Conette Le Roux

’n Tuiskoms vir ‘gemeenteseun’ en leraar kry vrede ná worsteling

“Dit is die grootste geskenk dat ek met my héle storie welkom is. Julle is vir my ’n tuiskoms.”

Met dié woorde het Philipp Dietmann sy eerste preek as tentmakerleraar by die NG gemeente Stellenberg begin.

Ds Why Duvenhage, wat Dietmann se bevestiging tydens die gemeente se oggenddiens op 14 Julie gelei het, het uitgebrei oor Dietmann se “storie” en erken dat hy as leraar met die besluit geworstel het.

“Ons as gemeente was deurgaans daarvan bewus dat Philipp in ’n selfdegeslagverbintenis is. Hy is onlangs ook getroud,” het Duvenhage vanaf die kansel in ’n vol kerkgebou in die noordelike voorstede van Kaapstad gesê.

Nog ’n leraar by die gemeente, ds Callie Visagie, het by navraag Dietmann as “gemeenteseun” se diep betrokkenheid die afgelope 13 jaar by die gemeente beklemtoon. “Philipp is tans ’n finansiële raadgewer en is as tentmaker na die gemeente beroep met spesifieke opdrag die meditatiewe dienste,” het Visagie verduidelik.

Duvenhage het met omsig oor dié nuutjie vir die gemeente gepraat. “Vriende, ons koop in op Philipp Dietmann as geïntegreerde, totale mens. Ek wil dit definieer. Mens van God. Verloste mens van God. Geroepe dienaar van Jesus Christus. Dit is wat hom definieer. En ons wil nie toelaat dat een aspek van sy menswees eensydig (beklemtoon) moet word nie.”

Philipp kry vandag ’n “upgrade” vanaf proponent na dominee,” het ds Why tydens ’n ligte oomblik gesê. Foto: Le Roux Schoeman / Kerkbode

Duvenhage het ook oor sy eie pad met die besluit gepraat: “Vriende, ons is bewus daarvan dat dit vreemd is. Dit is nie maklike goed waarmee die groter kerk op hierdie stadium worstel nie. En dat baie ook hier by ons groot spronge moet maak om dit te kan verstaan en dit op ’n manier ook te kan aanvaar. Ek self, as ’n meer behoudende persoon, moes ook groot spronge in dié verband maak,” het Duvenhage gesê. “Ek het met Philipp en my kollegas gedeel dat ek met tye geworstel het hieroor … spesifiek hieroor. En hoe die Here, op ’n wonderlike manier, dan ook vir my vrede gegee het en leiding gegee het dat ek dit op hierdie dag met my hele hart kan ondersteun,” aldus Duvenhage. (Luister na ’n uittreksel uit Duvenhage se boodskap by die YouTube-skakel hieronder.) 

Meer as 20 dominees het daarna op uitnodiging na vore gekom en Dietmann die hande opgelê. “Waar daar liefde en deernis is vir mense, daar is God,” het Dietmann twee keer van die kansel af gesê tydens sy preek uit Lukas 13.

Van die sowat 700 afgevaardigdes by die Wes-Kaaplandse sinode, wat in Mei vanjaar plaasgevind het, sou Dietmann herken het uit sy deelname by daardie geleentheid tydens ’n sessie oor die wyse van gesprekvoering oor homoseksualiteit in die kerk.

Op ringsvlak is hy Sondag verwelkom deur dr Francois Swart. “Ek wil vir jou kom sê, dis ’n wonderlike ding wat hier gebeur. Ek wil vir Stellenberg-gemeente sê, julle liggie skyn baie helder in die Ring van Durbanville. Elke lidmaat moet dit weet. Die besluite wat julle neem, kyk ons na op. Julle dominee moet baie moed bymekaarskraap om te praat uit sy hart uit. Dit is opwindende tye in die NG Kerk. Baie lidmate vra dalk hoekom. Philipp, jy is deel van die antwoord,” het Swart gesê.

“Ons kan almal waar ons is God se liefde vir mense wys. Ons kan dit oor grense waag,” het ds Philipp Dietmann tydens sy preek laat hoor. Foto: Le Roux Schoeman

Durbanville-ring is een van die grootste in die kerkverband, met byna 30 predikante, waaronder ds Louis van der Riet, wat vroeër vanjaar na Parke-gemeente beroep is en saam met Dietmann by die afgelope sinode oor die gay-kwessie gepraat het.

Kiek jou kerkgebou: In son en sneeu

Kerkbode het interessante “voor”- en “na”-fotos van twee gemeentes se kerkgeboue ontvang.

Dons Kritzinger, afgetrede predikant en lidmaat van die NG gemeente Clarens, laat weet: “Ja, soms sneeu dit hier. Maar meestal skyn die son.” Hy vertel ook die kerkgebou is in 1936 ingewy. “Die gemeente het aanvanklik in ’n sinkgeboutjie bymekaargekom terwyl hulle eers ’n mooi sandsteenkerkie vir die NG Sendingkerk in Kgubetswana gebou, en daarná die plaaslike Metodiste gehelp bou het aan húlle kerkgebou” sê Dons.

