Kerkbode

Merke vol betekenis

Tatoeëermerke is lankal nie meer die waarmerk van willewragtigs nie. Daar is die ma wat haar kinders se name op haar vel laat aanbring. En geliefdes wat ’n betekenisvolle simbool deel. Vele Christene vertel hul geloofsverhaal op hul lyf. Maar … is dit dan nie sonde nie? Deur Conette le Roux


Die dae toe tatoeëermerke net op die bultende arms van bendelede, geharde matrose, grynslaggende tronkvoëls en wilde motorfietsryers gepryk het, is verby. Heeltemal verby.

Deesdae verklap die tatoeëermerke op mense se lyf nie meer hul sosiale status, die groep waaraan hulle behoort of hul stokperdjie nie. Dis ook nie meer ’n teken van rebelsheid of ’n algemene misnoeë met die samelewing nie.

Vra maar vir dr Hanré Janse van Rensburg, ’n teoloog wat aan die Universiteit van Pretoria verbonde is. Onlangs sê sy aan Kerkbode, ’n susterpublikasie van LiG: “My tatoeëermerke vertel van my verbond en my verhaal met God.”

Haar eerste tatoeëermerk was dan ook die Latynse woorde “sola gratia” wat “genade alleen” beteken.

Die 41-jarige Herman (Harry) Strydom, eienaar van een van die Disciples Ink-takke, beaam dit:“Die dae toe net rowwe diamante hier ingekom en vir ’n tatoeëermerk gevra het, is lánkal verby.”

Stap dan gerus by dié tatoeëer-ateljee, oftewel “street shop”, in Durbanville in – en moenie verbaas wees as jy slegs “gewone” mense hier aantref nie. Almal wat besluit het om ’n ink-prentjie op hul lyf te laat aanbring.

Sommer oor middagete. Herman sê-vra: “Weet jy hoeveel ma’s kom hier in om hul kinders se name en geboortedatums op hul lyf te laat tattoo? En mense wat ter nagedagtenis van ’n gestorwe dierbare dié se naam wil aanbring?”

Hy vertel ook dat dit teen hul beleid is om tatoeëermerke wat nie met Christelike waardes strook nie aan te bring. Hy het byvoorbeeld net die vorige week geweier om ’n okkultiese simbool op iemand se lyf te tatoeëer.

Hoekom doen mense dit?

In ’n VSA-peiling wat in 2015 gedoen is, is uitgewys dat een uit elke drie Amerikaners tatoeëermerke op hul lyf het.

’n Studie deur die Anglia Ruskin-Universiteit in die Verenigde Koninkryk het bevind dat mense tatoeëermerke om hoofsaaklik drie redes laat aanbring:

  • Die betrokke persoon is ’n ekstrovert en hou doodgewoon daarvan.
  • Daar is diegene wat deurgaans na“interessante ondervindings” op soek is.
  • Daar is ook dié wat ’n behoefte daaraan het om uniek of minstens“anders” te wees.

Daar is deesdae ook talle mense wat tatoeëermerke laat aanbring om hulle te herinner aan dinge of gebeurtenisse wat ’n groot betekenis in hul lewe het.

Herman het ’n voorstelling van Jesus op sy linkerbeen laat tatoeëer nadat hy tot bekering gekom het. Hy vertel: “Ek het ’n wilde lewe gehad. Drank en dwelms. Totdat ek amper my arm in ’n motorfietsongeluk verloor het.

“Ek is rehab toe, en het ook tot bekering gekom. My linkerbeen is nou my getuienis.”

Ook Anton Strydom (36) van Wellington se tatoeëermerke vertel ’n betekenisvolle storie: “My vrou se naam staan op my hart. Op my een binne-arm is ‘faith’ geskryf. Die woorde ‘Jesus is my saviour’ is op my voorarm. My dogtertjies se name is op my skouer.

“Ek is nie skaam om te sê dat Jesus my Verlosser is nie. Al my tattoos is soos ’n proclamation of love.”

Eddie Lomas, ’n grafiese ontwerper in Kaapstad, se tatoeëermerk het vir hom ook spesiale betekenis. “My tattoo is ’n verwerking van die Katolieke ‘Sacred Heart’, maar ek het dit aangepas en ontwerp om vir my ’n persoonlike betekenis te hê.

“Nou is dit ’n hart met vlerke. Om die hart is dorings gedraai, en bo-op die hart is ’n kroon. Oor die hart staan die naam ‘Yahweh’ in Hebreeus geskryf.

