’n Voorbrand teen die vuur

Op 3 Januarie 2017 breek ’n verwoestende brand uit in die berge teenaan Somerset-Wes. Binne ure hang ’n verstikkende rookwolk oor die hele Helderbergkom. Binne daardie selfde ure word die NG kerk Hottentots-Holland ’n byenes van bedrywigheid: Noodvoorraad-beheersentrum. ’n Voorbrand teen die vuur. Annalise Wiid was daar.


Regop blonde kuifie Estevan Gous en sy ma, Linda, bring bottels water, sap, plastiekglasies en Niknaks kerksaal toe. Hy is vyf. “Dis vir die fire fighters,” sê hy. Groot bewondering. Gretige hulp. Hulle bydrae is ’n druppel in ’n baie dors emmer wat binne ure so vol word dat dit na alle kante toe oorloop.

Buite dreun helikopters. Aanhoudend. Dringend. Roet sif oor alles neer. Dit lê later in ’n dik swart laag op voorstoepe, swembaddens, diere, motors. ’n Stormsterk wind dryf dit binnetoe. Bekleedsels, wasbakke, vensterbanke. Tot in mense se ore, hare, longe. Swart sneeu. Uur na verswelgende uur.

Ds Hennie Fouché van Hottentots-Holland help om energiekoeldrank-stroop aan te maak en dit in honderde kleiner bottels te skink. Hy werk haastig. Die goed moet by die mense kom wat dit nou dadelik nodig het.

Tussendeur vertel hy: Ná die groot vloed in 2013, het die gemeente geregistreer as ’n dienspunt vir verspreiding van voorraad tydens noodomstandighede. Toe hierdie brand gistermiddag uitbreek, het hulle gewoon op sosiale media laat weet mense kan bydraes kerk toe bring.

Ds Hennie Fouché van Hottentots-Holland help 'n vrywilliger om energiekoeldrank-stroop te meng en in kleiner houers te skink.

Ds Hennie Fouché van Hottentots-Holland help ’n vrywilliger, Eraneé le Roux, om energiekoeldrank-stroop te meng en in kleiner houers te skink.

“Die reaksie is byna oorweldigend. Sommige het nie eens die Facebook-posts gesien nie. Kom sommer op hulle eie. Nie net gemeentelede nie. Ook ander welwillendes. Seker so 50/50,” reken hy.

Debbie Laubscher lyk na ’n regte raakvatter. Sy koördineer grootliks die bedrywigheid in die kerksaal.

“Is jy ’n gemeentelid van Hottentots-Holland?”

“Nee.”

“Waar gaan jy dan kerk toe?”

“Dis ’n lang storie. Ek vertel jou anderdag oor ’n koppie koffie.”

Sy glimlag. Nou vertel sy eerder hoe hulle met ’n vorige groot brand besef het hoe belangrik vrywillige hulp is.

“Daarom het ons gistermiddag eenvoudig in die kar geklim en rondgery op soek na ’n plek waar ons iets kan beteken. Toe ons by Hottentots-Holland-gemeente verbyry, sê my man: ‘Kom ons help hier!’”

“Gistermiddag het ons nog buite gewerk, maar die rook en hitte was so erg, dat ons gou binnetoe moes skuif,” vertel ds Hennie verder.

Nou is die kerksaal amper te klein. Mense stroom onophoudelik in. Bring wat hulle kan. Brood – die kerkkombuis bult. Grondboontjiebotter, eiers, vrugte. Die tafels kreun. Oogdruppels en groot potte Vaseline. Lip Ice; Rehydrate. Waardevolle, praktiese bydraes.

Hottentots-Holland se kerksaal wat binne ure omskep is in 'n bedrywige depot waarvandaan kos en water wat deur mense van die gemeenskap geskenk is, verpak en na brandstryders en brandslagoffers versprei is.

Hottentots-Holland se kerksaal wat binne ure omskep is in ’n bedrywige depot waarvandaan kos en water wat deur mense van die gemeenskap geskenk is, verpak en na brandstryders en brandslagoffers versprei is.

Vrywilligers pak dit so vinnig soos hulle kan in sakke – 10 van alles wat inkom. Vir maklike verspreiding. Aangewese persone neem dit dan na die brandpunte. Meer as 120 brandstryders is deur die nag ontplooi. Hulle is gedaan!

Dit is 38 grade buite. Wie weet hoe warm dan in die vuur! Skaars 3 km van die kerk is dele van die geskiedkundige wynlandgoed, Vergelegen, in ligte laaie. Verder weg is die luukse Bezweni Lodge reeds as. Baie gemeentelede moes hulle huise verlaat. In arm buurte is mense aan hulle lot oorgelaat. Almal se longe brand van rookinaseming.

Drie dae lank werk vrywilligers by die kerk. ’n Mens hoor Afrikaans, Engels, Kaaps. Uitroepe van dankbaarheid, sugte vol medelye.

Nicole Bartels smeer vir ure aaneen broodjies: “We came late last night and volunteered. I attend Urban Voice church.”

Langs haar werk Dunita van der Walt, ’n lidmaat van Vishoek-gemeente en student in teologie aan die Bible Institute of South Africa.

Links van haar, Ashley Meaker: “I believe in Christ, but I don’t believe in going to church,” sê sy.

Nicole kyk oor die bedrywige saal vol natgeswete, onselfsugtige, naaste-dienende mense. “This is church”. Net so.

“Dit is duidelik,” sê ds Hennie, “mense, baie mense, wil regtig graag help.” Dié wat nie onmiddellik kan nie, kom skryf hulle name en telefoonnommers op ’n lys vir later. Een lidmaat sê: “Dit is waarom ons ’n gemeente is – vir die gemeenskap! Hier is nou ’n goeie geleentheid om dit wat ons altyd vir mekaar vertel te kan doen.”

Debbie wens net meer ouers wil hulle kinders bring om te kom help. Dit is ’n gulde geleentheid om hulle aan naastehulp bloot te stel. Hulle te laat ontdek hoe wonderlik dit is om as gemeenskap saam te werk. En om iets vir iemand anders te doen sonder dat jy daarvoor betaal word. Net uit blote liefde!

Twee uitgeputte brandslaners loop met swaar treë by die kerksaal in. In dik, donker beskermende oorpakke. Vuilgewerkte handskoene hang, verwelk, aan hulle heupe vasgegordel. Niemand weet hoe erg dit in die vuur is nie. Dit is nie iets wat jy ooit kan oorvertel nie. Die kerk se toilette is tot hulle beskikking. En binne verwelkom vriendelike mense hulle met yskoue drinkgoed. Oomblikke se verposing. Lafenis. ’n Voorbrand teen die binne-vuur van vermoeienis en vergeefsheid.