Klik hieronder op die pyltjie en skuif na links of regs om Clarens-gemeente se kerkgebou in sneeu en son te sien.

Riekie Valicek, wat as diaken op die NG gemeente Triomf in Sophiatown se kerkraad dien, het foto’s van die bouterrein in die 70’s, maar ook hoe die kerkgebou vandag lyk, gestuur. “Die kerkgebou is op 4 Oktober 1975 in gebruik geneem. Voor dit het die gemeente gebruik gemaak van die ou Triomf Laerskool (nou Genl Christiaan de Wet Laerskool) se skoolsaal,” sê Riekie.

Sy dink ook terug aan ’n tragiese voorval: “’n Hartseer dag wat altyd deel van ons kerk se geskiedenis sal bly, is die talle kinders van Die Hoërskool Vorentoe wat in die Westdene-busramp in 1985 omgekom het. Meeste van die kinders en hulle gesinne was lidmate van ons kerk en is begrawe uit ons kerk. Van die ouers sit vandag nog in ons kerkbanke.”

Klik weer hieronder op die pyltjie en skuif na links of regs om die kontras tussen die bouterrein en kerkgebou, soos hy vandag lyk, te sien.

‘Dis ’n wonderwerk,’ sê oom Bonus (93)

Op 93 is oom Bonus Willemse so opgewonde soos ’n kind.

Hy het ’n jaar of wat gelede die Audio-Bybel ontdek en kan nie uitgepraat raak oor die moontlikhede wat dit bied nie. “Dis ’n wonderwerk, hoor,” verklaar hy.

In sy hart was oom Bonus van vroeg af ’n evangelis. In sy middel twintigs het hy ’n twee jaar lange sendingkursus in Nederland gedoen, maar sy loopbaan het uiteindelik in die onderwys in swart gemeenskappe gelê.

Vir hom was dit altyd ’n vraag hoe hy mense kan kry om Jesus Christus as saligmaker te aanvaar. Soveel van die mense in gemeenskappe waar hy gewerk het, kon nie lees nie. Wat help dit dan om vir hulle ’n Bybel te gee?

Maar met ’n Audio-Bybel kan hulle luister hoe iemand die Bybel in perfekte Zoeloe voorlees. Of Xhosa. Of Ndebele. Of water taal ook al.

En dit werk eenvoudig. Daar is niks op die instrument geskryf wat iemand hoef te lees nie. Net ’n paar simbole wat hulle moet verstaan. Boonop het dit agterop ’n sonkragpaneeltjie waardeur dit herlaai kan word. Jy sit hom net ’n uur of wat in die son, dan kan jy weer ure lank na die Bybel luister.

Oom Bonus was so opgewonde oor die Audio-Bybel, dat hulle in hulle aftree-oord in Pretoria ’n fonds gestig het sodat elke werker ’n Audio-Bybel kry. Sy enigste ideaal vir die die res van sy lewe, so verklaar hy, is dat hierdie Audio-Bybels grond vat en so ver moontlik versprei word.

Self kan hy egter nie meer vreeslik baie doen nie. “Ek is 93,” sê hy. Hy beweeg met moeite en woon nie eens meer Sondae die eredienste by in die NG gemeente Lynwoodrif waar hy lidmaat is nie.

Maar waar hy kan, vertel hy mense van die Audio-Bybel. “Dink aan die moontlikhede,” sê hy telkens.

Hy dink byvoorbeeld aan soveel pastore van onafhanklike kerke wat nie self kan lees nie. Dan gebeur goed soos dat hulle hulle mense met insekdoder spuit of laat gras eet of ander vreemde goed laat doen.

’n Mens moenie hulle probeer bestry nie, sê oom Bonus. Jy moet met hulle vriende maak en vir hulle ’n Audio-Bybel gee. Dan kan hulle dit vir hulle gemeente speel. Die volume kan verstel, sê oom Bonus. As jy hom hard stel, is dit goed genoeg dat klein saaltjie vol mense daarna kan luister. ’n Mens kan dit deur oorfone of oor ’n luidspreker speel.

“Sulke kerke het duisende volgelinge. Dink net watter impak dit kan hê.”

Daar is soveel plekke en soveel geleenthede waaraan oom Bonus kan dink. Plekke en geleenthede waar ’n mens ’n Audio-Bybel kan gee.

“Is dit nie een van die heel beste goed om te doen nie?” wil hy weet.

Gesonde of sieklike selfliefde?

