Pieter Cloete

NG Kerk behoort onafhanklik van die SARK standpunte te kan inneem

Pieter Cloete van Durbanville skryf:

Ek verwys na die plasing van teks soos dié voorsien deur die SARK oor die besluit van pres Trump om die VSA Ambassade na Jerusalem te verskuiwe en daarmee Jerusalem dan ook as hoofstad van Israel te erken. (Jerusalem: SARK is besorg oor VSA-besluit, 11 Desember, 2017, geplaas onder Briewe in e-Kerkbode). Dit behoort saamgelees te word met die Kairos-Palestina-dokument.

Hoewel daar kritiek uit verskeie oorde teen die besluit van Trump gerapporteer word, kan daar sekerlik ook met reg vrae gestel word oor die Palestynse reaksie om hul wil deur terreur en internasionale propaganda telkemale op Israel af te probeer afdwing.

Israel is ’n hoogs ontwikkelde moderne land omring deur Islam-beheerde lande waar geloofsvryheid en demokrasie relatief afwesig is en die vervolging van Christene algemeen voorkom. Daar moet in ag geneem word dat Jerusalem die grootste stad in Israel is met ’n bevolking van meer as 800 000 waarvan slegs 2% Christene is. Al die kantore van die Israeli-regering is in Jerusalem, asook die Knesset (parlement) en is sekerlik die beste toegerus om ambassades te huisves. Ongeveer 21% van Israel se meer as agt miljoen burgers is Arabiere waarvan die oorgrote meerderheid Moslems is. Arabiere in Israel het gelyke stemreg en het verteenwoordigers in die veelparty-Knesset. Die International Christian Embassy is ook in Jerusalem gevestig as ’n evangeliese respons en internasionale mobilisering van Christene in belang van Israel.

Daar is egter ook historiese aansprake oor Jerusalem as hoofstad deur beide Israeli’s en Palestyne wat die basis vir die konflik is. Die SARK (saam met die WRK) is onbeskaamd deel van die nasionale/internasionale vendetta teen Israel. Dit ondersteun saam met die huidige regering die BDS- beweging (om maar een voorbeeld te noem). Die artikel bied ’n besonder eensydige standpunt oor die konflik maar swyg soos die graf oor die terreur teen Israeli-burgers deur Palestynse radikales.

Ek glo dat ons wel kennis moet neem van teologiese argumente, soos vervat in die studiestuk van die Sinodale Taakspan vir Leer en Aktuele Sake (STLAS) van die Sinode van Wes-Kaapland oor Israel en die Palestyne. ʼn Mens hoef egter nie sekere teologiese standpunte oor Israel en die verbond te aanvaar, waaroor selfs gereformeerdes verskil, wanneer jy krities na die feitlike inkleding en morele beoordeling kyk nie. Die SARK onder leiding van die WRK tree as pro-Palestynse aktiviste op. Beide het hul so sterk uitgespreek in belang van die Palestyne, dat mens hul kwalik as ʼn bemiddelaar in die konflik kan beskou.

Dit is duidelik dat hul die internasionale mediaveldtog teen Israel ondersteun en op ʼn eensydige manier met die feite omgaan. Daar is geen vermelding dat die Palestynse owerheid herhaaldelik Israel se bestaansreg verwerp, die konflik vertolk as ’n godsdienstige stryd vir Islam, die vestiging van Israel as ’n daad van imperialisme en die vernietiging van Israel as onvermydelik en as ’n Palestynse verpligting bevorder nie.

Die NG Kerk behoort daarom met omsigtigheid om te gaan met uitsprake van die SARK. Ontneem lidmaatskap van die SARK die NG Kerk van onafhanklike standpuntinname en om van uitsprake te verskil? Die onkritiese plasing van die SARK-teks laat ’n mens wonder.

Vrystaat vra hulp ná groot brande

Die moderatuur van die NG Kerk in die Vrystaat het ’n dringende oproep om hulp gedoen aan “alle leraars, voorsitters van kerkrade en lidmate van die NG KERK VRYSTAAT (asook belangstellendes)” nadat verskeie distrikte in die sinodale gebied onder groot brande deurgeloop het. Die moderatuur skryf in ’n brief:


Beste kollegas, broers en susters

BYDRAES VIR VRYSTAAT RAMPFONDS

Die jaar begin op ’n hartseer noot nadat verskeie brande die afgelope naweek groot skade veroorsaak het in die distrikte van Boshof, Dealesville, Hertzogville en Hoopstad. Ongeveer 60 000 hektaar weiding is vernietig en talle diere het ook in die brande omgekom. Daar is regtig groot nood op sekere plekke met veral ’n groot behoefte aan veevoer.

Die Interimkomitee het ’n rampfonds geïnisieer en gemeentes/belangstellendes wat wil bydra, kan sodanige bydraes in die rekening van die NG Kerk Vrystaat (sien hieronder), maak. Die inbetalings moet duidelik gemerk word vir die “VS Rampfonds”:

Bankbesonderhede:
ABSA Bank
Rek: 470 000 406
Tak: 334 134

Hierdie fonds sal baie verantwoordelik en met deursigtigheid deur die Sinode se Bediening: Ondersteuningsdienste geadministreer word om fondse na die regte kanale te allokeer.

Ds Gideon Lamprecht wat die leiding geneem het met die droogtehulp, sal ook hierdie hulp koördineer, sy kontakbesonderhede is: sel 082 417 0507 en e-pos gideon.lamprecht777@gmail.com.

Ons doen ’n beroep op gemeentes/belangstellendes om ’n bydrae te maak en op dié manier uitdrukking te gee aan die woorde in 1 Kor 12:26: As een lid ly, ly al die lede saam.

Vriendelike groete in Christus.

Dr Pieter van Jaarsveld
VOORSITTER

Ds Riaan van Zyl
ONDERVOORSITTER

Dr Carin van Schalkwyk
SKRIBA

Ds Anton Meiring
(Addisionele Lid)

Dr Bertus Celliers
(Verteenwoordiger STK)

Onrusrivier se spore trap diep

SPORE VAN SEËN – DIE SPORE WAT ONS GELAAT HET
Deur Clifford Heys
Uitgegee deur NG gemeente Onrusrivier, 2017
Resensie deur Frits Gaum


Voorin hierdie boeiende boek staan geskryf: “Ons is die gemeente van Onrusrivier. Ons is pelgrims. Ons bly aan die beweeg. Ons migreer. En ons nooi jou om by ons aan te sluit, maar beoordeel ons eers op grond van die spore wat ons trap en die rigting waarin ons stap. Ons stap in die skadu van ons Heer. En vandag kyk ons met dankbaarheid terug op spore van seën.”

