dien en almal se koerant wees?

Le Roux: Ek dink ’n kortpad na teleurstelling is om te verwag dat enige publikasie en die standpunte van alle bydraers daarin 100% met my eie voorkeure gaan oorvleuel. Hoewel toenemend aggressiewe verpersoonlikingsalgoritmes poog om ten minste ’n digitale leeswêreld te skep waar die subteks is: “You liked, so you would also like…” is dit (dalk genadiglik) nog nie ’n volslae werklikheid nie.

Soms glip ander se opinies deur die mure van ons eggo-kamers en ons moet eenvoudig verduur om herinner te word daaraan dat die lewe kompleks en standpunte veelvuldig is.

Ek dink ook ons moet versigtig wees om te uniek te voel met die verskynsel van polarisasie. Pres. Trump het die Amerikaanse nuusmedia tot ’n ongekende mate verdeel en stel hoë eise aan die idee van joernalistieke onpartydigheid.

Die Oxford-woordeboek se woord van die jaar vir 2018 was boonop “toxic” – dalk ’n verdere aanduiding van die feit dat publieke diskoers deesdae dikwels kwetsend en pleinweg uitputtend is.

Nietemin dink ek Kerkbode moet streef om die joernalistieke gees van nuuskierige verdraagsaamheid en balans konsekwent te handhaaf. Meer lig as hitte klink vir my na ’n waardige ideaal.

Danie: Vertel ons iets meer van Le Roux, die jong student wat teologie gaan studeer, maar toe in die wêreld van joernalistiek geëindig het? Waar kom jy vandaan en waar gaan jy as mens heen?

Le Roux: Ek is ’n privaat mens. Ek het ’n kreatiewe kant. Ek het blindekolle. Daar is plekke wat ek nog wil sien: binne en buite ons land. Ek dink visueel. Ek het ’n pad gestap sedert my Kweekskooldae en ’n verwondering vir wat op aarde die Bybel is – hoe dit binne ’n mens werk – het gelukkig oorleef.

As nuusbestuurder is my “strydkreet” die joernalistieke beginsel van “simple stories well told”. Dis die taamlik eenvoudige vlak waarop die beroep vir my funksioneer.

Ek het in Durban grootgeword, na die Kaap verhuis en ná my studies vir drie jaar oorsee gewoon (Suid-Korea en Londen) asook Johannesburg vir ’n ruk voor die Kaap my teruggeroep het.

Danie: Watter blootstelling as joernalis het die grootste impak op jou loopbaan gehad?

Le Roux: Ek het by Media24 die oorgang van ’n papier-eerste na digitaal-eerste werkvloei beleef en het ’n gesonde waardering vir hoe veeleisend en uitdagend daardie proses is omdat jy te make kry met mense se diepgewortelde werks- en denkpatrone. Maar ek het ook gesien hoe noodsaaklik dit is vir ’n publikasie – veral een met ’n trotse geskiedenis – om soms te laat gaan van sommige kernsekerhede.

Danie: Kerkbode het so twee, drie jaar gelede ’n digitale baadjie aangetrek met inhoud wat gratis beskikbaar gestel word. Papierkoerante gaan wêreldwyd deur ’n krisis met volhoubare digitale sakemodelle wat sukkel om van die grond te kom. Hoe sien jy die toekoms van joernalistiek en die koerantwese?

Le Roux: Jy vat dit raak met die term “volhoubare sakemodel”. Dis wat ons soek. In die media-wêreld praat hulle dikwels daarvan dat jy platform-agnosties moet wees. Jy moet in die eerste plek Kerkbode wees: ’n Sterk joernalistieke span en uitnemende medewerkers wat vars en nuttige inhoud skep of dit nou op papier, iPad, app of een of ander medium is wat ons nog nie eens ontwerp het nie. Dis als orrelpype. Maar die orrel self is die redaksie wat die hele proses dryf en die lesersgemeenskap wat rondom die inhoud ontwikkel.

Die geskiedenis leer ons koerante moes nog altyd inval by lesers se gedragspatrone. In die 1850’s het dit beteken De Kerkbode moes op ’n Saterdag afgelewer word sodat hy Sondag sy teikengroep kon bereik. Nou leef ons in ’n tyd waar die selfoon alomteenwoordig is en daardie medium dikteer weer, byvoorbeeld, dat daar multimedia- en meer interaktiewe inhoud naas die geskrewe woord moet wees. So ons moet die konteks, gedrag en behoeftes van die potensiële leser ernstig opneem en dit so bes moontlik dien.

Sal die gedrukte Kerkbode oorleef? Kom ons wees eerlik, hy lê in die Hoësorg-eenheid saam met baie ander gedrukte publikasies wat sukkel om hul advertensiemodel aan te pas van ’n suiwer oplaag-gebonde waardeproposisie na ’n data-gedrewe segmentering binne die aandag-ekonomie.

Le Roux Schoeman neem in Januarie 2019 die leisels oor as redakteur van Kerkbode.

So, die eenvoudige en eerlike antwoord vir die gedrukte Kerkbode se kans op oorlewing is myns insiens die volgende: Dit hang af van hoe duidelik, oortuigend en vinnig ons die waarde-proposisie van die gedrukte Kerkbode kan onderskei van ons digitale aanbod. Nie net onder intekenare nie, maar onder adverteerders wat verstaan dat ons as nispublikasie ’n smal maar baie diep gehoorsegement verteenwoordig.

In gedrukte formaat sal ons moet kyk na idees soos – byvoorbeeld – gedrukte kategese-hulpmiddels vir gemeentes, die terugbring van papier-eie goed soos ’n Bybelblokraaisel, ’n puik boekeblad wat jy voor jou kan oopsprei op ’n ontbyttafel en resensies van boeke lees wat in hoofstroommedia afgeskeep word.