Deurgaans in my pastorale berading wanneer ek mense wys op hul gevoelens van  minderwaardigheid en innerlike afsku en aanbeveel dat hulle hulself behoort lief te hê, is die beswaar:  “Jy mag mos nie jouself liefhê nie, dis egoïsme.” Of: “’n Mens moet altyd die minste wees, jy moet jouself offer / opoffer.

Dié gedagterigting het ’n lang geskiedenis in ons kerklike tradisie. Augustinus het geglo dat al ons dade uiteindelik deur selfsug gedryf word; Calvyn het selfliefde ’n “pes” genoem; die teoloog Paul Tillich het “natuurlike liefde” as paradoksaal bestempel; Sigmund Freud het dit wedersyds uitsluitend genoem: dit rym nie. Die vroeë kerkvaders het hulle nie juis besig gehou met ’n besinning oor die liefde nie. Hulle was te besig met die worsteling  oor dogma en belydenisskrifte.

Dis een van die redes vir die verwarring oor en gebrekkige insig in selfliefde.  Dit is beskou  as egoïsme en verwar met die opdrag om jouself lief te hê. Gesonde selfliefde is nie onderskei van, en is verwar  met,  sieklike selfliefde.

Dit is die sielkunde en filosofie wat die teologie en ons geloofslewe moet help om dié onderskeiding in te sien. Die psigoanalitiese skool van die objekrelasies vestig die aandag op twee faktore wat reeds in die ontwikkeling van die baba teenwoordig is: verwerping en aanvaarding, asook die moeder en die vader se onderskeie rolle in dié verband. Dis die moeder wat in die eerste  dae, weke en maande onvoorwaardelike aanvaarding aan die kleinding bewys. Sy is die een wat hom of haar teen die bors koester, ondersteunende liefdeswoordjies fluister, opgewonde raak oor die eerste woordjie of tree.  In hierdie eerste onvoorwaardelike aanvaarding leer die kleingoed om hulself te aanvaar. Dit is die begin van selfliefde.

Die filosoof Martin Heidegger bied ’n rigtingwyser oor gesonde selfliefde wanneer hy sê dat oor die mens nie wetenskaplik of tegnologies gepraat moet word nie, maar poëties, in digterlike terme. “Mooi is die mens en die mens is mooi” stel die digter Breyten Breytenbach dit in sy nuwe digbundel. Die Ou Testamentikus Walter Brueggemann sê die verwysing in Gen. 1: 31 (“Toe het God gekyk na alles wat Hy gemaak het en dit was baie goed”) was nie ‘n etiese (verkeerd of reg) uitspraak  nie, maar ’n kunssinnige uitspraak: Die mens is mooi gemaak!

Dit is gesond om jouself lief te hê. Jy ervaar dat jy aanvaar word.

Volgens die objekrelasiesdenke is die vader se liefde, in onderskeiding van dié van die moeder, voorwaardelik: Hy eis die regte gedrag, korrekte beginsels en wette. Vele Christene beleef God vandag nog as ’n streng Vader. Calvyn het graag na God as ’n regter verwys. Die reëls van die hof geld ook vir die geloofslewe: Jy word voor die Regter gedaag, skuldig bevind en gevonnis. Verwerping vind plaas.

Uiteindelik het ons die mens wat hom- of haarself minag. Ten diepste is dit wat sieklike selfliefde is. Dit is uiteraard ook selfsugtig. Jy stel jy nie belang in die ontwikkeling en welwese van die ander nie. Alles sentreer net om jouself.

Heidegger werp met sy verwysing na “Sorge” (’n aktiewe strewe) meer lig op wat die liefde is. Volgens hom is net iemand met gesonde selfliefde daartoe in staat. By so iemand is daar ’n aktiewe strewe na die ontwikkeling en vreugde van die ander. Meister Eckhardt beweer: “Indien jy jouself liefhet, het jy alle ander mense net so lief.”

Dis ’n interessante  ̶  selfs ontstellende  ̶  oefening  om te toets wat ons houding jeens ons medemens is. Word dit gedryf deur gesonde of sieklike selfliefde?

  • Dr. Kobus Anthonissen is ’n psigoanalitiese pastor en skrywer van die onlangse boek “Dansend met die Lewe’’.

LUISTER: Gemeente skyn Helder … en deel met ander

Die NG gemeente Tygerpoort in Pretoria spog met ’n nuwe, unieke musiekblyspel waarin Anna Davel en Pierre Breytenbach rolle vertolk.

Die blyspel, getiteld Helder, is losweg gebaseer op die Josef-verhaal in die Bybel. Dit het ’n hedendaagse gevoel wat afspeel in ’n “nuwe wêreld” van straatbendes, weeskinders en weldoeners, luidens ’n verklaring op die gemeentewebwerf.

Luister hieronder na die titelsnit. Of laai die mp3 gratis af deur HIER te klik.

Besoek www.ngtyger.com/helder  vir meer inligting oor die stuk wat vanaf 22-24 Augustus opgevoer word.