“Die hart spreek van die Here (Yahweh) se liefde, en die vlerke van dié liefde wat aarde toe gekom het. Die dorings verwys na sy dood, en die kroon na sy opstanding en heerskappy.

“Soos ons in 1 Johannes 3:16 lees: ‘Ons het die volmaakte liefde leer ken: dit is dat Christus sy lewe ter wille van ons afgelê het …’”

Foto: Kelli McClintock

Mari en Louis van As, ’n Gautengse paartjie, het met hul tiende huweliksherdenking identiese tatoeëermerke op hul onderskeie lywe laat aanbring: ’n anker binne-in ’n kompas waarin hul troudatum aangebring is.

Binne-in die kompas is daar ook ’n klein skippie. Louis vertel: “Dit alles is simbolies van wat ons vir mekaar beteken. Kortweg beteken dit: ‘Be the one to guide me but never hold me down.’

“En die klein skippie in die middel beteken: ‘I am the captain of my ship by God’s grace.’”

Die bekroonde skrywer Pierre du Plessis, wat ook ’n pastoor is, se tatoeëermerke simboliseer sy reis as Jesusvolgeling. ’n Swaeltjie vertel van sy reis. Ook dat jy ver gaan, maar altyd weer terugkeer.

Die skepe op sy lyf het vir hom ’n missionale betekenis. “Skepe is vir die oop see gebou, nie om in die hawe te bly nie.”

’n Lighuis is die simbool vir redding.

Op sy lyf pryk ook sy kinders se name. En rose, wat hom aan sy vrou laat dink.

Maar dié kreatiewe mens, wat al ’n mode-ontwerper was en ’n pos in die advertensiewese beklee het, het ook ander tatoeëermerke op sy lyf. “Bloot omdat dit vir my mooi is.”

Anya Paxton van George het net een tatoeëermerk. “Op my pols. Dis ’n herinnering aan my oorlede broer, Eron Burmeister,” vertel sy.“My sussie het dieselfde ‘tat’ op dieselfde plek. Dis ’n prentjie van ’n perd, presies soos op die CD-omslag van Eron se gunsteling-‘band’.

“Ons het dit laat doen om ons enigste broer te onthou en hom naby aan ons te hou.”

Is dit nie sonde nie?

Daar kleef steeds ’n stigma aan die ink­prentjies op mense se lyf.

Anton sê hy kry “vreeslike kyke” as hy by ’n plek instap met sy baard en ’n arm vol “tats”. “Ek glo egter: ‘Don’t judge a book by its cover.’

“Dis mos nie wat buite is wat belangrik is nie, maar wat binne is. En natuurlik is daar perke! Ek gaan beslis nie drake en sulke goed op my laat ‘tattoo’ nie.”

Eddie sê dis persoonlike oortuiging wat die deurslag moet gee. “Dis tussen jou en Hom. Ek glo sonde is enigiets wat tussen jou en God kom. Dit wat jou van God af weghou. As ’n ‘tattoo’ op jou vel dit vir jou gaan doen, bly dan weg van die ink en bly naby aan God!

“Maar as ander mense se ‘tattoos’ tussen jou en God kom, het jy dalk groter probleme om oor bekommerd te wees …”

Pierre verwys na die bekende teks in Levitikus 19 wat gelowiges verbied om tatoeëermerke op hul liggaam te laat aanbring.“Maar dan moet jy konsekwent wees, verder lees en aan ál daardie voor­skrifte voldoen. Soos dat iemand wat sy ouers vloek, doodgemaak moet word.

“God gee baie meer om oor jou karakter as oor ’n tatoeëermerk op jou lyf.”

Jaco Strydom, bekende Pretoriase predikant en stigter van die Echo-jeugbediening, sê: “Die afsny van die hare voor jou ore word in dieselfde Levitikus-vers verbied. En in vers 19 word die dra van ’n kledingstuk verbied wat uit meer as een soort materiaal gemaak is.

“Jy kan mos nie die gedeelte oor die tatoeëermerke ernstig opneem en nié die res nie? Dis belangrik om te onthou dat Levitikus 19 teen die spesifieke heidense gebruike van daardie tyd gerig is.”