Daai goed moet als help om die argument te maak teenoor die man of vrou wat die gemeente se beursie dra dat ons lidmate sal baat by ook die gedrukte formaat van Kerkbode. Vir ons as redaksie is die vraag dus: Hoe swel ons die groot-intekenaar-gemeentes wie se steun ons reeds geniet na selfs nog groter intekenaargetalle? En hoe kry ons die byna helfte van die Kerk se gemeentes, wat ’n Kerkbode-subskripsie as lae prioriteit eenkant skuif met begrotingstyd, om anders te dink oor ons nut en ons nuus? Dis nog als papier-sake.

Aan digitale kant is daar selfs ’n groter uitdaging: hoe, met ’n piepklein redaksie, hou jy ’n honger nuusplatform se maag stil vir twee weke tussen gedrukte verskyning? En veral, hoe differensieer ons onsself sinvol van ander plekke op die web? Dis tog mal om teen Facebook in die kryt te klim deur te probeer die Nommer Een Tuiste van Bekgevegte te wees. Maar hoe kan ons sinvolle gesprek en lesersdeelname tog ’n groter deel van ons digitale leesstof maak?

Nog ’n groot vraag: Hoe bring ons meer streeknuus vanuit gemeentes na die oppervlak? Die antwoord hier, waaroor ons heelwat meer in Kerkbode self sal praat, is dat ons die uitnodiging na medewerking met lidmate wil heruitreik. Dis interessant om te dink dat, met die toemaak van meeste tradisionele kleindorpse buitekantore, sit hoofstroomnuuskantore met die situasie dat hulle die stelsel – die redaksionele werkvloei – het om ’n wonderlike verskeidenheid nuusstories te kan skryf en publiseer, maar nie die “voetspoor” buite die groot sakekerne het nie. Hulle het eenvoudig nie verslaggewers op Bela-Bela, Newscaslte, of Burgersfort nie.

Ek vra myself of die Kerk se uitdaging nie presies die teenoorgestelde is nie: Ons het, in die gestaltes van dominees en lidmate, ’n reuse-voetspoor regoor die land. Kan ons ’n werkvloei skep en instandhou waar die nuuswaardigste en interessantste stories uit presies daardie dele van die land een van Kerkbode se sterkste inhoudspilare word? Onthou, streeksnuus het nie minder belangrik geword nie; dis slegs streeksnuuspublikasies wie se sakemodelle vasgedraai het.

Danie: Wie is jou gunsteling teoloë? Wat tref jou van hul teologie?

Le Roux: As student het prof. Dirkie Smit se Sistematiese Teologie-klasse ’n wêreld vir my ontsluit. Ook sy toeganklike skryfstyl en meedoënlose leergierigheid soos wat al die jare uit sy Geestelike Waardes-rubriek geblyk het, is vir my ’n toonbeeld van hoe teologie kan (dalk moet) funksioneer.

Maar as ek een teoloog moet uitsonder vir persoonlike impak op my lewe sou dit Richard Rohr wees. ’n Priester in die deelstaat Nieu-Meksiko wat ’n holte vir my voet gemaak het. Hy bedryf die Center for Action and Contemplation in die VSA en as mense hom vra: Nou watter van daai woorde is belangriker: “Action” of “Contemplation”? Dan sê hy die woord “and”. Sy paradigma van “Yes, and…” het krag.

Danie: Jy het onlangs gesê God is in jou belewingswêreld soms nader as elke asemteug, en soms voel God weer vêr weg. Wie is God vir jou en watter rol speel geloof in jou lewe?

Le Roux: Die agtergrond tot daai opmerking is as volg: Ek het vroeër vanjaar na ’n Moslem-leier sit en luister by ’n perskonferensie in die hartjie van Sandton en hy het gepraat oor die gelowige wat soms wonder: Is God ver, so ver dat mens moet skreeu? Of is Hy naby, so naby dat jy net hoef te fluister? Hy haal toe ’n vers uit die Koran aan waar God beskryf word as nader aan die mens as dié se “jugular vein”.

God met ons, basies. God kruip nie weg nie.

Danie: Wie is Jesus vir jou?

Le Roux: God se Seun, in ons menslike taal. Dis ’n ryke misterie.

Danie: Wat gee jou hoop vir die toekoms van die NG Kerk? Vir die toekoms van Suider-Afrika?

Le Roux: Alle voorbeelde van vergifnis, geloof en nederigheid.

Danie: Van jou spore lê in die Tankwa en jy het onlangs jou 40ste verjaardag langs die Weskus gaan vier. Wie is Le Roux Schoeman as jy die kantoordeur toetrek en jou skoene uitskop?

Le Roux: Dalk net twee goed. Ek is lief vir die natuur en ek het kernvriendskappe in my lewe. Op hierdie ouderdom begin ek werklik die waarde van vriendskap op ’n hele nuwe manier beleef en waardeer.

Veelsydige Vakmanskap

Verskeie joernalistieke toekennings getuig van Le Roux Schoeman se veelsydige vakmanskap. Hy is vaardig met woorde ‘en beelde. Hy is ook oortuig gewone mense is veel belangriker as wat hulle dink. Hier is ’n kort dokumentêr wat hy oor Boetie Fanie Tredoux (76), visserman van Velddrif, vir Netwerk24 gemaak het:

Predikante, lidmate lees dié toeganklike boek

JESUS CHRISTUS, SEUN VAN GOD, ÍS ONS VERSOENING: ’N MISSIONÊRE CHRISTOLOGIE
Deur Pieter Verster
Uitgewer: SUN MeDIA
Resensie deur Danie Mouton


Die bevatlike Afrikaans waarin Pieter Verster die navorsings­resultate van sy ondersoek na ’n missionêre Christologie neerpen, maak hierdie om­vattende publikasie toegank­lik vir ’n wyer gehoor. Nie net vakkundiges nie, maar ook predikante en lidmate wat dieper wil delf, kan dit gerus lees.

