BLITSPROFIEL: Ontmoet Gerhard Theron

Regoor Suid-Afrika word kerkvensters as die son daarop skyn met allerlei kleure verhelder. Hierdie bykans alledaagse gesig is die han­dewerk van mense met ’n sonderlinge talent. Een so ’n vensterkuns­tenaar is wyle Leo Theron. Die NG Moederkerk op Stellenbosch en die St George-katedraal in Kaapstad is maar twee van talle kerkvensters waar sy handewerk pryk. Van Theron se kunswerke hang ook in die huis van sy broerskind prof Gerhard Theron, emeritusprofessor in verloskunde en ginekologie aan die Universiteit Stellenbosch. Kerkbode het prof Theron uitgevra oor sy bekende oom asook oor sy eie belangstellings.


Die foto hierbo is ’n glasvenster deur Leo Theron. Hoe het hy in die glas­bedryf beland en wat onthou jy van hom?

Na sy studies aan Rhodes Universiteit en die Sorbonne in Frankryk het hy hoofsaaklik met mosaïek gewerk. Hy het eers ook met loodglas gewerk en toe die oorgang na glas in beton gemaak wat die fokus van sy loopbaan as kunstenaar geword het. My oom was een van die eerste Suid-Afrikaanse kuns­tenaars wat die oorgang van loodglasvensters na glas in beton gemaak het.

Oom Leo was ’n ware kunstenaar vir wie die beoefening van sy kuns sy lewe was. Hy was goed belese met ’n ruim lewensbeskouing. Ek het baie oor die lewe van hom geleer.

Jy het self baanbrekerswerk in jou veld gedoen, nie waar nie? Jy het ’n tegniek ontwikkel om erge bloeding wat vroue na kraam ondervind te stop. Vertel vir ons meer.

In 2001 is ’n artikel in ’n mediese tydskrif gepubliseer oor die gebruik van ’n ballon wat in die uterus (baarmoe­der) ge­plaas word om oormatige bloeding na ge­boorte te verminder. Die kommersiële produk was baie duur. Die Wê­reld-Ge­sondheidsorganisasie (WGO) het voor­gestel dat ’n kondoom gebruik kan word. Ek het gedink ’n chirurgiese handskoen sal beter werk en het dit begin gebruik. Die manier waarmee die handskoen as ballon gebruik is, was uniek. Dit is ’n oop sisteem en die druk in die ballon bin­ne die uterus word beheer deur die hoogte van die toedieningsak bokant die pa­siënt. Ek het geweet ’n kommersiële pro­duk met die eienskappe van die hand­skoenballon sal in ’n groot behoefte voor­sien. In die laaste jaar voor my aftrede het ek aansoek gedoen vir fondse by die Mediese Navorsingsraad (MNR) om so ’n produk te ontwikkel. In 2016 het ek saam met Sinapi Biomedical begin werk om die produk te ontwikkel en in 2019 is die Ellavi UBT vir kommersiële gebruik beskikbaar gemaak. Die pro­duk kan teen ’n bekostigbare prys vir gebruik in lae- en middel-inkomste lan­de beskikbaar gemaak word. Ek het Sinapi gekies oor hulle etos om mediese pro­dukte teen bekostigbare pryse te ont­wik­­kel. Die produksielyne in die fabriek op Stellenbosch skep ook werk vir laag-geskoolde vroue wat voorheen werkloos was.

Prof Gerhard Theron

Hoe het Covid-19 jou as dokter beïn­vloed?

Ek moes van die huis begin werk en kon nie meer in die hospitaal help nie. Ek het voortgegaan met studenteopleiding wat aanlyn aangebied is en kon onder Vlak 2 weer in die hospitaal begin help met kliniese begeleiding van finalejaar mediese studente. Studenteopleiding lê my baie na aan die hart.

Jy het ook in Malawi as dokter gewerk. Hoe sal jy jou tyd daar beskryf?

Ek en my vrou Anneke, ’n verpleegkundige, het beide in Nkhoma Hospitaal gewerk. Anneke vir ’n jaar en ek vir twee jaar. Ons eerste kind is in die twee­de jaar gebore. Die mediese werk was ’n uitdaging, maar ook baie bevredigend. Die meeste siek mense het infeksies of infestasies wat vinnig gesond word met die regte medikasie. Die Malawiërs is vriendelike en nederige mense. Dit was ’n plesier om in Malawi te woon. Ons mede-sendelinge het ons lewenslange vriende geword.

Jy is al lare lank die voorsitter van NG gemeente Kenridge se Bediening na Buite. Hoe sal jy jou roeping in Kenridge-gemeente en die bediening na buite beskryf?

Ek is reeds vir 37 jaar betrokke by die Bediening na Buite by NG gemeente Kenridge. Ek het met my terugkeer na Suid-Afrika gespesialiseer en ook twee jaar in Rietvlei Hospitaal in die voormalige Transkei gewerk. Dit was die voor die hand liggende ding om te doen.

Wat gee jou die grootste plesier?
Om saam met familie en vriende te toer, te kamp en bergfiets te ry.

Wat is vir jou die mooiste eienskap in mense?
Mense se reaksie wanneer hulle ervaar dat iemand vir hulle omgee.