Dink voordat jy ink

Jaco Strydom sê die volgende oorwegings is belangrik voordat jy die besluit neem om ’n tatoeëermerk op jou lyf te laat aanbring:
• As jy nie oukei is sónder ’n tatoeëermerk nie, gaan jy nie eensklaps oukei mét een wees nie. Die Bybel leer ons dat die belangrikste in ons lewe dit is wat in ons hart gebeur. ’n Mens wat wil verander, moet dit van binne af buitentoe doen.
• Tatoeëermerke is permanent. Jy kan dit deesdae wel afhaal – maar dan met baie geld, baie moeite, baie pyn … Dink mooi voordat jy die besluit neem om een te laat aanbring; die lewe verander. Én jy.
• Bly weg van okkultiese en anti-Christelike simbole. As jy sê jy is ’n Jesusvolgeling maar die ‘tattoo’ sê iets anders, is jy mos skynheilig.
• Moenie oordeel nie. Aanvaar mense met tatoeëermerke. Ons word nie deur God geroep om ons neus vir ander mense op te trek nie. Jesus het ’n gróót probleem met hoogmoedige mense gehad.

Veiligheid eerste!

’n Tatoeëer-ateljee waar die werk “veilig” is, beskik ten minste oor die volgende:

  • ’n Mediese-afvalverwydering- en omgewingsbeleid
  • Registrasie by die plaaslike munisipaliteit as ’n “hazardous waste generator”
  • Personeel wat in noodhulp opgelei is
  • Personeel wat opgelei is in die hantering en voorkoming van bloedoordraagbare patogene.

Besoek Disciples Ink se webwerf by www.disciplesink.co.za
Besoek www.echoyouth.co.za en soek na “tatoeëermerke”.

Hierdie storie het oorspronklik in Kerkbode se susterpublikasie LiG verskyn. Die Julie-uitgawe van LiG is nou op die rakke.


Het jy van hierdie artikel gehou? Lees ook ander LiG-stories:

Oud en eensaam – doen jý iets daaraan!

Oud word is nie maklik nie, sê dié wat weet. As jy boonop op jou oudag eensaam, geïsoleerd en verstote voel, steel dit die lewensvreugde wat jy nog het. Sien ons tog raak! pleit die ouer mense. Reik uit na ons … Deur Susan Goosen


Ons weet dat oud word en alles wat daarmee saamgaan – al die kwinte en kwale, giere en geite – ons almal se voorland is. Maar om boonop eensaam te wees, bring uitdagings waarvoor min mense kans sien.

Nou beweer navorsers dat die spanning van langdurige eensaamheid jou lewensverwagting kan beïnvloed. Dat dit dieselfde negatiewe uitwerking op jou gesondheid het as 15 sigarette per dag, of erge obesiteit.

Hoekom gebeur dit?

“Daar is verskeie redes waarom ouer mense vereensaam,” sê Charlene Steyn, ’n maatskaplike werker by Huis Uitsig in Parow, Kaapstad. “Dikwels verloor bejaardes, om verskeie redes, kontak met hul kinders, hul familie en vriende.

“Dalk is hul kinders so besig met hul eie uitdagings dat hulle net nie meer betrokke is by hul ouers se doen en late nie. In baie gevalle verander die rolle, sodat kinders toenemend sekere besluite namens hul ouers moet neem. En hierdie afskaling in verantwoordelikhede kan as ’n groot verlies ervaar word.

“Natuurlik is daar die onvermydelike afskeid van ’n lewensmaat wat feitlik ’n leeftyd aan jou bekend was.

“Dan is daar ook ’n skielike verandering in omgewing wat ’n groot rol speel – soos die skuif na ’n aftreeoord of ’n tehuis. Sommige bejaarde mense sukkel dan om by hul nuwe omstandighede aan te pas en onttrek hulle.”

Syd Eckley, ’n gerontoloog in Pretoria, lê klem op die rol wat verswakkende gesondheid speel in die vereensaming van bejaardes. Hy verwys veral na ’n onaktiewe leefstyl wat hiertoe bydra.

“Dan ook ’n gebrek aan roetine en ’n gebrekkige betrokkenheid by die lewe in die algemeen. Daar is kommer, en daar is skuldgevoelens oor die verlede. Dit alles dra daartoe by dat mense hulle afsonder en nie kans sien om met ander te sosialiseer nie.”

Wat gebeur dan?

Behalwe vir sosiale onttrekking, kan eensaamheid uiteindelik tot depressie en angstigheid lei. Charlene noem ook ander moontlike gevolge: ’n verandering in slaap- en eetpatrone, emosionele uitbars­tings, vergeetagtigheid, disoriëntasie, die onvermoë om besluite te neem.

“Soms kan dit alles selfs tot ’n verslawing van die een of ander aard lei, omdat sulke mense dan kies om ure en ure, selfs dae aaneen, voor die televisie deur te bring. Of te veel alkohol of ander middels gebruik.”