Verster fokus op die unieke betekenis van Jesus Chris­tus as Seun van God en van sy menswording vir die sending in die wêreld. Die bron van ons Christologie is die Skrif waarin God Godself openbaar.

Die transendensie van God, wat in Christus omvattende heil bring, is vir hom deurslaggewend. Sonder die transendente Seun van God is die boodskap leeg. Die Seun van God bewerk vir ons versoening, sodat ons verhouding met God herstel kan word.

Hy ontwikkel perspektiewe op die omvang van die heil met verwysing na Christus se ampte van koning, profeet en priester.

Hoewel die heil in Christus omvattend is en die hele lewe raak, is ons hoop op Christus vir méér as net hierdie wêreld. Ons verwag ook die hemel na die dood, sê hy, sonder om verder met Skrifge­tuie­nis oor ’n nuwe aar­de te werk.

Verster bly deurentyd in ge­sprek met moderne en post-mo­der­ne den­kers en maak veel van resente denk­ontwikkelinge.

’n Groot winspunt is juis die ensiklopediese aard van die publikasie. ’n Enorme hoeveelheid skry­wers, insette en gesprekke kom aan die bod. ’n Mens kan oor ’n wye front op die hoogte van die gesprek oor evangelisasie en sending kom net deur hierdie boek te lees.

Verster bly georiënteer aan die Skrifgetuienis oor sending en staan groot dele van die publikasie hieraan af. Hy wil ook getrou bly aan die reformatoriese bely­denistradisie.

Hy is krities oor wat hy sien as bewegings wat “die sen­ding” intrek in die gemeente en sending dan “ver­vlug­tig” as ’n gesindheid wat onder mense bestaan. Sen­ding is meer as ’n gesindheid of ’n “bestaanswyse” en sendelinge is steeds nodig om die evangelie te verkondig. Verkondiging is onvervangbaar.

Verster wys tereg op die gevaar dat ons in ’n era leef waarin woorde onbelangrik geword het en net dade of gesindhede tel. Nogtans is dit jammer dat hy nie ’n ster­ker perspektief op die Christusgemeente as getuie ont­wikkel nie.

▶ Ds Danie Mouton is die Direkteur: Begeleiding van die Sinode van Oos-Kaapland.

Die Here se seën vloei deur Wellington na Indië

Bybel-Media is deur Bybelkor en die Nehemia-Bybelinstituut al jare lank betrokke by ’n omvangryke bediening in Indië. DS DANIE MOUTON, voorsitter van Bybel-Media se direksie, was deel van ’n leiersgroep wat onlangs daar besoek afgelê het. Hy vertel wat hulle beleef het.


Die kinders is inspirerend. Hul vlytige vinger­tjies blaai blitsig deur die Bybel se bladsye. Die kleingoed lees die tekste hardop voor. Hulle is geesdriftig oor die Bybel, oor hul deelname aan die erediens, ja, oor die Here self.

Só word ’n groep van Suid-Afrika verras deur die kinders se Bybelkennis en die vaardigheid waarmee hulle teksverse opsoek in een van Nieu-Delhi se digbevolkte woonbuurte tydens ’n erediens. Die gemeen­te, wat Bybelkor se materiaal gebruik, fokus sterk op kinders in die erediens.

Vier van ons is op reis deur Indië, vergesel van pastor Sam Selva Raj van Bybelkor Indië, ’n bediening van Echo of His Call Ministries in Indië. Die res van die groep bestaan uit die uittredende hoof van Bybel-
Media se missionêre bedieninge, dr Hennie van Deventer, en sluit ook ds Leon Venter (uitvoerende hoof van Bybel-Media) en ds Strydom Bruwer (hoof van fonds­werwing by BM) in.

Pastor Sam Selva Raj aan die woord. Foto: Danie Mouton

Die toneeltjie voor ons word ’n kragtige visie vir die toekoms van die evangelie in Indië. Hierdie Indiese gemeente het duidelik ’n visie en praktyk om mense van kleins af te vorm as dissipels van Jesus Christus.

As Suid-Afrikaners is dit vir ons verstommend dat Bybelkor vanaf Wellington vir hulle ’n vennoot in ge­loof en bediening is. Wat hierdie gemeente doen, is presies wat Bybelkor wil bereik.

Ons kyk na die gebruik van Bybelkor en die Nehemia-Bybelinstituut (NBI) se kursusmateriaal, hoe on­dersteuning uit Suid-Afrika aangewend word, en on­der­soek die beste moontlikhede om die samewerking vorentoe te neem.

Hierdie studente word deur een van meer as 50 Bybelkor-sentra in Indië in kontak met plaaslike gemeentes gebring. Hier kry hulle geleentheid om deel van ’n gemeenskap te word wat God aanbid en dien.

Verdere opleidingsgeleenthede vir gelowiges be­staan ook. Hiervoor word ’n dissipelskapkursus en materiaal van die Nehemia-Bybelinstituut aangewend.

God kies ’n seuntjie met ’n spraakgebrek

Hoewel dit Juniemaand en dus ongelooflik warm in Indië is (tot 46 oC in Nieu-Delhi), staan ons verstom oor die geesdrif, energie en visie waarmee Sam en sy Echo of His Call-bediening die evangelisasie en die opbou van die kerk in Indië aanpak.