Clifford Heys gaan haal die verhaal van Onrusrivier-gemeente ver, en vertel van al die spore wat getrap is. Maar sy vertelling is baie meer as die opstapeling van historiese feite. As predikant wat bekend is vir sy raakvat-preke, dink hy op sy soektog na Onrusrivier se spore, diep na, maak interessante toepassings, erken fou­te, sien die seën van die Here ook in die klein dingetjies raak.

Hy skryf dat die kerk baie kri­tici het. “En dit is goed. Dit hou ons op ons tone.” En ons kan maar altyd onthou dat die kerk nie die gemeenskap van volmaaktes is nie, skryf hy. En tog noem die Here ons “die heiliges”. “Ons word nie so genoem omdat ons volmaak is nie, maar omdat ons deur die bloed van die Lam gereinig is van die sonde, deur God as sy kinders aanvaar is en deur die Heilige Gees gedoop is.”

Heys vertel van gemeentelede wat die pelgrimstog op die Camino de Santiago gaan stap het (1 600 km!): “Lekker is nie die woord daarvoor nie, maar dit was wonderlik!”. Hy voeg by dat al die gemeen­te­lede nie so ’n tog kan aanpak nie, maar hulle kan Volmoed toe gaan, digby Onrusrivier, waar ’n eie pel­grims­pad gestap kan word.

Hy vertel van die droewige begrafnis van ’n gay lid­maat wat nooit regtig tuis in die kerk gevoel het nie en wie se ma “baie diplomaties” versoek het dat hy maar “buite die kerk” begrawe moes word – sy wou tog niemand aanstoot gee nie. Hy vertel ook van mense wat kla dat “ons net té veel Engelse liedere voor die diens sing”, en van ’n kerkraadsvergadering wat vroeg verdaag het so­dat die lede kans kon kry om na die Super-maan te gaan kyk …

Grepe uit ’n gemeente se lewe. Flitse wat jou ’n oomblik lank laat nadink. Één gemeente met baie stories. Soos maar alle gemeentes. Spore in die sand. Baie waai weg, dink ’n mens, dis net party diep spore wat bly. Maar by God, so glo ons, waai jy en jou spore nie weg nie.     

– Bestel by 028 316 2116.

Teologiese opleiding vir missionale bediening

Oor die toekoms van teologiese opleiding in ’n vinnig veranderende wêreld word daar nou al die afgelope klompie jare hard gedink en gewerk in die NG Kerk. FREDERICK MARAIS verduidelik waar die kerk nou hiermee staan.


Hoe sou dit wees as teologiese opleiding mense wat geroep is, toerus vir ’n missionale bedie­ning in en deur gemeentes op verskillende vlak­ke? Sal dit nie wonderlik wees nie as ons mense wat geroepe is, kan help om te begin met opleiding wat hulle stap vir stap help om te vorder soos wat hulle kan – al is hulle in ’n ander beroep? Sou dit moontlik kon wees dat ons begin om vir geroepenes verskillende paaie te begin bou om hulle bekwaam te maak vir hulle bediening? Dit is hierdie soort vrae wat die verbeelding van ’n taakspan van die Algemene Kurato­rium gestimuleer het in die ontwikkeling van ’n verslag oor missionale bedieningsontwikkeling.

Binne die struktuur van die kerk is daar ook reeds vir ’n tyd lank gesprekke oor teologiese opleiding. Daar is vrae of predikantsopleiding soos ons dit ken, be­kostigbaar is. Of gemeentes in die toekoms predikante wat opgelei is, sal kan bekostig. Hoekom jeugwerkers en ander mense in diens van gemeentes se op­­leiding nie deur die kerk erken word nie en verder hoekom hulle nie deel uitmaak van die struktuur van die kerk nie. Daar is ook vrae oor lidmate wat geroepe is om dienswerk te lewer, maar nie opleidingsmoontlik­hede in ringe of sinodes het om toegerus te word vir hulle bediening nie.

Die Algemene Sinode het in 2013 ’n beleid goedge­keur wat teologiese opleiding herdefinieer en aan die uit­dagings hierbo kreatiewe oplossings bied. Waar teo­logiese opleiding in die verlede verstaan is as die vol­­tydse opleiding van predikante alleen, maak hierdie beleid ruimte vir veel meer geleenthede vir teo­lo­gie­­se opleiding. Die bedoeling van die verslag was om teologiese opleiding oop te maak en te verbreed sodat veel meer mense opgelei kan word vir diens­werk in die gemeente en gemeenskap.

In die lig hiervan het die Algemene Kuratorium nou ’n verslag – Raamwerk vir missionale bedienings­ont­wikkeling – die lig laat sien. Die dokument gee nou voorstelle oor hoe daar aan die 2013-beleid praktiese uitvoering gegee kan word. Die raamwerk-dokument word nou in November bespreek by die verskillende ku­ratoria en vroeg in 2018 sal sinodes ook geleentheid kry om kommentaar te lewer. Die hoop is dat die verslag, na hierdie konsultasies, in Maart 2018 by die Al­ge­mene Kuratorium en Al­­gemene Sinodale Mo­de­ramen voorgelê kan word vir goedkeuring. En­kele kerkregtelike wy­si­gings sal dan aan die 2019 Algemene Sinode voor­gelê moet word vir vol­le im­ple­mentering van die verslag.

In die verslag word voor­sien dat daar in die toe­koms teologiese opleiding sal wees op verskillen­de vlakke.

Die eerste vlak is opleiding vir ouderlinge en diakens wat deur die kerk­raad gekeur is. Die opleiding geskied deur diplomakursusse van Hu­­­genote Kollege wat deur geakkrediteerde pre­­dikante in rings- of si­­nodale verband aangebied kan word. Dit lei tot be­­voegdheid vir spesialisbedie­nings soos erediens­te, pastoraat, jeugwerk, diako­naat en aanbidding.