Syd sê: “In sommige gevalle lei dit tot ’n negatiewe gesindheid oor alles. Hulle fokus só op hulleself en hul eie behoeftes dat hulle glad nie meer die behoeftes en selfs die doodgewone menswees van ander raaksien nie.

“Sulke mense se kinders kom kla by my dat die kleinkinders nie vir hul grootouers wil gaan kuier nie, omdat dié net heeltyd kla of fout vind.

“Dis ’n hartseer situasie, want bejaardes kan nog ’n baie groot en belangrike bydrae tot die samelewing lewer. Hul kennis, wysheid en lewenservaring kan ’n groot verskil in die lewe van hul kinders en kleinkinders maak.”

Doen iets!

Charlene moedig buitestanders aan om by bejaardes en ander eensame mense betrokke te raak. “Kontak ’n tehuis of ’n diensgroep in jou gemeente om uit te vind waar jy kan inskakel.

“By Huis Uitsig kan jy byvoorbeeld aansoek doen om vrywillige diens te verrig. Raak betrokke by die soort aktiwiteite waarvan jy hou. Ons het mense nodig wat kan speletjies speel – bordspeletjies, bingo of snoeker. Of tuinmaak, of kunsklasse aanbied, hande en voete versorg, stories voorlees, saam sing of sangitems lewer.

“Ons soek altyd mense wat klere of CD’s kan skenk, lekkernye op spesiale dae uitdeel, of beskikbaar is om in kuier- en geselshoekies deel te neem. Ook dié wat breipoppies wil uitdeel vir mense met alzheimersiekte.”

“Dit is wel belangrik om bejaardes se reg op privaatheid te respekteer,” sê Charlene. “Waak byvoorbeeld streng daarteen om persoonlike inligting waarmee die betrokke bejaarde jou vertrou, oor te vertel. Moenie foto’s sonder toestemming neem nie, en moet dit veral nie versprei nie.

“Indien daar inligting is wat op die een of ander manier die persoon se lewe of enigiemand anders se lewe in gevaar stel, is dit wel belangrik dat dit met ’n personeellid of ’n familielid gedeel sal word.

“Ek ervaar dikwels dat bejaardes so uitgehonger vir geselskap is dat hulle dikwels inligting deel wat eintlik baie vertroulik is.”

Onthou!

  • Die meeste bejaardes hou nie daarvan as jy onaangekondig daar aankom nie. Maak dus ’n afspraak sodat die persoon vir die besoek kan voorberei.
  • Gee betyds kennis indien jy ’n bejaarde iewers heen gaan neem. Maak seker dat jy die nodige toestemming het en die persoon se behoeftes verstaan en in ag neem.
  • Respekteer die betrokke persoon of die ander in die omgewing se privaatheid. Dit geld veral wanneer die bejaarde ’n kamer met ander deel. Vra of julle eerder in die tuin of sitkamer kan kuier.
  • Vermy afsprake en geprekke met ’n enkeling, tensy julle mekaar goed ken. Neem iemand anders saam, of kuier in ’n groepie.
  • Moenie die persoon oorweldig nie. Moenie te veel foto’s wys of lang stories lees nie. Wees bedag daarop dat ’n ouer persoon makliker moeg word.
  • Moedig betekenisvolle gesprekke aan, maar moenie stiltes vermy nie. Soms waardeer die persoon jou blote teenwoordigheid die meeste.
  • Moenie betrokke raak by iets anders as waarvoor jy daar is nie. Beperk gesprekke tot wat op die groep van toepassing is, byvoorbeeld die handwerk of die voorlesing.
  • Bly betrokke by jou eie familie. Laat grootouers met skooltake of partytjievoorbereidings help. Hulle moet weet dat hul bydraes waardevol is.
  • Vra of jy vir ’n persoon mag bid, en waarvoor jy kan voorbidding doen. Deel ook jou eie gebedsversoeke met die persoon, indien toepaslik.

Eensaam – en jonk?

Volgens LiG se geliefde rubriekskrywer, Elise Bosch, is eensaamheid nie iets wat tot ouer mense beperk is nie. “Gebroke verhoudings is een van die groot oorsake vir eensaamheid,” sê sy. “Baie mense, ook jong mense, kan baie eensaam voel, selfs wanneer daar gereelde kontak met ander is. Tegnologie speel ook ’n rol: Mense stuur teksboodskappe en bring baie tyd voor ’n skerm deur, eerder as om met ander te praat en só aan verhoudings te bou.