Lede van ’n gemeente in die Punjab-provinsie luister aandagtig na die Woord­verkondiging. Foto: Danie Mouton

Sam was ’n seuntjie met ’n ernstige spraakgebrek. Hy is op skool as dom beskou en het stadig gevorder. Sy ouers het hom voor sy geboorte as predikant aan die Here gewy. Gevolglik het hulle daagliks gebid dat die Here sy spraak moet aanraak.

Dit het wonderbaarlik gebeur. Sam het ’n verkondiger van die evangelie geword. Sy eie worsteling op skool het die passie by hom geskep om opleiding, toerusting en aanmoediging in diens van die Here te gebruik.

Echo of His Call is op 10 Augustus 1969 gestig om die 98 % nie-Christene van Indië en die onbereiktes in die buurlande met die evangelie te bereik. Die strategie is om literatuur, korrespondensiekursusse, Bybel­kolleges en die vestiging van gemeentes regoor die land te gebruik.

Oor die afgelope byna vyf dekades het die bedie­ning gegroei. Die Bybelkor korrespondensiekursus word in drie Indiese tale beskikbaar gestel, ’n teo­logiese korrespondensiekursus in twee tale en ander evangeliese lite­ratuur in 16 tale van Indië. Dit geskied deur Echo of His Call se eie drukpers. Die maandelik­se tydskrif word ook in 16 tale, waaronder Afrikaans, versprei. Die inhoud fokus op dissipelskap en bemoediging.

Echo of His Call se hoofkantoor is in Chennai, waar ’n gemeente ook bymekaarkom wat elke Sondag by sewe eredienste in vyf tale aanbid.

Die bediening beskik ook oor ’n eie skool waar leerlinge ’n Christelike opvoeding ontvang en kan matrikuleer.

’n Groot droom het waar geword toe ’n residensiële teologiese skool met die hulp van Bybel-Media in Chennai, Suid-Indië, gevestig is. Hier word 20 predikante jaarliks opgelei om ’n nuwe gemeente te gaan plant. Die voltydse residensiële opleiding geskied in Hindi. Dit is ’n missionale gebaar, om voorsiening te maak vir die verspreiding van die evangelie in die noorde van Indië, waar Hindi die hooftaal is. Dit is ook die taal wat deur die grootste deel van Indië se bevolking van 1,2 miljard mense gepraat word.

Twee seuns soek flink Bybelversies op tydens ’n erediens in Nieu-Delhi. Die kinders se deelname is ’n bron van inspirasie. Foto: Danie Mouton

In die suide, waar die skool geleë is, praat die meeste mense Tamil. Vir die plaaslike behoefte word aandklasse by twee ander sentra in Chennai aangebied. Altesaam word daar dus omtrent 60 persone per jaar vir die bediening opgelei.

Wanneer hierdie opleiding voltooi is, word die studente na al die uithoeke van Indië, Nepal en Bangladesj gestuur. Baie van hulle gaan werk eers vir ’n tyd lank saam met ’n ervare pastor om gementor te word. Hulle word vir die eerste twee jaar finansieel deur Echo of his Call Ministries ondersteun, maar daarna moet die nuutgeplante gemeentes selfstandig voortgaan.

Dele van die Nehemia-Bybelinstituut se kursusmateriaal word ook as korrespondensiekursus vir opleiding dwarsoor die land gebruik. Verlede jaar het byna 5 000 mense in verskillende dele van die land ingeskryf vir dié korrespondensiekursus, wat ook in Tamil vertaal is.

Die span van Bybel-Media besoek ’n Bybelkor-sentrum in Chennai. Van links is dr Hennie van Deventer, vier lede van die Indiese gesin uit wie se huis die sentrum bedryf word, di Danie Mouton, Strydom Bruwer en Leon Venter.

Die Christelike geloof word sterk in Indië gereguleer. Eredienste en prediking verg vooraf toestemming van owerheidsweë. Daarom is daar nie vanselfsprekend eredienste moontlik nie.

Die proses om nuwe gemeentes te vestig, is gesofistikeerd. Dit begin deur mense wat aan­gegryp word deur die boodskap van verlossing in Jesus Christus. Aangesien dit meestal by navraag deur die Bybelkorrespondensiekursus gebeur, word hierdie nuwe gelowiges in ’n gebied met mekaar in verbinding gebring, en ’n gebedsgroep gestig.

Wanneer sowat vyf persone vir gebed byeen­kom, word die byeenkoms na ’n huiskerk ver­ander. Hulle kom in huise of in klaskamers bymekaar vir aanbidding en Skrifstudie.

Wanneer hierdie groep steeds groei, word hulle in ’n amptelike kerk omskep.

Donateurs word gewerf om die plaaslike leier, of predikant, te ondersteun. Hierdie on­der­steuning duur twee jaar, waarna die geloofs­gemeenskappie sterk genoeg is om self voort te bestaan.

Hoogsomer is ’n uitputtende tyd om in Indië te reis. Ons groep was altyd nat gesweet en het lang ure op die pad deurgebring om klein gemeentes te besoek waar predikante werk wat met die Bybelkor- en Nehemia-materiaal opge­lei is. Die paaie is oorvol, die wriemelende verkeer en die opportunistiese bestuurstyl is uit­dagend.

Die groep het drie hoofsentra – Chennai, Nieu-Delhi en verskeie dorpies in die noordelike Punjab-provinsie besoek. Dit het ure op die pad geverg. Tog is dit aangrypend om met plaaslike Christene kontak te maak in ’n land waar die Christelike geloof nog moet stoei om ’n behoorlike vastrapplek in die samelewing te kry.