Standplaasleraars word opgelei vir spesifieke bedienings, soos aan Dowes of die San. Die opleiding word deur verskillende akademiese vennote gedoen en verskil soos die kontekste waarvoor mense op­gelei word, verskil. Die kuratoria keur die leer­plan­ne goed. Hierdie leraars kry bevoegdheid vir die bediening in ’n spesifieke konteks en is nie be­roepbaar na ander kontekste nie.

Diensleraars word opgelei vir ’n spesifieke terrein van bediening, soos pastoraat, jeug- en familie­bedie­ning, diakonaat, geloofsvorming, kerkplanting en evangelisasie of aanbidding. Hulle opleiding kan tipies ’n BTh-graad wees. Hulle word gelegiti­meer vir hulle bedieningsveld, word proponente en kan beroep word. Hulle kan ook die sakramente be­dien. Diegene wat as jeugwerkers opgelei is, sou hier­volgens diensleraars vir jeugbediening kon word.

Vir tweedeloopbaanstudente word opleidings­moont­likhede voorsien wat aansluit by reeds verworwe kennis en vaardighede (wat van student tot student sal verskil) en daarop voortbou tot op dieselfde vlak as predikante wat heeltyds gestudeer het.

Daarby gaan die bestaande heeltydse opleiding van pre­dikante voort soos in die verlede.

Die Raamwerk vir missionale bedieningsontwikkeling is so ontwikkel dat daar van een vlak na ’n volgen­de gevorder kan word. Dit beteken dat as iemand op­ge­lei is op een vlak, die persoon kan aanbeweeg na ’n vol­gende vlak sonder om weer heel voor te begin.

Daar is verskillende voordele vir gemeentes. Gemeentes kan nou die verskillende vlakke van goed­ge­keurde opleiding benut deur bedieningspanne in ­diens te stel. Naas leraars, sou ’n gemeente ook diens­leraars in diens kon stel wat spesialiseer in sekere mis­sio­nale bedieningsvelde. Daarnaas sou ouderlinge en diakens wat hulle laat bekwaam het as bedienaars ook nog verder die bedieningspan van die gemeente ver­sterk.

’n Ander voordeel is dat gemeentes nou meer opsies het om hulle boeke te laat klop. ’n Gemeente wat byvoorbeeld nie langer ’n voltydse leraar kan bekostig nie, kan nou met behulp van ouderlinge en diakens met bevoegdheid onder leiding van ’n konsulent met ’n bediening voortgaan.

Dr Frederick Marais is ondervoorsitter van die Algemene Kuratorium.

Onblusbare hoop

Dr Dawie Botes van die NG gemeente Welkom-Wes skryf in ’n brief:

Leef met onblusbare hoop elke dag. Doen iets kleins elke dag.  Deel hoop, gee hoop, leef hoop. 

Tel een papier elke dag in jou dorp op.  Maak een slaggat reg. WhatsApp een boodskap van  hoop. Kyk die karwag in die oë vir twee sekondes en sê: “Lekker dag vir jou.” Gee hoop deur jou woorde.

Buk ’n slag by die bedelaar op die grond en gee met deernis die brood en koeldrank. Koop vir die arme wat in die ry staan by die winkel iets.  Gee hoop om jou: bietjie vir bietjie, een dag op ’n slag.

Maak nie saak wat die ANC se konferensie oplewer nie, maak nie saak wat politici sê en doen nie, Jesus Christus gee ons as Christene in Suid-Afrika onblusbare hoop: hoop wat nooit vernietig kan word nie, hoop wat jy nie kan weg wens nie, hoop wat môre beter sal laat lyk. Genoeg hoop vir elke 24 uur vir elke uur en elke 5 minute.

Die hoop van Kersfees met die goeie nuus van groot blydskap moet deur elkeen van ons geleef word.  Onblusbare Hoop vir nou, vir netnou en vir die toekoms.  Dit sal van die wêreld nou en vir die toekoms ’n beter plek maak.

Jonges los kerk, nie geloof nie

Die meeste jong volwassenes ver­­laat die kerk, maar nie die Chris­telike geloof nie. Dít is een van die voorlopige bevindinge van die Jong Volwassene Leergemeenskap (JVLG).

In die lig van die wêreldwye tendens van jong volwassenes wat in die kerk grootword, maar na skool die kerk verlaat, het die Moderamen van die Wes-Kaap die Taakspan Jeug gevra om ’n stra­tegie vir die sinode te ontwikkel ten opsigte van jong volwassenes.

Gevolglik is die JVLG, bestaande uit jong predikante en jeugwerkers, saam­ge­roep om saam te dink oor die jong vol­wassenes in Suid-Afrika en om met ge­loofsonderskeiding te besin oor die pad vo­rentoe vir die NG Kerk.

Tydens hulle eerste wegbreekgeleentheid van 14 tot 16 November het die JVLG bestaande navorsing met hul eie ervarings in die bediening gekombineer om redes agter jong volwassenes se ekso­dus uit die kerk te identifiseer.

Die verwerping van Christenskap in die geheel is as slegs een van die redes geëien. Hierdie verwerping is die gevolg van kop- en hartredes. Kopredes be­vraag­teken die logiese onderbou van Christenskap terwyl hartsredes verband hou met stories van pyn of traumatiese er­varinge.

Tog dui beide navorsing en praktyk daarop dat jong volwassenes nie soseer Christenskap, as die kerk verwerp nie. Die twee hoofredes hiervoor is ’n gebrek aan konneksie en ’n gebrek aan ruimte vir die uitleef van hul roeping.

Jong volwassenes wat ’n gebrek aan konneksie in die kerk beleef, vind geen sin vir die kerk as geloofsgemeenskap in hulle lewe en program nie en gevolglik ge­niet ander aktiwiteite dikwels ’n hoër prioriteit as die kerk.

Alternatiewelik is daar jong volwas­senes wat voel dat die kerk irrelevant is vir hul konteks of dat die kerk hulle nie in staat stel om hulle roeping, veral met be­trekking tot sosiale geregtigheid en aktivisme, uit te leef nie.

Verder is daar gevra waarom heelwat jong volwassenes van die NG Kerk na an­der denominasies skuif. Van die redes wat geïdentifiseer is, hou verband met spi­ritualiteitstipes, bedieningsgeleent­he­de, verhoudings en teologiese verskil­le.