“In Hillbrow speel armoede beslis ook ’n rol,” vertel sy. “Daar is dié wat minderwaardig voel, wat hulle aan die samelewing onttrek omdat hulle skaam is oor hul woonplek en die gebrek aan kos of ander lewensmiddele. Hulle is bang om ander mense te ontmoet, en bang dat iemand hul privaatheid sal skend. Daarom kruip hulle weg – letterlik.

“Maar eensaamheid is ook nie tot arm gemeenskappe beperk nie. Ek het al mense uit gegoede buurte ontmoet wat om ’n verskeidenheid redes ongelukkig en eensaam is.

“Ek deel dikwels 1 Johannes 1:7 met mense wat eensaam is. Johannes sê daar dat as ons in die lig lewe, ons met mekaar deel aan dieselfde gemeenskap. Saam kan ons dus enigiets oorwin, juis ook eensaamheid. Ek moedig eensame mense aan – dit is nou dié wat nie swak of bedlêend is nie – om nie te wag totdat iemand na hulle toe kom nie, maar om uit te reik na almal wat swaarkry.

“Om vir iemand anders om te gee, om seerkry raak te sien, verlig uiteindelik ook jou eie nood. Dit maak dus ook jou eensaamheid draagliker.”

Kontak ons kenners

Wat kies julle – die tafel of die tablet?

Ons slimfone ondermyn ons menswees en ons saamwees. Dit plaas ons onder ongekende druk, in plaas daarvan dat dit ons lewe vergemaklik. Ook gesinsbande ly daaronder. Deur Fourie Rossouw


Die wêreld het een groot dorp geword waarin mense mekaar nie meer regtig ken nie. Ten spyte van al die tegnologiese hulpmiddels wat ontwikkel is om mense bymekaar te bring, het ons eintlik geen idee wat “agter die skerms” aan die gang is nie.

Ja, dit mag dalk wees dat mense deesdae soos nooit tevore nie regstreeks aan mekaar verbind is, maar dis ook ’n feit dat baie mense hul wêreld as geweldig gefragmenteerd beleef. En so alleen is soos nooit tevore nie.

Hierdie eensaamheid is veral waarneembaar tydens die groot feestye, onder meer Paastyd en Kersfees. Wanneer dit voel asof die meeste mense op die mooiste strand baljaar of iewers in die Wildtuin ’n glasie by ’n gesellige vuurtjie klink, beleef die eensames dat hul lewe onbelangrik is, selfs onsigbaar.

Die invloed: sosiaal én persoonlik

Onlangse navorsing deur die sielkundige Susan Pinker wys hoe mense dit van hul geboorte af nodig het om deel van ’n groep te wees.

In haar jongste boek, The village effect, verduidelik sy dat ’n mens nie anders kán as om die een of ander verbintenis met ’n ander mens te wil hê nie. Terwyl die sosiale platforms ’n groot bydrae hiertoe lewer, is Pinker daarvan oortuig dat om van aangesig tot aangesig in ander se teenwoordigheid te leef steeds die kragtigste vorm van geborgenheid is.

Navorsing wys ook uit dat ons hierdie fisiese geborgenheid nodig het om te floreer, selfs om bloot te oorleef. Dis broodnodig in ’n kind se ontwikkeling, en dit blyk ook ’n groot rol te speel in ons vermoë om baie oud te word.

Vandat die internet verskuif het van die rekenaar op ons lessenaar na ons foon in ons handpalm en onder ons duime, het die druk om iemand anders se beste lewe te leef dramaties gestyg. Dit gebeur dus nie net meer wanneer jy saam met Jan Tuisbly in die kar klim of alleen ’n Kersboom moet versier nie.

Jy word feitlik elke oomblik van die dag daaraan herinner dat ander mense se lewe, se beroep, se huis en se lyf beter en mooier en lekkerder as jou eie is …

En dis eintlik vanselfsprekend dat jou “verhouding” met die skerm waarop jy kyk ten koste van jou verhoudings met jou geliefdes geskied. Volgens onlangse navorsing in Brittanje kyk mense gemiddeld 85 keer per dag op hul foon, en bring die gemiddelde slimfoongebruiker tot vyf ure per dag aktief met dié foon deur.

Tegnologiereuse soos Apple en Google is terdeë daarvan bewus dat mense hopeloos te veel en te lank op hul slimfoon en tablet kuier en speel en dat dit bepaalde gevare inhou. Een van die maniere waarop Apple dit tans bestuur, is om teen die einde van die week vir jou ’n opsomming van jou “skermtyd” te gee.