Die gasvryheid is oorweldigend, en maak ’n mens nederig. Dit was ’n onbeskryflike voorreg om deur die klein gemeentetjies in hul erediens­te ingenooi te word en deel te neem aan hul ge­loofsbelewing. Sommige gemeentes het hul ere­dienste na weeksdae verskuif om ons te verwelkom.

Aangesien die verkeer onvoorspelbaar is, is dit soms moeilik om betyds op te daag. Ons is met geduld ingewag en hartlik ontvang. In Amloh in die provinsie Punjab was ons die eer­ste buitelanders wat sedert 1981 toegelaat is om die gemeente te besoek.

Die groep kon ook die Woord verkondig, en het sowat 10 keer in die twee weke gepreek.

Indië is ’n kleurvolle en diverse land. Verskillende tale word gepraat. Die land beskik oor ’n besondere cuisine. Die kleredrag is ook uiteenlopend, met veral vroue wat pragtig en kleurvol aantrek. In sekere dele van die land, soos die Sikhs in Punjab, dra die mans indrukwekkende hoofbedekkings.

Die gebou van die teologiese skool wat met Bybel-Media se hulp in Chennai gevestig is. Foto: Danie Mouton

Godsdienstig is die Indiërs Hindoe (80%), Moslem (14%), met die res onder andere Sikhs, Boeddhiste en Christene.

Ons vier Suid-Afrikaners het verryk terug­gekom van Indië. Ons staan verstom oor die on­voor­spelbare en verrassende wyse waarop Bybelkor en later die Nehemia-Bybelinstituut medewerkers in Indië geword het. Ons strewe om ’n impak in Afrika te maak is bo ons verwagting deur die Here geseën, ver buite die grense van Afrika.

Dink net: Die volgende geslag kerkleiers in Indië word met ons materiaal voorberei vir die geweldige taak wat op hulle wag. Dit begin reeds by die kinders.

Ons het met dankbare harte teruggekeer, vasberade om die vennootskap met Indië in stand te hou. Ons wil die visie, energie en fokus van ons Indiese bedieningsvennote ook terugploeg in ons eie continent.

’n Verhouding van 35 jaar

Bybelkor is reeds meer as 35 jaar in Indië. Dit is ’n besondere verhaal.

In 1982 ontdek pastor Sam Selva Raj van Echo of His Call ’n Bybelkorkursus gerig op mense met ’n Hindoe-agtergrond. Dit is geskryf deur prof PM Krishna, getiteld New life for you! Sam kom daarna in kontak met ds Attie van Wijk van Bybel-Media. Só word ’n vennootskap gebou wat die evangelie tot in die lewe van duisende Indiërs gebring het.

Tot vandag word die kursus wyd in Indië en aangrensende lande versprei, en wek ver­stommende belangstelling in die Here Jesus Christus. Persone wat hierdeur aan­ge­­raak word, volg die Bybelkorrespondensiekursus.

Oos-Kaapse kerk help brandslagoffers

“As hulle nie nou reeds gevlug het nie, is hulle vandag sekerlik dood.”

Hierdie gedagte flits deur Lawrence Bernard se kop toe hy en Carol, sy vrou, net-net die grootpad haal. Hulle moes van hul plaas vlug, voor woedende vlamme, aangedryf deur ’n stormwind wat skielik skerp rigting verander het.

Terwyl hulle veiligheid haal, dink hulle aan hul bejaarde bure, oom Walter en tannie Myrna van der Riet. Sou hulle betyds kon wegkom?

Vir die Van der Riets was dit helaas te laat. Hoewel Myrna (72) ’n wanhopige oproep na familie gemaak het, kon niemand hulle bereik nie. Haar verkoolde liggaam is naby die motorhuis gevind, met oom Walter (73) wat ernstige brandwonde opgedoen en kort daarna oorlede is.

Lawrence en Carol Bernard het alles op hulle plaas verloor. Die woonhuis, met ’n leeftyd se kosbaarhede en herinneringe, is weg. Elke buitegebou en voertuig is verwoes. Hulle is platgeslaan.

Hulle was nie die enigste nie. In Junie 2017 het wind en vuur in die Loerie- en Thornhill-omgewing sowat 17 000 hektaar bos en plantegroei verwoes, woonhuise en geboue vernietig en lewens geëis. Wild het in groot getalle omgekom. Geboue van die privaatskool Woodridge Kollege is deels in puin gelê.

Een van die Bernard-egpaar se skure nadat dit deur die brand verwoes is.

Die gebied is tussen Port Elizabeth en Jeffreysbaai geleë.

Die brande het saamgeval met die soortgelyke verwoesting wat in Knysna, Plettenbergbaai en omgewing aangerig is.

Dit is nou maande later, maar die pyn lê nog vlak in Lawrence en Carol se oë en stemme. Die skok is nog nie heeltemal uit hulle gestel nie. Hulle kry swaar.

Hulle is ook dankbaar. Hulle lewe. Hulle kan weer ’n begin maak.

Ons gesels terwyl hulle ondersteuning in die vorm van twee watertenks en ’n elektriese pomp in ontvangs neem. Dit is deur kerkmense geskenk.

Vandag is 27 Februarie 2018, ’n pragtige windstil dag. Die son skyn heerlik neer op groen velde na onlangse reën teen die kusgebied. Die groen omgewing bring nuwe hoop na die trauma van die brand.

Rondom ons staan 52 vyfduisend liter watertenks wat met kerklike donasies aangekoop is. Meer as 25 waterpompe en waterpype lê voor ons.

“Sê asseblief dankie vir die mense wat ons nood raakgesien en so ruim gegee het. Ons is bemoedig dat mense ons nie vergeet het nie. Die kerk dink aan ons.” Vir hulle is dit salf vir die seer.

