Kategese: ‘Plaas klem nou op huisgeloof, kennis, rolmodelle’

Hierdie is 'n opiniestuk.
Die skrywer se standpunte weerspieël nie noodwendig dié van Kerkbode nie.

Baie predikante en gemeentes is die laaste paar weke uitgedaag met ’n digitale wêreld en moes noodgedwonge aanpassings maak om te kon bly funksioneer, skryf Ulrich Ohlhoff.


Ons is natuurlik baie dankbaar vir al die tegnologiese oplossings, wat vergaderings, prediking, pastoraat en selfs nagmaal moontlik gemaak het. Maar wat van kategese? Kan die tegnologie ons help om ook oor hierdie hekkie te spring en indien wel, hoe?

Die eenvoudige antwoord is ja, tegnologie kan ons help om ook met kategese voort te gaan, maar die moeiliker deel is presies hoe ons ’n digitale wêreld kan gebruik om steeds geloof in ons jeug te vorm. Voor ons verder gaan is dit belangrik om net eers weer stil te staan by hoe, waar en wanneer geloof in mense vorm. Navorsing die afgelope dekade het vir ons baie insiggewende antwoorde gebied en ek glo die meeste gemeentes het alreeds ooreenkomstige aanpassings gemaak om die effektiefste te funksioneer. Indien nie, is dit dalk juis nou die tyd om dit wel te doen.

Wat het die navorsing ons geleer?

Alhoewel daar baie is om hieroor te sê, gaan ek op net drie elemente fokus.

Die eerste en die belangrikste is die rol van die huisgesin. Heelwat navorsing uit Amerika, Europa en ook hier in Suid-Afrika het uitgewys dat die sterkste en belangrikste faktor in die geloofsvormende proses die rol van die huisgesin en spesifiek die ouers is. Kinders volg die voorbeeld van hulle ouers en leer by hulle ouers om te glo. Hierdie is vandag vir ons as gemeentes en leraars ’n baie positiewe gerusstelling, want dit is juis nou dat huisgesinne bymekaar is. Ek glo dus dat dit nou meer as ooit die tyd is vir gemeentes om ouers in te span vir kategese en te fokus op huisgeloof. Indien die inperking opgehef word, is dit hopelik iets wat in gemeentes kan voortduur. Dit is belangrik om kategese aan huisgeloof te koppel, op watter kreatiewe manier ook al vir elke gemeente kan werk.

Die tweede element wat die navorsing vir ons uitgewys het is die belangrikheid van goeie teologie. Kategese behoort gefokus te wees op wie God is en wat sy Woord ons leer. Hierdie is die belangrike kennisfaktor van kategese. Hierdie kennis kan egter nie net by kennis bly nie en daarom moet kategese ook uitkom by hoe ons ons geloof prakties in die wêreld uitleef. In die tyd van inperking los dit ons dus met ’n baie eenvoudige en duidelike uitdaging. Sorg dat ouers toegerus word met goeie teologie en goeie besprekingsvrae om te verseker dat die fokus van kategese nou val op wie God is, wat sy Woord ons leer en hoe ons dit prakties in ons lewe moet uitleef.

Die derde element wat navorsing vir ons gewys het belangrik is, is gemeenskap. Geloof word in gemeenskap gevorm. Dit is goed vir ons jeug om tog tussen ander gelowiges buite die huisgesin van God te hoor, hulle vrae te kan vra, die Bybel te kan bespreek en gemeenskap te kan beleef. Rolmodelle, mentors en vriende speel almal hier ’n rol. Hierdie is waarskynlik die grootste uitdaging in ’n tyd van inperking, maar ons moet dit nie uit die oog verloor nie. Ons moet wanneer ons oorweeg om kategese op watter wyse ook al voort te laat gaan steeds probeer om ’n mate van gemeenskap in te bou. Die tegnologie en sosiale netwerke kan hier baie behulpsaam wees.

Dit gesê wil ek graag uitkom by praktiese raad wat gemeentes kan oorweeg.

  1. Vind ’n manier om ouers toe te rus om huisgodsdiens te hou. DINKJeug het reeds ’n toep bekendgestel om dit te vergemaklik en dit kan gerus aan gemeentelede versprei word. Alternatiewelik kan ouers ’n e-pos/WhatsApp kry met ’n les en riglyne om hulle weekliks te help om ’n kategeseles met hulle kinders deur te gaan en ’n lekker gesprek in die huisgesin te hou.
  2. WhatsApp/Facebook-groepe: Groepe op hierdie platforms kan gebruik word om die element van gemeenskap te bevorder (veral onder tieners). ’n Kategeseles kan deur ’n kategeet/predikant in die vorm van ’n stemboodskap of video op die groep geplaas word. Hiermee saam kan ’n paar besprekingsvrae geplaas word om gesprek op die groep te bevorder. Hierdie groepe kan ook gebruik word vir ouers van jonger kinders.
  3. Zoom of Google Meet kan gebruik word om ’n digitale kategeseles aan te bied en gesprek tussen tieners en ’n kategeet moontlik te maak.
  4. Daar kan weeklikse uitdagings uitgaan na die groep wat hulle in verbinding met mekaar sal bring, byvoorbeeld bel een van die groepslede en gesels kortliks oor die volgende vrae na aanleiding van vandag se les, of deel die groep twee/twee bymekaar in en vra hulle om ’n gedeelte saam te lees die week, een gesprek daaroor te voer en elke dag vir mekaar te bid. Sodoende leer hulle en ervaar hulle steeds gemeenskap.
  5. Bel diegene wat nie toegang tot internet of genoeg data het nie, om te verseker dat hulle nie uit die bus val nie. Indien moontlik vra kategete om dit weekliks te doen vir dié wat kan.

  • Ds Ulrich Ohlhoff is leraar by NG gemeente Harrismith.