Kerk krap kop oor leraars wat nie wil aftree

’n Toenemende aantal NG leraars sou wou “nee dankie” sê vir aftrede wanneer hulle die kerk se amptelike aftree-ouderdom bereik.

Byna helfte van leraars meen 65 is te jonk om die tuig neer te lê, volgens nuwe navorsing wat op ’n groot kopskuif sedert 2015 dui.

Die tendens wys op ’n “ouer predikantekorps wat langer in gemeentes werk,” volgens dr Pieter van der Walt, ’n lid van die kerk se taakspan vir navorsing.

Waar 85% van dominees in 2015 nog bereid was om op 65 halt te roep, sê 45% van respondente nou die drempel moet hoër as 65 wees, aldus Van der Walt, wat die jongste data op 6 Maart in Johannesburg aan kerkleiers van al tien streeksinodes voorgelê het.

“Mobiliteit” is ook laag, met meer as 63% van leraars wat in hul eerste of tweede gemeente is.

Nou sal die lot van hierdie “teflon-dominees” waarskynlik by die kerk se Algemene Sinode in Oktober vanjaar bespreek word waar daar besluit sou kon word om die aftree-ouderdom te verhoog.

“Daar’s dominees wat op 55 reeds moes afgetree het en dan’s daar dominees wat op 70, 75 nog fighting fit is … So ons sal dit moet verreken,” het dr Dewyk Ungerer, aktuarius van die Algemene Sinode, gesê.

Dr Frederick Marais, skriba van die Kuratorium op Stellenbosch, het gesê: “Ons moet dink aan ’n mandjie waar ons beslis meer jong predikante nodig het en dit moet bevorder en aan die ander kant van die spektrum dink aan ’n tipe leraar wat ’n soort elder is.”

Volgens Ungerer raak lidmate soms raadop oor kanniedood-dominees. “Ek kry baie keer navrae van kerkrade wat vir ons sê: julle is eintlik ’n Mafia want ons kry nie van dominees ontslae geraak nie,” het Ungerer gesê.

Die vraag wat Van der Walt en sy mede-aanbieder, prof Kobus Schoeman van die Universiteit van die Vrystaat, ten slotte in die meer as 40 afgevaardigdes by die vergadering van die Algemene Sinodale Moderamen (ASM) se midde gelaat het, is: Hoe moet die kerk hierdie groep hanteer?

Tydens ’n uurlange sessie van groepgesprekke het die navorsingspan insette aangeteken en verdere debat sal stellig volg oor hierdie dreigende “Jaar-mageddon” vir ’n kerk waarin slegs ’n kwart van sy leraars onder 40 is en byna 35% ouer as 60 is.

In akademiese kringe is dié verouderende kanselwerkmag reeds deurtrap. “Predikante word as irrasionele arbeidsmarkdeelnemers geag, as gevolg van hul roeping in die bediening, en daarom tree hul nie altyd dieselfde as ander professionele mense op nie,” skryf Liezel Alsemgeest in ’n akademiese artikel getiteld Pastorie of nie? Die invloed van gemeentebehuising op die aftredevooruitsigte van die NGK-predikant. “Ongeveer 57% van die huidige predikantekorps in Suid-Afrika en Namibië sal binne die volgende 15 jaar moet aftree,” het Alsemgeest in ’n studie bevind wat in November 2018 op LitNet Akademies gepubliseer is.

Dr Barry Tolmay, moderator van die NG Kerk in KwaZulu-Natal en afgevaardigde by die ASM-vergadering het gesê “(leraars) voel hulle kry ’n geel kaart op 70 en dat hulle tog op ’n bepaalde manier betrokke sou wou bly. Hoe kan ’n mens miskien ’n kombinasie (van take) kry? Dat daar so bietjie van ’n volgende seisoen is.”

Wanneer moet dominees aftree?

Kyk na die uitslag