Ek verstom my telkens daaraan dat my gemiddelde daaglikse skermtyd altyd meer is as wat ek gedink het dit is …

Dis egter nie net die tyd wat ons voor die skerm deurbring wat saak maak nie, maar ook die impak wat dit op ons maak. Byvoorbeeld die druk wat dit op ons verhoudings plaas.

Ons weet dat baie mense se “digitale lewe” nie volledig strook met hul werklike ervaring van die lewe nie. Vir sommige is dit selfs makliker om hul sogenaamde “beste lewe” op sosiale media uit te leef, eerder as in die werklike ruimte waarin hulle hulle bevind.

Dit beteken onder meer dat jy hoogs beïndruk is met jou selfie op Instagram – méér so as met jou ware self.

Terug tafel toe!

’n Klompie jare gelede, toe eet voor die TV nog die norm was, was daar mense wat die waarde van die etenstafel begin herontdek het. Dit was hier, aan tafel, waar geliefdes en vriende opnuut moes leer om mekaar in die oë te kyk en elke dag na mekaar se stories te luister.

Dit was veral ook ’n belangrike skuif in die kerk se nadenke oor jeug- en familiebediening. Die pleidooi om gesinne rondom ’n tafel te kry, is vandag nog net so relevant soos in die tyd van Beverly Hills 90210.

Die etenstafel het die potensiaal om ’n tempel in die kleine te wees – want aan tafel kan ons elke denkbare geloofdissipline beoefen: Ons kan hande vat en bid, boeke vat en lees, stories vertel en luister. Ons kan ons glas lig en met dankbaarheid mekaar se menswees vier.

En soos met die herontdekking van die tafel as ontmoetingsplek vir die moderne gesin en vriendekring, leer die tafel ons opnuut wat dit beteken om mekaar se medemens te wees. In ’n aanlynwêreld leer ons om “van lyn af” te wees.

In teenstelling met allerlei digitale platforms wat almal se lewe beter laat lyk as wat dit in werklikheid is, vier ons mekaar se regte lewe. In ’n virtuele tydvak leer ons weer om ’n ander aan die hand te vat. Ons leer om ons dag in woorde en stories te vertaal en te vertel, eerder as met behulp van emoji’s.

Ons oefen om langer as sestien sekondes op iets anders of iemand anders te fokus. Ons leer weer hoe om kos te waardeer. In ’n wêreld vol opgraderings vind ons rus in die dankbaarheid van ’n eenvoudige tafelgebed.

Dis natuurlik nie noodwendig waar vir die gemiddelde gesinsete nie, want slimfone maak steeds aanspraak en inbreuk op ons mees intieme lewensmomente.

Maar al hoe meer gesinne het deesdae streng reëls oor selfone vir hul tye saam. Ek het trouens gehoor van ’n groepie tieners wat mekaar beboet as iemand in die geselskap op ’n foon doenig is terwyl hulle saam eet.

Ek weet van ’n ander gesin wat tydens elke ete hul onderskeie fone op ’n hopie in die middel van die tafel pak. Hulle noem dit “die stack” – en as iemand deur die loop van die ete sy of haar foon van die hopie haal, moet hy of sy alleen skottelgoed was. Of as dit tydens ’n uiteet gebeur, moet die oortreder vir die ete betaal. In daardie spesifieke gesin is dit glo die pa wat dikwels opdok, of voor die opwasbak eindig …

’n Kers help keer

Oorweeg gerus ’n teenvoeter vir die rol wat tegnologie en sosiale media op ons verhoudings het. Wat daarvan as julle byvoorbeeld ’n kers opsteek? ’n Brandende kers is ’n belangrike simbool vir twee antieke geloofsdissiplines, naamlik gebed en feesviering. Plaas die kers in die middel van ’n etenstafel en jy skep die moontlikheid vir ’n heilige ontmoeting tussen jou, jou geliefdes en God.

“Pappa besig?”

Op ’n dag trek my tweejarige aan my broekspyp en vra vir die heel eerste keer: “Pappa besig?”

Uit die aard van my beroep moet ek gereeld tuis by die rekenaar werk. Dis gewoonlik ’n stryd om hom te laat verstaan dat ek nie met die rekenaar speel nie. Maar om my kind op so ’n jong ouderdom aan die woord “besig” bloot te stel, bly ’n teleurstelling.

Ek maak die rekenaar toe en tel my seuntjie op. Ek wil nie hê dat hy oor sy pa moet dink as “te besig” nie. ’n Mens sou gehoop het dat die tegnologie ons kon help om juis minder besig te wees – maar die waarheid is dat dit ’n al hoe groter aanspraak op ons kosbare tyd maak.