Ander omstanders, wat ook hul watertenks in ont­vangs neem, beaam die dank.

Gemeentes en lidmate van die NG Kerk het spontaan geld, kos en klere ingesamel vir die Sinode van Oos-Kaapland se rampfonds. Hoewel die grootste deel van die geld aan die Ring van George geskenk is, kon die sinode R225 000 bydra vir die slagoffers van die brande in Loerie, Thornhill en omgewing.

’n Stewige donasie is bykomend van Eskom ontvang.

Sommige van die slagoffers het krediet op hul koöpe­rasierekenings ontvang. Ander het watertenks gekry.

Die projek is deur ’n ouderling van Loerie-gemeen­te, Marius Blignault, en ’n komitee gekoördineer. Hulle het ’n deeglike opname gemaak en in oorleg met die boe­regemeenskap op gepaste hulp besluit.

‘Openbaring’ vra dissipelskap

READING REVELATION RESPONSIBLY, UNCIVIL WORSHIP AND WITNESS: FOLLOWING THE LAMB INTO NEW CREATION
Deur Michael Gorman

Cascade Books, 2011


Sommige boeke fokus jou lewe nuut. Reading Revelation responsibly, uncivil worship and witness: Following the Lamb into New Creation deur Michael Gorman is in my geval so ’n boek.

Openbaring is vir baie Christene ’n boek wat die eindtye voorspel. Ons weet daaruit hoe naby Jesus se tweede koms is. Ons kan uitwerk wanneer die wêreld eindig. Ander weet verseker wie vandag die Antichris is, en teken daarmee punte teen opponente aan.

Moenie die “wegraping” vergeet nie. Men­se dink gelowiges gaan weggeraap word, waarna oordeel oor die agtergelate ongelo­wiges losbars. ’n Hele reeks Left Behind-boe­ke dramatiseer hierdie fiktiewe projeksies.

Gorman skryf die boek uit empatie met mense wat slagoffers is van ’n skeefgetrekte uitleg van Openbaring. Hy kommunikeer op die vlak van gewone gelowiges.

Die eerste helfte van die boek doen moei­te om Openbaring se doel, inhoud, litera­tuur­soort en boodskap te beskryf. Foutiewe, sensasionele uitleg word afgewys.

Openbaring handel nie oor die Antichris nie, maar oor die lewende Christus. Dit pro­pa­geer nie wegraping uit die wêreld nie, maar getroue dissipelskap in die wêreld. Open­baring help ons om Christus beter te verstaan en te volg.

Die doel is om God se mense te versterk, veral in tye van krisis waar boosheid en verdrukking hoogty vier. Openbaring lei tot “uncivil worship and witness”, want Christene leef anders as die wêreld se maghebbers.

Openbaring teken Jesus pakkend as die Getroue Getuie, ondanks sy lyding en dood. Jesus is by sy volgelinge, die teenwoordige Here. Hy troos en daag ons uit. Hy is die Lam wat geslag is en nou as Lam saam met God regeer. Hy is soos die Vader ons toewy­ding, lofprysing en aanbidding waardig.

Jesus is ook die komende Here, wat God se bedoeling met die skepping vervul. Hy sal met die volk van God oor ’n nuwe hemel en aarde regeer. Vandaar die subtitel van die boek: Following the Lamb into New Creation.

Vir my is die tweede helfte van die boek die hoogtepunt. Hier blaai Gorman oorsig­te­lik deur Openbaring en vat die boodskap saam. Hy toon aan hoe grondig missionaal en eietyds-relevant Openbaring is.

God se pad met sy kerk en wêreld wys ge­weld af, maak nuut en eindig heerlik.

Dalk moet die laaste boek in die Bybel in ons eeu die eerste boek van ’n missionale kerk word.

▶ Ds Danie Mouton is ’n predikant van Port Eliza­beth.

Graaff-Reinet versoen na 9 dekades van skeuring

Op Graaff-Reinet in die Oos-Kaap het taalnasionalisme nege dekades gelede tot ’n kerkskeuring gelei wat die hele gemeenskap verdeel het. Nou is die wonde geheel, het daar versoening gekom en is die twee kerke weer een. DANIE MOUTON vertel die verhaal.


Geesdriftige handeklap begroet lidmate wanneer hulle by Nuwekerk op Graaff-Reinet uitstap. Dit is die erediens om die herstel van een­heid in Graaff-Reinet te vier. Hulle het in Nuwe­kerk begin, en stap nou straatlangs as simbool van een­heid na Grootkerk. Die erediens sluit daar af.

Christene van ander kerke staan weerskante van die straat. Hulle klap hande, is bly oor die eenheid en moedig die lidmate op die nuwe pad aan. Byna ’n eeu van skeuring en verdeeldheid kom vandag tot ’n einde.

Die datum is Sondag, 21 Januarie 2018. Nuwekerk, waar die erediens begin, is in 1927 as die Protesteren­de Gemeente Graaff-Reinet gestig. Dit was destyds die uit­einde van ’n bloedige kerkskeuring in Graaff-Reinet.

Christene van ander kerke, veral die Assemblies of God, staan langs die straat en klap hande as aanmoediging vir die lidmate op die pad van eenheid.

Vandag, vier geslagte later, word die era van verdeeldheid begrawe. Die verband word herstel met die trotse ou moedergemeente van Graaff-Reinet, sesde oud­ste gemeente van die NG Kerk in die vierde oudste landdrosdistrik in Suid-Afrika.

