Oor vrees genees

Het jy al ooit een ding gaan soek en dan totaal afgedwaal? Of dit nou op Google of in die biblioteek is, soms is die afdraaipaadjies net meer verleidelik.

Ek wou naslaan hoe Kerkbode oor die opstande van 1976 berig het. Net om ’n paar opsies te kry ter toeligting van die Kerk en kuns-rubriek waarin daar na Hector Pietersen, een van die slagoffers van die studente­opstand teen apartheid in Soweto daardie jaar, verwys word.

Maar toe beland ek binne die blaaie van Die Voorligter, uitgegee deur NG Kerk-Uitgewers, wat in 1976 teen 15c op die rakke was. In die maande voor Soweto wêreldwyd voorblaaie gehaal het, kon lesers opteken vir Bybellandreise (“R630 vir 10 genotvolle dae in Israel”). Hulle kon prof Ben Marais se voorstelle hoor vir verkleinde sinodesittings: “Kerke soos die Geref Kerk in Holland vergader jaarliks met ’n personeel van so iets soos 70 manne.” Ek blaai verder en ’n fotostaat val uit met ’n foto daarop van “die bekende dr PSZ Coetzee” besig om ’n barshou te kyk van agter sy donkerraambril. “By sy dood is hy in ’n koerant­opskrif as ‘die kwaai predikant’ bestempel, maar dit is ’n eensydige siening,” meen die skrywer van hierdie regstellende berig oor die dominee wat opgetree het by HF Ver­woerd se staatsbegrafnis. “Hoewel ‘oom Pietie’ vurig kon raak wanneer dit nodig was, het hy ’n liefdevolle hart in hom omgedra,” word berig.

Hoe ookal, ek kry nie wat ek hier in die argief kom soek het nie. Opvallend is wel die hemelhoë advertensielading van die kerkpers in die fleur van die gedrukte koerant-era. Veinoids, Snellerin en Cystex (“tel die skapies terwyl u rustig slapies”) omring artikels oor “sake van die dag”, waaronder “die televisie” ’n groot een blyk te wees. “In die lig van die waarde van sport oor die alge­meen sal dit jammer wees as die televisie in ons land ons nog meer ’n land van ‘toeskouers’ gaan maak,” skryf ds EA van Niekerk. “Natuurlik kan elke spel ontaard as die duiwel sy hand daarin kry. So kan byvoorbeeld die goue beker (van) die Curriebeker ook vandag ’n ‘goue kalf” word as dit ’n soort nasionale afgod word,” maan Van Niekerk. Daar is meer stories as harde nuus. Baie opinie. En hulpmiddels vir oud en jonk. ’n Pragtige reisberig deur ds IL de Villiers oor Jerusalem in die winter (omgeef deur advertensies vir pynlike aambeie en sooibrand) deel die blad met ’n gedig deur ene Hennie du Toit:
U het my geroep vir hierdie taak,
Maar hier’s ek nou naak
Gestroop van die eer wat hul aan my toga toon.
Uit my skat van wysbegeerte, teologie en mensekunde
Moet ek die stomme siele help, maar Heer, iets soos onkunde
maak my stom vir hul probleme;
Want hoe kan ons die diepte van u wil peil?
En troos as ’n vrou oor haar dronklap huil?
Hoe kan ek ’n vrees genees
Of die smart herstel by weduwees?
Tog sal U soos elke dag tevore
Die werk doen met my as u werktuig uitverkore.