Pelgrim-prof trap rem in Wellington … vir nou

In die vliegtuig op pad terug, ná hy die Camino de Santiago pelgrimstog met motorfietsstewels gestap het, sit dr Nico de Klerk met die besef dat wat hy nou ervaar het hy nie vir homself kan hou nie.

“Ek onthou ek het op die vliegtuig vir die Here gesê dat as Hy só ’n bemoeienis maak met ’n mens se lewe … hoe goed Hy kan wees vir pelgrims … dan moet dit mos waar wees vir die res van die lewe ook. En kyk net wat het gebeur!” onthou hy onlangs een oggend waar hy met Kerkbode gesels oor die nuwe aanlyn kortkursus in pelgrimsteologie wat dié ‘pelgrim-prof van Princeton’ (soos ’n vriend van hom nou die dag grap) met ’n doktorsgraad in pelgrimsteologie vanaf Hugenote Kollege aanbied.

Ons ontmoet in Clairvaux, die gerestoureerde ou pastorie van die teoloog en mistikus dr Andrew Murray op Wellington. Dit is ook die plek wat Nico deesdae ‘huis’ noem. Dit is ’n wydlopende gesprek wat volg in die sitkamer langs die ou studeerkamer van Murray wat sy teologiese studente na die ‘bos’ sou stuur om te hoor wat die Here vir hulle sê. “Daai gaan hoor by die Here” wat Nico meen ons vandag baie meer van kan maak.

Wat Nico geleer belangrik is om ‘te kan hoor’ is ’n oop verstand en oop hart. Dit is waarmee ’n pelgrimstap ’n mens kan help. “’n Pelgrimstog kondenseer jou lewe tot net die essensie onder uit drup,” soos hy later per e-pos laat weet.

Nico is seker wat hy op die Camino gehoor het is dat dit tyd is vir hom om in te ploeg, om terug te gee. Só stig hy StreetBiz, sy organisasie sonder winsbejag (NPC) wat entrepreneurskap onder Suid-Afrika se jongmense in die townships wil ontsluit.

Dié predikant wat in sy eie woorde nie ‘kan stilsit op ’n klip nie’, kom immers al ’n lang pad aan met entrepreneursinisiatiewe. So het hy al gewerk vir die Nasionale Vredesekretariaat, sy eie pastorale spreekkamer gehad in Loftus se Noord-Pawiljoen langs die Blou Bulle se kantore, en op ’n stadium ’n biltongkontrak vir dié stadion hanteer, later ’n konsultant en coach geword in die korporatiewe wêreld vir 20 jaar, vele slypskole aangebied in emosionele intelligensie en was selfs die trotse eienaar van ’n damesboetiekwinkel! En al meermale sy vingers verbrand het, het hy vir Neels Jackson vertel in 2017, maar “dis hoe jy die vinnigste leer”.

LEES MEER: Nico de Klerk se lang reis

Nico beskryf homself as ’n gebore sosiale entrepreneur in No Fit, sy boek wat eersdaags verskyn en handel oor sy eie Long Walk wat hy aangepak het om navorsing vir StreetBiz te doen, sy NPC wat nou geïntegreerd is met sy werk by Hugenote Kollege. Genoem die “Long Walk for the Entrepreneurial Mindset”, stap hy in 2018 vanaf Pretoria tot in Kaapstad vir 2 750 km van dorp tot dorp deur hulle townships. Hierdie “self-ontwerpte pelgrimstog gerig op ander”, soos berig in Kerkbode in 2018, was vir hom ’n eye-opener belewenis. Hy het oral met jongmense gaan sit om te luister wat hulle sê. 

LEES MEER: Elke dag is ’n bevestiging, sê Nico de Klerk

3-Nico-gesels-met-werklose-jongmense
Ons moet meer gaan sit en luister, sê dr Nico de Klerk hier in een van vele gesprekke met werklose jongmense in Suid-Afrika. Foto: Verskaf
4-Long-Walk-Route-South-Africa-2018
Die roetekaart van die “Long Walk for the Entrepreneurial Mindset” wat dr Nico de Klerk in 2018 gestap het om eerstehands navorsing in townships te doen vir sy NPC StreetBiz.