Hierdie insigte bied vir die JVLG, en hopelik ook die breër kerkgemeenskap, ’n beginpunt vanwaar daar verder gedink, gelees, gesels en geëksperimenteer kan word om eindelik aan te sluit by God se sending onder en saam met Suid-Afrika se jong volwassenes.

– Hou DinkJeug dop vir artikels oor die JVLG se werk.

Versoeningsfees in die huis van die Vader/Moeder

In gereformeerde kringe is daar tradisioneel ’n te­rug­­houdendheid – meer as in die Lutherse tradisie – as dit kom by die uitbeelding van religieuse temas (veral van die figuur van Christus) in die visuele kunste. Dit is deels in reaksie op die oordadige wyse waarop religieuse kunswerke in die Katolieke Kerk in die tyd vóór en ná die Reformasie gefigureer het, en deels op grond van ’n streng interpretasie van die twee­­­de gebod waarin die maak van “gesnede beelde” ver­bied word.

Die mees opvallende uitsondering op hierdie afwy­sen­de benadering is die werk van die beroemde se­wen­­­tien­de-eeuse Nederlandse skilder Rembrandt Har­­menszoon van Rijn (1606-1669). Meer as 300 van sy wer­ke is gebaseer op verhale uit die Bybel en die Ou-Testamentiese apokriewe – die meeste daarvan et­se en sketse, maar ongeveer 60 skilderye met Bybelse te­mas.

Die styl wat Rembrandt in sy religieuse werke aanwend, kan breedweg in drie fases verdeel word: ’n vroeë fase (1620’s – 1630’s) waarin hy dramatiese uit­beel­dings in ’n flambojante styl, geïnspireer deur die Barok, van By­­belse tonele geskilder het en waar daar ver­al op aksie gefokus is; ’n middelfase (1640’s – 1650’s) waar hy veral klei­­ner, minder uitbundige werke met ’n fokus op die uit­­beelding van emosie geskep het, en ’n laat fase (1660’s) waar hy gekonsentreer het op spesifieke karakters in ’n be­paalde betekenisvolle situasie en waar die ag­ter­grond en die omliggende ruimte van min­der belang is.

’n Treffende voorbeeld van ’n werk uit hierdie laat fase is die bekende Die terugkeer van die verlore seun wat in 1668, ’n jaar voor Rembrandt se dood, geskilder is. Dit is nie die eerste keer dat hy hierdie tema in sy werk hanteer het nie: in 1636 het hy Die verlore seun verkwis sy erfenis ge­skilder en in 1642 Die verlore seun tussen die varke, terwyl hy ook ’n ets (1636) en ’n penskets (1642) van die te­rug­keer van die verlore seun gemaak het.

In die 1668-skildery maak hy op meesterlike wyse ge­bruik van die kontras tussen lig en skaduwee om die be­langrikste aspekte van die gebeurtenis te beklemtoon. Aan die linkerkant van die skildery tref ons die pa en sy jongste seun aan, terwyl die oudste seun aan die regterkant uitgebeeld word.

Die uitbeelding van die pa en sy jongste seun is ’n toonbeeld van weerloosheid en kwesbaarheid. Die pa is oud en swak en die uitdrukking op sy gesig getuig van pyn en swaarkry. Die seun staan op sy knieë voor sy pa in vuil en verweerde klere en met deurgetrapte skoene, terwyl sy hare afgeskeer is, met ’n klaarblyklike suggestie van een of ander velsiekte wat deur sy ellendige omstandighede veroorsaak is. Die plasing van die twee figure suggereer intimiteit en warmte, wat verder versterk word deur die warm rooi en roomgeel kleurgebruik.

Die oudste seun word uitgebeeld in klere wat bedoel is om dié van die Fariseërs in die tyd van Jesus in herinnering te roep, en met ’n houding wat getuig van afkeur en veroordeling. Soos in die verhaal in Lukas 15 hou hy homself eenkant van dit wat tussen sy pa en sy broer afspeel, en staan hy gereed om sy misnoeë te kenne te gee.

’n Interessante detail is die vrouefiguur wat reg in die middel van die skildery, maar op die agtergrond in die skaduwees, gesien kan word. Sou dit Rembrandt se manier wees om die onuitgesproke vrae oor die plek van die moeder in die verhaal te stel? Hoe sou sy die afwesigheid en terugkeer van haar jongste seun beleef het? Hoe sou sy deur die konflik tussen haar twee ­seuns geraak word? Miskien wil Rembrandt met sy uitbeelding iets suggereer oor die wyse waarop vroue in ’n patriargale samelewing (soos dié van Lukas 15) op die agtergrond geskuif en sodoende as van minder be­tekenis gemarginaliseer word.

Die Katolieke priester-skrywer Henri Nouwen (1932-1996) het in sy boek The return of the pro­di­gal son gewys op die betekenisvolle verskil in die wy­se waar­op die twee hande van die pa in die skildery uitge­beeld word: die linkerhand (regs vir ons as toeskouers) is dié van ’n man, fors en sterk, terwyl die regterhand (vir ons links) dié van ’n vrou is, lenig en sag. Vir Nouwen, wat die verhaal én die skildery tereg interpreteer as ’n ver­wy­sing na die wyse waarop God met sy mense om­gaan, is dit ’n aanduiding dat God tegelyk ’n vader en ’n moe­der vir ons is: ’n vader wat ons op kragtige wy­se be­skerm, en ’n moeder wat ons lief­de­vol versorg.

Albei hande, sowel dié van die vader as dié van die moe­der, omhels die kind wat na vele wedervaringe van die ver land terugkeer huis toe. En soos die verhaal ver­der vertel, word ook die oudste kind deur hierdie va­der/moe­­derfiguur ingenooi om deel te wees van die ver­soe­ningsfees wat in die ouerhuis gevier word. In die huis van hierdie Vader/Moeder is daar plek vir al God se men­se.

Dr André Bartlett is hoof van Excelsus, die NG Kerk se sentrum vir bedieningsontwikkeling aan die Universiteit van Pretoria.

Hier is goeie raad vir missionale bediening

BUT, HOW DO WE DO IT?
Deur: Todd Morr en David Achata
Gepubliseer deur

Saturate Resources


In But, how do we do it? gee die skrywers Todd Morr en David Achata goeie, praktiese raad oor die praktiese implemente­ring van ’n missionêre bediening.