Ons twee loop deur die huis en ek sien my Bybel op die rusbank lê. Toe ek dit optel om op die lessenaar neer te sit, druk hy met sy vingertjie op die Boek en sê: “Pappa werk.”

Hierdie storie het oorspronklik in Kerkbode se susterpublikasie LiG verskyn. Die Julie-uitgawe van LiG is nou op die rakke.


Het jy van hierdie artikel gehou? Lees ook ander LiG-stories:

NG Gemeente Greytown KZN

Vakature: Tentmakerleraar of kontrakpos vir 65-69 jarige emeriti
Sluitingsdatum: 29 Julie 2019.


Met groot opgewondenheid en in biddende afhanklikheid van die Here stel die kerkraad bogemelde vakature bekend.

Ons gemeente se visie en missie is om:
Beelddraers van jesus christus te wees wat god bekend maak deur:

  • Hom te aanbid.
  • Vir mekaar en ander om te gee.
  • In ons gemeenskap hulp te verleen asook vrede en hoop te bring.

Belangstellendes wat hulself hiermee kan vereenselwig, word genooi om aansoek te doen.

Gemeenteprofiel

Greytown is ’n gemeente met ’n sterk omgeekarakter, wat daarna streef om eensgesind te wees. Ons het 180 belydende en 40 dooplidmate.
Ons is geleë in die middellande van KwaZulu-Natal, ongeveer 75 km noord van Pietermaritzburg.

Leraarsbediening

Pligte volgens Artikel 9 van die Kerkorde.

Vergoeding / voordele

Maksimum vergoedingspakket: R308 800 per jaar.
Gratis pastorie met gesubsidieerde munisipale dienste en kommunikasietoelaag.

Aansoeke

Stuur volledige CV met minstens drie verwysings na: ngkgreytown@umvoti.co.za

Sluitingsdatum: 29 Julie 2019.

Navrae:

Alet van der Merwe (gemeentebestuurder) 033 413 2246 (kerkkantoor) / 071 107 5781.
Ds Pieter Swanepoel 033/413 2133 / 084 919 1772.
Vir meer inligting: https://www.facebook.com/facebook/ngkgreytown

Die kerkraad behou die reg voor om nie ’n aanstelling te maak nie.

Kobus Bornman

1 Augustus 1924 – 9 Augustus 2017


Ds Jacobus Ignatius Bornman (BA Hons, BD) is op 1 Au­gustus 1924 gebore te Vredefort. Sy vader is Schalk Jacobus Bornman wat in die distrik boer en sy moeder is Aletta Jacoba Magdalene Grobbelaar. Kobus begin sy skoolopleiding in 1931 aan die Laerskool Loslapdorings, ’n plaasskool in die omgewing. In 1939 verhuis die gesin na Lichtenburg in die Wes-Transvaal, waar die Here ook sy roeping tot die evangeliebediening bevestig. Hier word hy in 1940 leerling aan die Hoërskool Lichtenburg en in 1943 matrikuleer hy. Kobus speel in sy skool se eerste rugbyspan en neem ook deel aan atletiek. Hy is ook ’n spanleier by die Voortrekkers, waar hy leer om waar te neem en sy liefde vir die natuur uitleef.

Na matriek werk hy in 1944 in die staatsdiens te Pretoria waar hy goeie ondervinding opdoen. In 1945 skryf hy in vir die BA-graad aan die Universiteit van Pretoria. Hy verwerf in 1947 sy graad en kry toegang tot die Fakulteit Teologie (Afd B) aan Tukkies. Hy skryf in vir die BD-graad en sy skripsie in Dogmatiek handel oor: “Die Godsbegrip van Karl Barth”. Hy is in 1951 voorsitter van Deo Gloria, die Teologiese studentevereniging aan die Fakulteit Telogie aan die Universiteit van Pretoria. Aan die einde van 1951 word hy as proponent van die NG Kerk gelegitimeer.

Prop JI Bornman word op 22 Maart 1952 as eerste leraar van die NG gemeente Marble Hall ontvang en bevestig. Daar was nie ’n pastorie beskikbaar nie en ’n mynhuis word ge­huur om as pastorie te dien. Onder sy leiding word ’n nuwe pastorie op 25 Februarie 1953 voltooi. Aanvanklik is eredienste gehou in een van die klaskamers van die laerskool en later die saaltjie van die Hervormde Kerk. Onder sy leiding word die hoeksteen van ’n nuwe kerkgebou op 14 Augustus 1954 gelê en die nuwe kerkgebou op 5 Junie 1955 ingewy, die eerste volwaardige kerkgebou in die dorp en voorwaar ’n besondere landmerk.