Oor die konneksie tussen sosiale entrepreneurskap en sy bediening as predikant, sê hy: “Sosiale entrepreneurskap is dan gemeenskap- en samelewinggeoriënteerd. Vernuwing of innovasie van sosiale gemeenskappe tot beswil van almal. Dit is dan die koppeling met teologie deur “ander te dien”. Entrepreneurskapontwikkeling in townships is vir my waar my geloof, my teologie, spesifiek pelgrimsteologie, grondvat in die samelewing of in die lewe. Dit het my bediening geword.”

Die saadjie vir dié bediening is geplant in 2014. Hy was toe die Suid-Afrikaanse koördineerder van “Students for the Advancement of Global Entrepreneurship” (Sage), ’n internasionale organisasie wat dié jaar ’n wêreldkampioenskapkompetisie vir jong entrepreneurs in Moskou aangebied het. Nico het ’n groep township jongmense geneem om aan die kompetisie deel te neem. Hulle verrassende vierde plek teen die wêreld se beste jong entrepreneurs het sy oë oopgemaak vir die potensiaal wat vasgevang sit in ons townships. “As dit waar is van hierdie kinders, wat is die potensiaal dan in ons land?” is ’n vraag wat hom sedertdien snags laat wakker lê.

Dit is ook ’n vraag wat die kerk deesdae tot sy verblyding al meer aandag aan skenk. Vir die eerste keer in jare hoor hy al meer hoe die kerklike narratief praat oor bedieningaanpassings, ’n “gekontekstualiseerde missionale roeping” asook die praktykuitdagings om entrepreneurskapontwikkeling deel te maak van gemeentelike bediening. “Ek is natuurlik so opgewonde oor die kerk soos lanklaas”. Daar is ook ’n natuurlike sinergie met die Skool vir Sosiale Innovasie onder leiding van prof Erwin Schwella by Hugenote Kollege, waar Nico ook ’n direkteur is. ’n Konferensie oor integriteit in verskillende fasette van die samelewing is gehou van 1-3 Desember 2021, so relevant tot die rol van die kerk met verskeie kerkleiers ook teenwoordig. “Dit is regtig ’n terrein wat die kerk net meer moet betree om multidissiplinêr te werk”.

Long Walk het internasionale deure oopgemaak. In 2019 is Nico na verskeie lande genooi om hieroor meer te vertel en dit ontvang die toekenning vir die Best Global Social Innovative Project for 2018. Princeton Teologiese Seminarium, waar hy destyds ’n deel van sy doktorale studies gedoen het, het hom gevra om verlede jaar ’n kursus in pelgrimsteologie te kom aanbied. Die aanlyn kortkursus wat hy nou vanaf Hugenote Kollege in Pelgrimsteologie gaan aanbied is ’n verkorte weergawe van die kursus wat hy by Princeton aangebied het.

Meer oor die teologie van pelgrimwees

Daar is ’n groeiende plaaslike belangstelling in pelgrimstaptogte, dink nou maar aan die Pelgrimstog van Hoop wat sedert sy bekendstelling ’n paar jaar terug nou al “’n stroom van stappers gelok” en al ’n paar nuwe bene bygekry het. Verlede jaar het dié roete van sowat 350 km ’n “tamaai bewusmakingshupstoot danksy die kykNET-reeks Elders ontvang,” berig Kerkbode laas Desember.

Op Kerkbode se vraag hoekom hy dink al meer mense só iets wil aanpak, raak De Klerk diep geestelik. Vir hom as gelowige is ’n pelgrimstog “’n ontdekkingstog van die self”, van nuwe kommunikasievorme met die Here, die omhels van dinge waarvan ’n mens wegskram, ’n nuwe bewuswording van sy teenwoordigheid … Dit beteken ’n nuwe verstaan van hoe die ouer dominees gebid het, ‘God, maak bemoeienis met ons’.” Hy voeg by, “dit het soveel opwinding, vreugde, humor en diensbaarheid in my geloof ingedra”.