Hulle is deel van ’n beweging wat vorm kry met die stig­ting van Missional Community Consulting (MCC) in 2012-2015 in die Soma-kerkfamilie. Tans werk hul­le deur die organisasie Saturate Consulting and Satu­ra­te Coaching Communities.

Eerstens het hulle data versamel oor die geskiede­nis van ’n kerk, uitgevind of ’n kerk wil oorskakel na ’n mis­sionale bediening en of ’n nuwe kerk gevestig word. Verder het die data inligting bevat oor gemeen­tes se drie tot vyf belangrikste behoeftes vir die uitleef van ’n missionale geloofslewe.

Wat van besondere belang is, is die feit dat die be­hoef­te bepaal moet word of ’n gemeente die dienste van ’n afrigter (coach) of ’n raadgewer (advisor) benodig. Die opstel van die e-boek het sy oorsprong suiwer te danke aan die feit dat leiers en gemeentes vra: Hoe?

Vervolgens is ses vrae geformuleer. Dit gee struktuur, en die boek gee terselfdertyd sistematiese antwoorde op die baie vrae wat ontstaan.

1. Is missionale gemeenskappe Bybels of is dit kultureel van aard?

2. Hoe word ’n missionale gemeente georganiseer?

3. Hoe moet missionale leiers opgelei word?

4. Hoe word besluit oor ’n gemeenskaplike missionale strategie?

5. Hoe word ’n van-harte-omgee-gesindheid geskep?

6. Hoe vind oorgang plaas?

Dis die soort van inligting waarna baie leiers op soek is, veral in Suid-Afrika waar die kerk steeds op soek is na ’n sinvolle, blywende model van bediening en waar kerkleiers die vraag vra: “I’ve read through the gospels and the New Testament and I just don’t see missional communities. Why do we need them?”

Hier is praktiese, goeie, verstaanbare idees, antwoorde en oefeninge. Niemand met vrae oor ’n missionale bediening sal spyt wees dat hy of sy die moeite gedoen het om die boek af te laai (by saturatetheworld.com) en dit deur te werk nie!

▶ Ds Jannie McDuling is die leier van Sinode Hoëveld se portefeulje vir missionale bediening.

Moet ons ‘replace’ of ‘fix’?

Die meeste van ons kry gereeld die een of ander tekenprentjieverhaal in die sosiale media. So ontvang ek ’n kosbare verhaaltjie verlede week van ’n ou skoolvriend.

In die verhaaltjie stap ’n ouma met haar kleinkind in die straat af. Die kleindogter vra haar ouma: “How did you manage to be married for sixty years?” En die ouma antwoord: “My child, we learned to fix it – not to replace it!”

Met die herdenking van die Reformasie wat 500 jaar terug begin het en ons wat bely Ecclesia reformata sem­per reformanda (’n reformatoriese kerk moet voort­durend haarself aan reformasie onder­werp), het dié prentverhaaltjie vir my die boodskap van die Reformasie opnuut verhelder.

Die Here het sy kerk hier op aarde geroep – nie om iets of iemand te kom “replace” nie, maar om te “fix”. Die kerk is in die eerste plek nie geroep om iets of iemand te kom vervang nie. God het sy kerk op aarde geroep om in die wêreld die verhouding tussen die mens en die Here te herstel. Deur ons weeklikse eredienste; die gereelde bediening van die sa­kra­mente; die diens van barmhartigheid waar lid­­mate ’n verskil maak op die markplein en waar die evangelie-boodskap in al sy gestaltes prakties uit­gedra en geleef word. Dáár is die kerk besig om die verhouding met God en sy skepping/skepsel te her­stel.

Verder is die kerk nie geroep om die moeilike vraagstukke van reg en geregtigheid te vervang met vin­nige en oppervlakkige antwoorde nie. Die kerk is geroep om mense weer te bring by herstel: om weer God se aangesig te soek en te vra na sy wil.

Kerkrade en kommissies word vervang met be­stuurs­komitees en bedieningsmodelle. Natuurlik mag ons aanpas by die eise en omstandighede van die tyd. Maar om kerk te wees vra meer as net “ver­vang”.

Kerkwees in die 21ste eeu vra dalk weer soos die prentverhaaltjie om eerder te herstel. Herstel om weer te wees wat God bedoel het met Paulus se woorde: “… julle is die liggaam van Christus en elk­een is ’n lid daarvan”.

In Miga 6:8 kom die Here se woord duidelik tot die mens as Hy ons oproep om nie te vervang nie, maar te herstel: “… die Here het jou bekend gemaak wat goed is: Hy vra van jou dat jy reg sal laat ge­skied, dat jy liefde en trou sal bewys, dat jy bedagsaam sal lewe voor jou God.”

Daarmee vra God herstel geregtigheid – leef met en bring Hoop;

Herstel verhoudings met omgee en trou – leef met en gee Liefde;

Leef elke dag en oral bedagsaam voor God – leef sigbare Geloof.

Orrels en die Liedboek word soms vervang met ’n orkes en ander liedere. En die rede waarom ons dit doen, moet altyd wees die herstel waarvan die Psalmdigter skryf: Prys die Heer met blye galme, o my siel daar’s ryke stof … en daarom: Loof Hom met die tromme, loof Hom met die harp! Laat alles wat asem het die Here loof!

Dr Dewyk Ungerer is die moderator van die Noor­de­like Sinode.

Groen en gelowig

Die verkleining van ons ekologiese voetspoor is haalbaar. Die vier vernaamste aktiwiteite wat skade aanrig, is voedselproduksie, vervoer, huishoudelike energieverbruik en hulpbronbenutting. Die aankweek van twee gewoontes op elke terrein kan ’n betekenisvolle verskil maak:

Kos: Eet minder vleis; koop organiese produkte wat sover moontlik plaaslik geproduseer of self gekweek word.

Vervoer: Verminder motorritte deur te stap, of om ­fiets, bus of trein, of met ’n saamry-klub te ry; neem brand­stofverbruik in ag wanneer jy ’n voertuig aanskaf.

Energieverbruik: Vermy elektriese regulering van tem­peratuur deur van die son of koelte gebruik te maak; energiebesparende gloeilampe en ander toestelle is deesdae vrylik beskikbaar.

