#slypskool2021: Bestaan NG Kerk oor 20 jaar? Data wys: ‘Ja, maar …’

“Ons droom van ’n netwerk van inklusiewe gemeentes, wat op voetsoolvlak, vanuit God se liefde, diensbaar is, in ons gemeenskappe.”

So is daar gedroom oor die NG Kerk van die toekoms tydens die Algemene Sinodesitting van 2019 se proses van scenario-beplanning. Hierdie kreatiewe herverbeelding van die huidige NG Kerk is grotendeels die resultaat van ’n projek met die doel om ’n proaktiewe, visioenêre en inspirerende toekomsgeoriënteerde visie vir die NG Kerk te ontwikkel. ’n NG Kerk wat sinvol reageer op die menigvuldige uitdagings wat die Suid-Afrikaanse konteks haar bied.

LEES OOK: #slypskool2021: Taakspan sit data neer voor storievertellers

By wyse van ’n grafiese uitbeelding toon die Algemene Taakspan Navorsing in hulle verslag drie “horisonne” of moontlike posisies waar die NG Kerk haarself kan bevind in die toekoms. Aan die een kant is die eerste horison verteenwoordigend van die verlede waaruit die NG Kerk kom en ook die huidige dominante narratief waarin sy haarself tans bevind. Hierdie narratief word gekenmerk deur uitdagings rondom Skrifverstaan, verlies aan jongvolwassenes, onversoenbare teologiese verskille, finansiële druk en krimpende lidmaatgetalle. Inderdaad ’n horison wat weinig tot geen lig bied vir die NG Kerk van die toekoms nie. Aan die ander kant is daar die derde horison wat die droom vir die NG Kerk van die toekoms verteenwoordig. ’n Inklusiewe kerk wat hoofsaaklik gerig is na buite. ’n Beweging vanaf die huidige identiteit van die kerk na die nuwe droom vereis egter ’n ongemaklike plek van transformasie, die tweede horison.

Vanuit ’n ander, ons sou kon sê jonger, oord word hierdie bevindinge op ’n bepaalde wyse bevestig. In 2019 is ’n meningspeiling onder dominees en gelegitimeerdes in die NG Kerk gedoen met ’n fokus op identiteit, visie en die huidige rol van die NG Kerk in die samelewing. Verskille tussen hulle beskrywings van die kerk se identiteit uit die verlede, huidige optrede en toekomsvisie is opmerkbaar en beklemtoon ’n generasie leiers wat ’n rigtingverandering vir die NG Kerk beoog. Dit terwyl hulle vasgevang is in die fundamentele teenstrydighede wat uit die verlede geërf is. Op die vraag of die NG Kerk oor 20 jaar nog gaan voortbestaan, antwoord 84 uit 117 dominees onder die ouderdom van 40 “Ja, maar in ’n ander vorm.” ’n “Ander vorm” impliseer dus dat die bestaande vorm nie voldoende of volhoubaar is nie. Boonop meen dié geslag leiers hulle wil daar wees vir dié vooruitsig. “76% van jong predikante dui aan dat hulle die intensie het om vir nog 20 jaar of langer in die bediening te wees,” lui die verslag. Versoening, geregtigheid en die koninkryk van God is die taal waarmee hierdie jong leiers die roeping van die kerk beskryf. Dit eggo ten diepste ’n spiritualiteit van sosiale transformasie. Sosiale transformasie wat die baan weg tot die “ander” NG Kerk in die toekoms.

LEES OOK: #slypskool2021: Pandemie verbreek kerk se selfisolasie

In ’n aangrypende publikasie, The creative spark: How imagination made humans exceptional (2017), verduidelik antropoloog Agustín Fuentes hoe die vermoë tot die herverbeelding van die toekoms – in die aangesig van uitdagings – waarskynlik een van die grootste bydraes tot die menslike spesie se sukses is. Hiermee saam natuurlik die vermoë om kreatief saam te werk om hierdie toekoms gevul met oplossings te laat realiseer. Hier in die Wieg van die Mensdom, het die mens die vermoë ontwikkel om te droom. Dit is op tuisbodem waar ons voorouers die waarde van diversiteit omarm het, kreatiewe oplossings verbeel het en daardie oplossings deur middel van samewerking gerealiseer het. Is dit dalk juis die nuwe geslag leiers wat ons geliefde NG Kerk, in die navolging van hulle oervoorouers, deur ’n ongemaklike plek van transformasie kan sien?

LEES OOK: #slypskool2021: ‘Die olifant in die kamer’ is nie só groot

Fokusgroepe in die aanloop tot die sinodesitting van 2019 dui aan dat een van die groot uitdagings wat die NG Kerk in die gesig staar, is dat jonger predikante ywerig is om saam te werk en nie wil deel word van die sterk polarisasie wat die huidige diskoers in die NG Kerk kenmerk nie. Hierdie uitdaging verwoord die potensiaal van jong leiers wat verantwoordelikheid opneem om die droom van die herverbeelde NG Kerk deur middel van kreatiewe samewerking te laat realiseer. In ’n onlangse meningspeiling, waar sowat 76% van die steekproef predikante 40 jaar en ouer is, word ’n sterk klem op “diens” geplaas wanneer die roeping van die NG Kerk vir die volgende vyf jaar oorweeg word. Hier kom ’n duidelike spanning na vore. Dit wil blyk of daar by jonger leiers juis ’n dringendheid is om erns te maak met geregtigheid en publieke getuienis deur te luister na die “ander”. ’n Dringendheid om van die NG Kerk van die toekoms te maak wat sy veronderstel is om te wees, ’n plek waar dinge gebeur, wat vir die wêreld onmoontlik lyk. Dit verskil radikaal van die tradisionele beskouing van die roeping van die NG Kerk as “diens” aan die minderbevoorregtes – ’n beskouing wat duidelik nog voortleef.

LEES OOK: #slypskool2021: Jong predikante wys hulle raak ook maar sat vir skerms

Een wyse waarop hierdie nuwe droom realiseer is wat die Navorsingstaakspan “pockets of the future found in the present” noem. Verhale van die herverbeelde NG Kerk wat plek-plek reeds realiseer. Verhale van sosiale transformasie, van vyande wat vriende word, van vreemdelinge wat gaste word. ’n Groep jong NG leraars wat hulle toewy aan “witwerk” en versoening en verhale van eie ontnugtering en lesse geleer vertel. Die belangrike uitdagings van ’n kerk wat droom van geregtigheid en publieke getuienis vir die volgende jare gaan dalk nie deur groot simboliese handelinge of tradisionele opvattings van “diens” kom nie, maar deur ’n jong geslag leiers wat bereid is om te luister en verras te word deur die vreemdeling.

  • Dr Bernice Serfontein is ’n leraar by NG Kerk Waterkloof en ’n navorsingsgenoot aan die Universiteit van Pretoria.

Hierdie artikel is gelewer as deel van ’n Slypskool vir skrywers wat van 1-3 Junie 2021 in samewerking met Kerkbode op Wellington aangebied is.

Word 'n vriend van Kerkbode