Die aanvang van die erediens in Nuwekerk se gebou was somber, met die trane wat vryelik vloei. Die ge­bou word vir die laaste keer as NG Kerk gebruik. ’n Era is verby. Terwyl lidmate handevat word Nuwekerk se gemeentelied die heel laaste keer gesing.

Tog is almal moedig. “Hereniging is die wil van God,” soos dr Trix Truter, leraar van Nuwekerk, pas in die erediens gesê het.

Die geskiedenis

Die NG gemeente Graaff-Reinet is in 1792 gestig. Toe die gemeente 30 jaar oud was, word ’n jong Skotse pre­di­kant in 1822 daar bevestig, ’n man wat die geskie­denis van die dorp diep sou beïnvloed, en wie se nage­slag die kerklike toneel in Suid-Afrika onherroeplik sou verander. Andrew Murray senior was 28 jaar oud en sou die gemeente vir 44 jaar tot 1866 bedien.

Ds Charles Murray, vierde seun van Andrew, predikant van 1866 tot 1904. Pa en seun het die gemeente vir 82 jaar bedien.

Hy is deur sy seun, Charles Murray, opgevolg. Charles was tot 1904 predikant van Graaff-Reinet.

Beide pa en seun het diep spore getrap. “Godsdiens­tig was Graaff-Reinet vir sy tyd ’n modelgemeente on­der die leiding van die Murrays,” skryf dr Schalk du Toit in sy boek oor die latere skeuring.

Naas die sierlike huidige kerkgebou, word Charles Murray se arbeid op die gebied van onderwys en die jeug beskou as die “ewigdurende monument” van sy be­diening. Twee skole het uit sy bediening ontstaan, en die Sondagskool (destyds ’n vereniging) is in 1879 deur 388 kinders bygewoon.

Siende dat die Murrays Skotte was, was die gebruik van Engels ’n natuurlike deel van hulle bediening. Die taalgroepe op die dorp het goed oor die weg gekom. Hoewel Nederlands in die bediening gedomineer het, is Engelse eredienste aanvanklik gehou en in 1894 heringestel om jongmense daarvan te weerhou om na ander kerke oor te gaan.

Engels in die kerk was egter teen die einde van die 1800’s omstrede. 300 lidmate teken in 1897 ’n petisie teen die gebruik van Engels in die jeugbediening en by buitenagmaaldienste. Die sentiment teen Engels is deur die Anglo-Boereoorlog aangespoor. In 1900 be­sluit die kerkraad dat geen Engels in ons “Hollandsche Ge­reformeerde Kerk” gebruik sal word nie.

Charles Murray het dié verbod intens emosioneel beleef en as ’n bitter beker beskou wat hy moes drink.

By die ringsitting van 1900 vra ouderling Te Water van Graaff-Reinet dat die kerk Nederlands beter be­skerm.

Agter die protes teen Engels lê die ontwakende volks­gevoel en nasionalisme van die Afrikaner. “Die kerkraad het vanuit ’n nasionale gevoel standpunt in­ge­neem teen die verengelsing van die kerk,” skryf Du Toit.

Met die stryd teen Engels op Graaff-Reinet besleg, ver­skuif die toneel na die spanning tussen Afrikaans en Nederlands.

Ds Jozua Naudé, predikant op Graaff-Reinet van 1921 tot en met sy dood in 1948.

Na Murray in 1904 sterf, beroep die kerkraad dr DF Ma­lan (latere eerste minister) as leraar. Malan het ’n sterk politieke bewussyn gehad en hom beywer vir die Afri­kaner se taalregte. Na Malan redakteur van Die Bur­ger word, dra sy opvolger, dr Bennie Keet, die vaan­­del vir Afrikaans.

In 1919 neem die Sinode van die Kaapse NG Kerk die besluit dat Afrikaans naas Nederlands op die kansel gebruik kan word.

Die besluit het verreikende positiewe gevolge gehad vir die Afrikaanse taal, maar het landswyd ook groot ontevredenheid by baie mense veroorsaak wat Afrikaans as nie geskik vir die kansel beskou het nie.

Afrikaans was vir baie mense nog ’n “kombuistaal”. Selfs die vertaling van die Bybel in Afrikaans waarmee daar kort daarna begin is, was onaanvaarbaar. Veral die Murray-gesinde meer evangeliese Christene op Graaff-Reinet het groot probleme met Afrikaans gehad.

Na Keet se vertrek om professor in teologie op Stellenbosch te word, is ds Jozua Naudé, vurige Afrikaner, taalstryder en stigterslid van die Afrikaner-Broederbond, in 1921 na Graaff-Reinet beroep.

Naudé begin dadelik in Afrikaans preek. Dit is ’n rooi doek.

Naudé, die vader van Beyers Naudé, word beskryf as moedswillig en dikwels taktloos. As taalaktivis het hy gemeentelede in twee kampe verdeel: diegene vir Afri­kaans teenoor die lidmate wat om hierdie rede sy opponente was.

Konflik rondom Naudé het geëskaleer en verskeie mense en instellings op die dorp betrek. ’n Uitgerekte kerkstryd wat ring en sinode betrek, volg. Veral Naudé se taalstryd, saam met ongelukkigheid oor verskeie ander sake, lei tot die stigting van die Protesteren­de Gemeente Graaff-Reinet op 4 September 1927.

Die nuwe gemeente het 621 lidmate gehad, maar was nie in die NG Kerkverband nie. Die getalle het ge­groei tot 800 lidmate in 1933, dieselfde jaar wat die eer­ste volledige Bybel in Afrikaans verskyn het. Op sy hoogtepunt het Nuwekerk in 1952 ongeveer 1 100 lidmate teenoor die 1 436 van die NG Kerk Graaff-Reinet self gehad. Aan die einde van 2017 het die getalle tot 38 doop- en 291 belydende lidmate gedaal.