Bronbenutting: Verminder die koop van nie-nood­saak­like verbruikersgoedere, hergebruik, hersirkuleer so­ver moontlik en komposteer organiese afval; oorweeg oor­­skakeling na hernubare energiebronne soos die son, wind en biomassa.

Geseënde en ekovriendelike Advent- en Kerstyd toegebid!

Nederlandse Bybel gebruik weer hoofletters

Delft (Nederland). – “God” is nie meer “god” nie. En “hy” word weer “Hy”.

Só het die Nederlandse Bybelgenootskap (NBG), ’n interkerklike liggaam, besluit met die oog op ’n hersiening van die 2004-Bybelvertaling. Dáárin is God se naam vir die eerste keer met ’n klein “g” geskryf, en alle ver­wysings na Hom eweneens met klein letters – “hom”, “hy”, “sy” (die besitlike voornaamwoord), “u”, “ek”, ensovoorts.

Dié besluit is op ’n simposium van die NBG bekend ge­maak.

Destyds, so sê Peter Siebe, woordvoerder van die NBG, is besluit om die “eerbiedskapitale” weg te laat omdat dit ’n “algemene neiging” was. “Hulle (die vertalers) het ge­sien dat hoofletters minder gewild geword het – daar was al dekades lank sprake van.

“Dit het gelyk of die neiging hom verder sou voortsit, maar dis nie die geval nie.”

Volgens die woordvoerder was dié verandering “’n sub­tiele, maar vir baie lesers ’n belangrike verskil. Ons het dit taamlik gou agtergekom. Ons het duisende reaksies ge­kry. Die hoofletters word eerbiedskapitale genoem, en só sien veel lesers dit ook: as ’n blyk van eerbied.”

Die weglating van hoofletters het vir die eerste keer in 1983 met die Groot Nieuws Bijbel voorgekom.

Luidens ’n berig in die Christelike dagblad Trouw was die eerbiedskapitale nie altyd die norm nie; dit het pas in die 18de eeu gewoonte geword. “Teologies,” lui die berig, “maak dit nie veel saak nie. Die tale waarin die Bybelse bron­tekste geskryf is, het geen onderskeid tussen hoof- en kleinletters gemaak nie.”

Luidens ’n verklaring van die NBG sal die hersiening van die vertaling teen 2020 beskikbaar wees.

Jerusalem: SARK is besorg oor VSA-besluit

Die Suid-Afrikaanse Raad van Kerke het sy stem gevoeg by ander kerklike groepe reg oor die wêreld wat hulle kommer uitgespreek het oor pres Donald Trump van die VSA se erkenning van Jerusalem as hoofstad van Israel. Hier is die volledige verklaring:

The South African Council of Churches joins the General Secretary of the World Council of Churches, the World Methodist Council, Pope Francis and the wider international Community in voicing profound concern over President Trump’s ill-advised declaration that Jerusalem is henceforth the Israeli capital: a shocking, monumental geopolitical move that could trigger deep, far-reaching and cataclysmic repercussions that could bring in unimaginable upheaval and instability in the already volatile Middle East region.

President Trump officially recognised Jerusalem as Israel’s capital – one of the most contentious issues at the heart of the decades long Israeli-Palestinian conflict because the Palestinians also lay claim to East Jerusalem as their own capital. Trump’s pronouncement flagrantly flouts UN resolutions that have never recognised Jerusalem as an exclusively Israeli capital because of its historical importance to two peoples and three religions. Because the question of Jerusalem is part of the agenda for the final resolution of the Israeli-Palestinian conflict; potentially, this ill-timed political announcement undermines and unravels years of precarious and occasionally intractable peace talks, attempted by various American Administrations since the Six-Day war in 1967, in one fell swoop.

It’s an open secret that Jerusalem is a city valued by both the Israelis and Palestinians and it is unthinkable for the Palestinians that their capital could be anywhere other than Jerusalem. By unilaterally annexing and declaring it to exclusively belong to the Israelis, America has recklessly sought to invoke further strife and discord. It runs the risk of unleashing yet another Intifada that Hamas is now calling for.

We applaud the more than 150 nations who, in deference to the UN resolutions, have maintained diplomatic missions in Tel Aviv rather than endorse Israel’s belligerent sovereignty over Jerusalem, even in the wake of Trump’s utterances.

As the SACC, we deem Trump’s actions as ill-advised, with a potential to exacerbate the already immense pain and suffering of Palestinians in the occupied territories. Furthermore, this is a violation of the rights and the human dignity of the people of the region.

We continue to implore the international community that vociferously condemned Apartheid to open its eyes to the pain and suffering of Palestinians in the occupied areas and urge Israel and the USA to refrain from legitimizing and characterizing Jerusalem as belonging exclusively to the State of Israel. This could destroy the tenuous ceasefire which has held hitherto and may compromise all the political progress gained through negotiations by President Arafat and Prime Minister Rabin, who paid the ultimate price for their pursuit of a two-state solution.

We maintain that the Israeli occupation of Palestine is not only immoral, but also illegal and irrational according to International Law and that the Palestinians have as much right to Jerusalem as Israel, if not more.

We stand in solidarity with the Palestinians at this time even as we pray for restraint and a political solution that will be of benefit to the majority reinforced by lasting peace and seeking justice for all.

As we have stated in previous statements, our hope remains steadfast, not because of our strength, but because of Christ, who wept over Jerusalem. The suffering and the oppression of Palestinian people is transient and the love of God will turn hearts of stone into hearts of flesh, in Israel, Palestine and across the world. The people of Palestine will move from the darkness of oppression to the light of freedom with no preconditions to self-determination.

Our prayer is that God intervenes to offer both Israelis and Palestinians a future in which they live together in peace with full and equal rights. We call on our people to stand in solidarity with those who suffer and to pray and to work for a just peace in the Holy Land.

Kerklui bring ‘boodskap van hoop’

Drie kerkleiers het ’n brief aan Suid-Afrikaanse gemeentes geskryf om hulle te bemoedig “in ’n tyd soos dié”. Die volledige teks van die brief lui:

A message of hope: A letter to be read out in all Christian congregations in South Africa “for such a time as this” (December 2017)

Dear people of faith

We are now in the season that prepares for the celebration of the birth of Jesus the Christ. We are preparing for the celebration of God pitching God’s tent amongst us, in the form of the birth of a vulnerable baby. The birth of this child brought about immense suspicion from those who were insecure about their power, but it was and remains good news to those who have little hope. Let us pray the prayer “Maranatha” (Come, O Lord) at this time, so that we may all experience this new birth with great joy and expectation, and that our society may also experience a new rebirth into fresh hope.

