‘n Eksegeet (iemand wat die Bybelse boodskap verklaar) se werk is baie soos dié van ‘n regter. So iemand moet ‘n klomp moontlike verklarings onpartydig oorweeg, die getuienis in ag neem wat die verskillende moontlike verklarings ondersteun, en dan ‘n beslissing gee oor wat op grond hiervan die mees waarskynlike verklaring is van wat die teks probeer sê.

So het prof Jan van der Watt van die Radboud-universiteit in Nijmegen, Nederland, aan die Oostelike Sinode van die NG Kerk gesê.

Van der Watt het in die eerste van drie sessies oor die hantering van die Bybel gesê dit is ‘n baie moeilike proses om te bepaal wat die bedoeling is van die teks.

Hy het gesê die oorspronklike skrywer van die teks, iemand soos Paulus, byvoorbeeld, het ‘n idee in sy kop gehad wat hy wou oordra. As hy gaan skryf, kodeer hy hierdie idee met behulp van ‘n klomp kennis en agtergrond en ervaring waaroor hy beskik. Dié agtergrond het Van der Watt met ‘n biblioteek vergelyk.

As iemand vandag die teks verklaar, probeer hy die boodskap dekodeer. Die probleem is dat ‘n hedendaagse verklaarder se “biblioteek” baie anders lyk as Paulus s’n.

Van der Watt het dit geïllustreer met die woord “liefde”.  Dit was destyds ‘n woord wat gebruik is om lojaliteit en verantwoordelikheid teenoor mekaar aan te dui. Vandag word dieselfde woord gebruik, maar dit word anders verstaan.

Daarom het die proses van Skrifverklaring “biblioteekbouers” nodig. Dit is mense wat die ontbrekende agtergrondkennis gaan versamel. Hulle leer byvoorbeeld die oorspronklike tale en bestudeer die kultuur en die sosiale omgewing waarin die teks ontstaan het.

Op hierdie manier moet die verklaarder op dieselfde golflengte as Paulus probeer kom. Dis soos om met ‘n tydmasjien terug te reis na Paulus se tyd.

Van der Watt het ook beklemtoon dat mense se siening van wat die Bybel is, ‘n bepalende rol speel in hoe hulle die Bybel uitlê. Dit hang ook saam met hulle siening van die gesag van die Bybel en hoe dit funksioneer.

Hy het vier benaderings onderskei oor hoe die Bybel gelees word.

Eerstens is daar mense wat die Bybel “direk” lees en en “glo wat daar staan”. Hulle is die fundamentaliste.

Tweedens kry ‘n mens by die Katolieke en Ortodokse Kerke ‘n beskouing dat daar ‘n naatlose oorgang is tussen die Bybel en die tradisie. Daarom lees hulle nie eintlik meer die Bybel nie. Hulle volg bloot die tradisie.

Derdens is daar die tradisie waarin die NG Kerk lê. Dit sê die Bybel is God se kommunikasie. Dit is die Woord van God. Daarom lees dié benadering die Bybel as kommunikasie.

Dit is waar die hele metode van Skrifuitleg dan inkom.

Vierdens is daar die benadering wat sê die Heilige Gees lei jou en wat nie baie maak van Skrifuitleg nie.

In die terugvoer na afloop van die tafelgesprekke is daar gesê dat iets van al vier hierdie benaderings soms in die NG Kerk te sien is.