Gerhard Mahne van Kaapstad skryf: Op 15 Augustus skop die ANC geïnisieerde nasionale konferensie in Pretoria af. Verskeie besware vanuit die volk het teen hierdie konferensie en komende dialoog na vore gekom, soos dat dit ’n enorme klomp geld gaan kos, dat ons die probleme in die land reeds ken, dat ons nie meer oor uitdagings wil praat nie omdat die tyd vir meer doen en minder praat lankal reeds aangebreek het.

En dan is daar die beswaar van etlike stigtings oor pres Cyril Ramaphosa se oorhaastigheid. Dit is die rede waarom die Steve Biko-, Albert Luthuli-, Thabo Mbeki-, Oliver en Adelaide Tambo-, FW de Klerk- en Aartsbiskop Desmond en Leah Tutu-stigting aan die eerste sitting van die konferensie onttrek het. John Steenhuisen van die DA beweer selfs dat die komende konferensie ’n onwettige inisiatief sonder enige geloofwaardigheid is. Die Vryheidsfront Plus het ook as politieke party onttrek sowel as Solidariteit en AfriForum terwyl die DRSA-organisasie veral sy misnoeë ten opsigte van die 700 miljoen Rand wat die oefening uiteindelik gaan kos, uitspreek. Een van die belangrikste besware teen die konferensie is egter dat die hele proses vanuit Luthulihuis gedryf word, met ’n ANC wie se politieke en ekonomiese beleid in beton gegiet is.

Ramaphosa en sy ontwerpspan dryf die proses van bo af, en presies só gebeur dit ook in die NG Kerk se leierskap met hulle ontwerpspanne vir sinodale vergaderings. In NG sinodes is dit al vir ’n geruime tyd nie meer kerkrade en ringe wat van onder af agendas bepaal nie, maar ontwerpspanne wat dit van bo af doen. Dit is die moderatuur met sy sinodale ontwerpspanne wat bepaal wie almal sprekers van buite gaan wees, wat tafelindelings vir sinodegangers doen, wat bepaal wat tafeltemas asook die vrae wat in tafelgesprekke hanteer moet word gaan wees en wat vooraf tafelleiers aanstel. Jy kan nie kies waar jy wil sit nie, maar word geplaas ooreenkomstig ’n vooraf beplanning. Elkeen by ’n tafel kry geleentheid om saam te praat, maar slegs tafelinsette wat by die voorafbepaalde tema aansluit, word opgevolg. Leraars wat dan nie met hierdie van bo af manipulasie gediend is nie, en uiteindelik ook uitgesproke is teen Skrifvreemde sinodebesluite, word “dwars dominees” genoem. En lidmate wat sinodebesluite kritiseer, word as onkundig bestempel, omdat hulle die Bybel kwansuis al die jare verkeerd sou verstaan het.

Ten spyte van kritiek teen die nasionale konferensie wat op 15 Augustus begin, gaan die ANC net eenvoudig voort. Uiteindelik gaan ’n groep of ’n kerk wat van bo af dinge op die omgewing afdwing, ten gronde.