Whilst we are mindful that there are a number of political parties that have an influence in the life of our nation, the African National Congress enjoys majority support for now and is in the majority in Parliament. What it therefore does or fails to do has an impact on the life of the nation. It is in this regard that we are mindful that in a few days’ time, the ANC will gather for its elective conference and to make policy decisions. Let us keep them in our prayers today and for the next few days, that factional interests will not overwhelm this Conference, but that the “common good” will find its way to the list of priorities at this Conference. We further pray that they may be able to find ways to resolve some of their differences and discover the path of unity around positive values.

For people of faith, the question is never about political parties or factions, but always about what is best for the common good. What is best for the poorest of the poor? What is best to establish justice, peace and reconciliation? These are timeless questions, which must be asked in concrete situations. Our hope is not in political parties, but in God. In him we live and move and have our being. God’s creativity and love is and has always been immense. We can see its immensity all around us.

The worship of this God of life is ongoing, for this is a sign of our appreciation of what God continues to accomplish in our society, often against all odds. We can see God’s unity in diversity not only amongst human beings, but especially in nature. At times such as these, we need to be reminded of this and hold onto one another in faith, hope and love.

As South Africans, we have been through worse times and God has always been good to us.

Political leaders will come and go. If they serve the people, they are good. If they serve only themselves and their families and friends, they are the opposite of what God has intended for them. Let us pray that whoever is elected, will understand this and implement policies that accord with it. We need humble, wise and servant-leaders. We need leaders of integrity, whose leadership will help us truly to realize the post-apartheid promise of South Africa: a just, reconciled, peaceful, equitable and sustainable South Africa – free of racism, tribalism, xenophobia, and gender prejudices; free of corruption and deprivation; where every child born is free to grow to its God-given potential: The South Africa We Pray For! We need leaders who can live the words of our constitution: “Unity in diversity”.

The church cares for all the people of South Africa, whether they are Christian or not. We do so because God cares for all the people of South Africa, and especially for those who are poor and marginalised. Leaders need to ensure that the education system, the economic system, the health system, the justice system, the social security and other systems work primarily for the benefit of the poorest families. Corruption, maladministration and lack of accountability from within both the private and public sectors detracts from us dealing decisively with poverty and inequality. The evidence emerging about the capture of our state institutions as well as corrupt business practices is of particular concern to us. We will continue to engage on these matters with those in government and business, and strengthen civil society actors who advocate for accountability, sustainability and justice.

Our hope and help is ultimately in the Name of God and that vulnerable child, Jesus, who came not to be served but to serve and to give his life as a ransom for many. Our hope and help is in the Name of God’s Holy Spirit who breathes a breath of fresh air upon us and gives us a peace that passes all understanding. Our hope and help is in the God who creates and constantly recreates all that is good.

This is our hope and this is also our faith, as we pray: God bless South Africa. Guard all her children. Guide all her leaders. And give us your peace. For Jesus Christ’s sake. Amen.

From:
Bishop Zipho Siwa (on behalf of the South African Council of Churches – SACC)
Rev Moss Nthla (on behalf of The Evangelical Alliance of South Africa – TEASA)
Rev Edwin Arrison (on behalf of the South African Christian Leaders Initiative – SACLI)

‘Skattejag-Bybel’ is ’n voltreffer

SKATTEJAG-BYBEL

Deur Ewald van Rensburg (spanleier), Noeline N Neumann (opdraggewende redakteur), Thea Brink (redakteur), en ander
Uitgegee deur Christelike Media Bybels (druknaam van Christelike Media Publikasies), 2017
Resensie deur Frits Gaum


Hierdie is ’n merkwaardige konsep. In één kleur­volle boek (1 739 bladsye!) is die ganse Bybel opgeneem met daarmee saam nege “Weg­gies” wat vir kinders help om die skatte van die Bybel te ontdek. Die Weggies het interessante name: Pratie, Dinkie, Selfie, Samie, Sienie, Doenie, Singie, Hartie en Groenie, en op die ry af herinner hulle aan By­belkarakters: Paulus, Salomo, Maria, Petrus, Hiram, Besaleël, Dawid, Barnabas, Johannes die Doper. Dié span help die jong Bybellesers om die Bybelboodskap prakties toe te pas.

So vra “Pratie” die leser na aanleiding van Josua 1:7-9 en 6:27 of hy/sy ook ’n persoon ken soos Josua wat dapper en sterk is, en waarom dié persoon as ’n held beskou kan word. En “Hartie” vra nadat Amos 5:10-15 gelees is: “Hoe voel jy wanneer jy sien hoe ver­keerde dinge gebeur en niemand dit regmaak nie?” “Selfie” raai die leser weer aan om, in die lig van Ro­mei­ne 7:15, 18-19, na te dink “oor alles wat jy van­dag ge­doen het, vir God dankie te sê omdat Hy jou gehelp het om die regte dinge te doen, en Hom te vra om jou te vergewe as jy verkeerde dinge gedoen het”.

Die Bybel word bladsy vir bladsy deurgegaan, oral word kort, hanteerbare gedeeltes voorgestel om te lees, en die “Weggies” gee dan raad en stel vrae sodat die Skrifboodskap in die kind se leef­wêreld kan posvat. Die be­doeling met die Skat­­tejag-Bybel “is om kin­ders te lei om die skatte in God se Woord vir hulleself te ontdek”.

Voorin vertel die samestellers in ’n nota aan ouers dat hulle nege maniere gekies het waardeur kinders leer: logiese redenasie, visualisering, gesprekke, die gebruik van interpersoonlike vaardighede, die erva­ring van emosies, eksperimentering en doen, refleksie, gebruik van beweging, en die buitelug. Die nege “Weggies” verteenwoordig elk een van hierdie manie­re van leer en help die kinders om hulle weg deur die Bybel te vind en die skat­te daarin te ontdek.