’n Gegronde siening. Die Katolieke Kerk skryf al vir eeue pelgrimstogte voor vir depressie, gesondheidsredes sowel as vir geestelike groei. Die moderne pelgrimstogte het begin in die eerste eeu toe mense begin stap het na die grafte van die apostels (soos Jakobus in Santiago) of natuurlik na Jerusalem toe. As gevolg van die vervolging wat nog 300 jaar geduur het, is dit baie keer in geheim en in stilte gedoen. Een merkwaardige pelgrim was ’n vrou, Egeria, wat in die 3de eeu van die huidige Spanje na Jerusalem geloop het. Sy was die eerste wat aantekeninge gemaak het wat vir ons behoue gebly het.

Vir ander kan dit ander redes wees waarom hulle met net hulle gedagtes en by tye die geselskap van vriendelike vreemdelinge lank en ver wil stap. Vir sommige gaan dit oor heling, of besluite, of vir nuwe perspektiewe, lewensaanpassings en soveel meer. “Elke mens het sy eie motivering en dit is reg so. Dit hoort so. Dit is jy en jou liewe Vader se tyd en plek. Ek glo ’n pelgrimstog is die Heilige Gees se werk in jou en daarom sal jy net eendag weet, dis tyd,” sê Nico.

En dit hoef nie ’n fisiese staptog met ’n sak op jou rug te wees nie. Jy kan jou eie tog ontwerp selfs al is jy in ’n hospitaalbed, ’n rystoel of fisies nie in staat om so ’n tog te doen nie. Dit is die wonder van pelgrim wees.

Saam met die opbloei in belangstelling bestaan die gevaar dat die pelgrimservaring kan verwater net soos dit is met kerk toe gaan. “’n Pelgrimstog in sy wese is nie eintlik vir facebook en kameras nie. Dit is ’n meer innerlike reis as uiterlik. Ons is nog beginners wat pelgrimwees betref en daarom die noodsaak van so ’n kursus. Dit is nie veronderstel om ’n show te wees nie,” verduidelik Nico verder. Hy voeg by: “’n Pelgrimstog is ook NIE geestelike toerisme nie. Daarom is oriëntering só belangrik.”

Dit is wat in die Middeleeue verkeerd geloop het. Die Katolieke Kerk het goedgelowige pelgrims uitgebuit met die aflaatstelsel en smousery van ‘heilige relics’. “Kommersialisering was Calvyn en Luther se beswaar teen pelgrimstogte … dit is hoekom die Hervormers teen pelgrimstogte gedraai het en nié om enige Skrifgebaseerde redes nie,” sê Nico. Daarom dat hy nooit sal sê ’n pelgrimstog moet só of só wees nie. Daar is egter ’n paar kernelemente wat ’n pelgrimstog anders maak. Dit sluit in: “eenvoud, stilte, jou commitment, fokus, om jou te verdiep in kommunikasie met die Here, geestelike vriendskappe. Dit is ’n heilige spasie, persoonlik en nie bedoel vir toergroepstyl nie. Dis jy en jou Here”.

“Daarmee word nie bedoel ’n toergroep na Israel kan nie geestelik opbouend wees nie. Allermins. Kom ons stel dit weer duidelik, dit gaan nie oor die hoe of plek nie, dit gaan oor ’n geestelike bewussyn en ingesteldheid waar jy jouself ten volle oopstel na liggaam en gees vir inspraak en leiding of dan ‘bemoeienis van God self’.”

’n Pelgrimstog vat mense na waar hulle nog nie was nie. Vir hom as gelowige gaan dit oor vernuwing van denke soos die Bybel gelowiges in Romeine 12 aanmoedig. Dat jy kom by ’n nuwe manier van kyk. “Dit sal vir my wonderlik wees as elkeen wat inskryf sy eie sin en betekenis definieer,” sê hy.

Die lewe is immers ’n reis. En vir hierdie pelgrim val alles sedert daardie vlug op pad terug van sy Camino in lyn al weet hy nie waarheen sy pad hom volgende gaan neem nie.

Die aanlyn kortkursus sluit buiten 12 twee-ure sessies ook baie leeswerk en ’n self-ontwerpte pelgrimstog van een dag in. Dit kos R2 900. Vir meer inligting oor die kursus en om aansoek te doen, klik op hierdie skakel.

Word 'n vriend van Kerkbode