Op 3 November 1927 doen die Protesterende gemeente aansoek om tot die NG kerkverband toegelaat te word. Die sinode keur die aansoek in 1928 goed.

Op 13 Desember 1928 verskyn ’n kennisgewing in Die Kerkbode dat die Protesterende Gemeente Graaff-Reinet nou as “Die Nuwe Kerk Graaff-Reinet” by die NG verband ingelyf is. Die grenslyne van die gemeente is dieselfde as dié van die NG gemeente Graaff-Reinet.

Die verdeeldheid onder gelowiges het daarmee amp­telik beslag gekry.

Nuwekerk het selfs sy eie begraafplaas gekry aange­sien die moedergemeente hulle sy begraafplaas ontsê het. Twee tennisklubs is vir die groepe gestig. Die verdeeldheid het die hele gemeenskap deursuur.

Die begin van hereniging

Deur die jare het verhoudinge versag. Predikante soos ds Ben Fourie van Nuwekerk en ds Johan Esterhuizen van die moedergemeente het reeds sedert die 1980’s vir hereniging gevra.

Lidmate van die herenigde gemeente stap van Nuwekerk se gebou na die Grootkerk om die diens af te sluit. Die leraars, dr Trix Truter en dr Ben van Tonder stap vooraan.

Die finale vonk vir hereniging is in ’n onlangse krisistyd in Nuwekerk gebore. Na spanning rondom die optrede van ’n leraar is die gemeente in 2012 diep verdeeld en verswak gelaat. Ds Attie Beetge, emeritus van Jeffreys­baai, het as pastorale hulp in die gemeente gaan help. Lidmate moes versoen en die gemeente op­ge­bou word.

Beetge vertel hoe die Here hom die Sondagoggend van sy afskeidspreek baie vroeg wakker gemaak het. Dit was 1 Desember 2013. “Ek het dit nie vooraf beplan nie, maar die Here het ’n drang in my hart geplaas om ’n verklaring en belydenis te skryf. Ek het dit aan die kerkraad voorgelê en hulle gevra om dit verder te neem,” vertel hy. Die kerkraad het dit goedgekeur en die gemeente het die verklaring en belydenis omhels.

Ds Andrew Murray sr, predikant op Graaff-Reinet van 1822 tot 1866.

In die kort dokument bely die gemeente die ver­deeld­heid wat deur die “ongelukkige kerkskeuring” groot ska­de aangerig het. Baie families het swaargekry en die effek van die skeuring word steeds gevoel, word gesê.

Dit is nou ’n nuwe tyd: “Ons is oortuig dat ons nou ’n nuwe seisoen betree, waar ons vergeet wat agter is en ons uitstrek na wat voor is. Ons wil ’n nuwe toekoms bou van geloof, hoop en liefde. Ons wil die boek van die verlede toemaak. Ons maak ons hart vir ons moedergemeente oop en verklaar ons liefde en eenheid. Ons is gebonde aan mekaar en reik ons hand van samewerking uit.”

Beetge se kort bediening van 14 maande het ’n dra­ma­tiese impak gemaak. Die gemeente het ’n foto van hom in die konsistorie geplaas met as onderskrif: “Ons pa wat ons kom heelmaak het.”

Dr Trix Truter het Beetge opgevolg en inisiatief geneem om daadwerklik na die moedergemeente uit te reik. Truter vertel dat dit baie geduld gevra het. Hoewel samewerking reeds gevestig was, moes historiese wan­troue telkens oorkom word. Daar was ook legitie­me oponthoude, soos ’n beroepingsproses in die moe­der­gemeente.

Die model was ook ’n bruggie wat oorkom moes word. Aanvanklik wou Nuwekerk dat beide gemeentes ontbind en ’n nuwe eenheidsgemeente vorm. Dit het nie byval gevind nie.

Uiteindelik het Nuwekerk op 31 Mei 2017 ’n teolo­gie­se vertrekpunt gekies: Hulle sou ontbind en terugstig na die moedergemeente om daarmee die eenheid van die kerkverband op Graaff-Reinet te hervestig.

Ds Ben Fourie, voormalige leraar van Nuwekerk, bring ’n groe­te­boodskap en vertel oor die geskiedenis van die skeuring.

Nadat die hereniging deur beide kerkrade afson­der­lik goedgekeur is, het die eerste gesamentlike kerk­raads­vergadering op 3 Augustus 2017 op die praktiese strategie besluit. Dit is geformaliseer in ’n ooreenkoms wat in September 2017 gesluit, deur die gemeentes geapprobeer en daarna deur die Ring van Graaff-Reinet goedgekeur is.

So is die formele eenwording tydens die erediens op 21 Januarie gevier. Na die eerste gedeelte in Nuwe­kerk is die diens met prediking en samesang in Grootkerk afgesluit. Die twee leraars het mekaar se voete ge­was, as simbool van diens, eenheid en wedersydse on­derdanigheid.

Dr Truter emeriteer eersdaags, wanneer die here­nig­de gemeente ’n nuwe beroep sal uitbring.

Verskeie ringsgemeentes het boodskappe van gelukwense gebring. Ouderling Sieg Nel van Aberdeen het ’n stel windpompratte aan die gemeente gewys wat glad op mekaar loop. Dit help nog niks nie, het hy gesê. Dit is eers wanneer die windpomp lewegewende water aan mens en dier gee dat hy sy roeping vervul.

Nel het die sentiment agter die hereniging goed raak­gevat. Graaff-Reinet begeer om deur ’n eenheid van missie God se lewegewende water vryelik te laat vloei.