Vir my is hierdie boek/Bybel ’n voltreffer. Die druk­werk is dalk aan die klein kant, maar dit is bedoel vir jong oë en hulle sal nie daarmee probleme hê nie. ’n Belangriker vraag is wie die teikengroep presies is. Ek het geen aanduiding gekry of dit veral vir laerskool- of hoërskoolkinders bedoel is nie. Ek vermoed die teikenmark is kin­ders van 9 of 10 tot 15 of 16. Met ’n bietjie ouerleiding hier en daar be­hoort Skattejag-Bybel vir hierdie kin­ders geweldig baie te beteken … sodat hulle die Bybel as ’n boek vol “skatte” wat vir hulle persoonlik in hulle lewe van elke dag bedoel is, sal leer ken.

Dit is soos om op ’n swaai te ry

Die NG Kerk het die roeping aanvaar om ’n missionale kerk te wees. Dit daag lidmate en gemeentes uit om gestuurdes van die Here in hierdie wêreld te wees. Dr Gert Cordier van die NG gemeente Randfontein-Noord definieer dit raak wanneer hy sê: “’n Missionale gemeente is ’n geloofsgemeen­skap wat as gemeenskap in hulle onmiddellike omge­wing deelneem aan God se sending.”

Om die erns van hierdie roeping te beklemtoon, word daar selfs aan ’n missionale kerkorde gewerk.

Die vraag is natuurlik of dit enigsins iets nuuts is? Die geskiedenis vertel die verhaal van ’n kerk en van lidmate wat oor eeue missionaal gewerk het. Hoewel die roeping in die donker dae van apartheid vervaag het, kan dit nie die verhale uitwis van individue en van geloofsgemeenskappe wat oor ’n tydperk van meer as drie eeue tog ’n enorme rol gespeel het in God se sen­ding na die wêreld nie.

Een van die merkwaardige verhale wat hierdie standpunt bevestig, word van ds JD Kestell vertel. Hy was kapelaan van die Harrysmith-kommando tydens die Tweede Vryheidsoorlog (1899-1902).

Na ’n skermutseling met Britse soldate het hy die Boere se gewondes versorg. Daarna het hy met ’n wit lap aan ’n stok na die Britse kamp oorgestap om hulle ge­wondes te versorg. “Reverend, this is the best sermon you have ever preached,” was die opmerking van een van die Britse gewondes.

Kestell was, sonder dat hy dit dalk besef het, besig om op ’n uitnemende manier sy missionale roeping te volvoer.

Om terug te gaan na die toekoms, is om soortgelyke verhale en gebeure uit die verlede op te diep en te vertel sodat dit ons kan aanspoor om in ons huidige konteks in Suid-Afrika erns te maak met ons roeping. Meer nog: dit kan ons help droom oor die toekoms. Dit is soos om op ’n swaai te ry! Hoe verder jy terugskop, hoe meer momentum het jy om vorentoe te gaan!

Die geskiedenis van die NG Kerk in Suid-Afrika bied genoeg historiese momente en verhale van gelo­wi­ges en geloofsgemeenskappe wat hulle roeping in hierdie wêreld uitgeleef het. Die tragedie is dat die kerk se skuldgevoel oor apartheid ons skugter maak om dit te lees en te vertel.

Miskien het dit tyd geword dat ons ’n slag met dank­baarheid en waardering terugkyk na die verlede en, sonder om die foute wat gemaak is te ontken, te put uit die ryke erfenis van gelowiges wat die geskie­de­nis van die NG Kerk geskryf het.

Dit is wat hierdie rubriek in sy nuwe gedaante wil doen.

Prof Johan van der Merwe doseer kerkgeskiedenis aan die Universiteit van Pretoria.

Kersfonds wil hoop bring

Ons wil gemeentes, organisasies en in­dividue bedank wat sover ons Kers­fonds-spaarvarkie met R29 700 gevul het. Maar ons het nog báie donasies nodig om werklik ’n verskil te maak aan die 42 gekose instansies.

Die 42 instansies van die NG Kerkfamilie is die Abraham Kriel-Kinderhuise in Modi­mol­le, Pot­chefstroom en Langlaagte; Maria Klop­pers-Kampus in Yeoville; Alta du Toit-Sen­trum in Kuils­rivier; Andrew Mur­ray-Kinderhuis in Wellington; Bright Lights in Pofadder; Catherine Robson-Kinder­huis in Ver­ee­niging; Charlotte Theron-Kinderhuis in Bethlehem; Christine Re­vell-Kinderhuis in Athlone; De La Bat-Skool in Worcester; Diakonale Dienste Kindersentrum in Hei­dedal; Die Herberg-Kinderhuis in Robertson; Durbanville Kinderhuis; Ge­denk Jeugsorgsentrum in Ladybrand; Huis van Heerde in Moorreesburg; Instituut vir Blindes in Worcester; Jakaranda Kinder- en Gesinsorgsentrum in Pretoria; Jannie Roux Kampus en Kestell Kam­pus in Barkley-Wes; CMR Jeughuis in Joubertina; MTR Smit Kinderoord in Port Elizabeth; Ko­ningsdal Kinder- en Jeugsorgsentrum in Babanango; Malvern Kinderhuis in Durban; Masigcine Kinderhuis in Kuilsrivier; Môreson ACVV Kinder- & Jeugsorgsentrum in George-Oos; Môreson Kin­derhuis in Ladysmith; Miqlat, place of refuge and hope in die Paarl; NG Kinderhuis in Greytown; NG Kerk Kinderoord in Windhoek; Nuwe Hoop- Sentrum vir Gehoorgestremdes in Wor­ces­ter; Ons Kinder- en Jeugsorgsentrum in Brandhof; Oosterland Jeugsorgsentrum in Despatch; Overstrand Kinder- en Jeugsorgsentrum in Kleinmond; SA Kinderhuis in Tuine, Kaapstad; Stein­thal-Kinderhuis in Tulbach; Stikland Hospitaalraad in Bellville; Sunfield Homes in Wellington; Trans­oranje Skool vir Dowes in Pretoria-Wes; Uitkomstehuis vir Getraumatiseerde Dogters in Bruma, Johannesburg; VGK Kinderherberg Trust in Kamieskroon; Winburg Jeugsorgsen­trum.

Kerkbode wil graag gemeentes aanmoedig om ’n spesiale kollekte vir die Kersfonds te hou. Die 2016-Kersfonds het uiteindelik op ’n bedrag van R220 635 te staan gekom wat ons gelyk tussen dié instansies ge­deel het. Ons sou graag die R300 000-merk wou haal.