In 1956 word hy leraar van die NG Gemeente Benoni-Noord, die oudste gemeente van die Nederduitse Gereformeerde Kerk in die Oos-Rand. Hier werk hy met oorgawe tot in 1960 toe hy leraar word van die NG Gemeente Witpoortjie in Roodepoort. Hier volg hy in die voetspore van die legandariese ds PDJ de Witt, wat ’n beroep na Smithfield aanvaar het. In 1962 word ds Kobus Bornman die eerste leraar van die NG Gemeente Koppies-Weltevrede, waar hy die nuwe gemeente help vestig. In 1966 word hy leraar van die NG Gemeente Bethlehem, waar hy die histo­riese gemeente met sy imposante klipkerk in die hart van Bethlehem bedien. Na slegs drie jaar word hy in 1969 leraar van die NG Gemeente Potchefstroom, die oudste NG gemeente in Transvaal. Hy het altyd student gebly en verwerf ’n honneursgraad aan Unisa.

In 1974 loop sy pad na die NG Gemeente Schweizer-Reneke-Noord, waar ds Kobus in die groot boeregemeenskap die Blye Boodskap met oorgawe verkondig. Na vier jaar as leraar in die Wes-Transvaalse platteland, neem hy ’n beroep aan na die NG Gemeente Port-Shepstone. Hier werk ds Kobus Bornman twaalf jaar lank tot hy op 1 Augustus 1989 sy emeritaat aanvaar. Ds Kobus Bornman trou op 19 Januarie 1952 met mej Susanna Fourie, wat hom met oorgawe in die bediening bystaan. Florie, soos sy in die omgang bekend staan, sterf op 22 April 2009.

Na ds Kobus en Florie se aftrede gaan woon hulle in 1989 te Umtentweni aan die Natalse Suidkus. In 1992 verhuis hulle na Bethlehem waar hulle gelukkig en tevrede woon tot die einde toe. Ds Kobus Bornman sterf op 9 Augustus 2017 en tydens sy begrafnisdiens word melding gemaak van sy harde werk en liefde vir die evangeliebediening. – Dr Gerdrie van der Merwe VDM

Darius Botha

26 Junie 1955 – 12 Februarie 2018


Dr Daniël Sarel Botha (BA Hons, MA, DD) is op 26 Junie 1955 gebore te Breyten, ’n klein nedersetting tussen Ermelo en Carolina. Darius word ook in Breyten gedoop. Sy vader is Hendrik Egnatius Botha, ’n ketelmaker van beroep, en sy moeder is Jacomina Christina Botha, wat as verkoopsdame in ’n apteek werk. Hulle is ’n hegte gesin waar liefde en die regte lewenswaardes ’n groot rol speel. Twee seuns uit die huwelik word Springbok-rugbyspelers, Darius en Naas Botha, sy jonger broer.

Darius begin sy skoolloopbaan in 1960 aan die Laerskool Eben Swemmer in Pretoria, waar hy ook prefek is en vir die Cravenweek rugby speel. Hy word in 1968 leerling aan die Hoërskool Hendrik Verwoerd in die Jakarandastad, waar hy prefek is en in 1972 matrikuleer. Hy kry die Victor Ludorum in atletiek, speel in die eerste rugbyspan en ook bofbal en sagtebal in die Noord-Transvaalse span. Na matriek doen Darius sy diensplig in die Suid-Afrikaanse Polisiediens en voel geroepe om predikant te word.

Darius se pad loop aanvanklik na die Universiteit van Stellenbosch waar hy BA studeer as voorstudie en ook rugby speel vir Matieland onder die bekwame oog van dr Danie Craven. Naas Botha vertel die kostelike storie dat Darius in 1976 vir twee weke uit Maties se rugbyspan deur dr Danie Craven geskors is, omdat hy sy broer Naas ondersteun het wat vir Tukkies se rugbyspan gespeel het. In sy leeftyd speel Darius sestig rugbywedstryde vir Noord-Transvaal en in 1981 is dit ’n hoogtepunt toe hy gekies word vir die Springbokspan tydens ’n rugbytoer na Nieu-Seeland. Dit was ’n onvergeetlike wedstryd, ook toe Darius oor die veld genael het om een van die Kiwi’s te pot wat aan sy broer gepluk het. Naas Botha vertel na sy ouboet Darius se dood: “Hy het na my gekyk soos enige broer na sy kleinboet moet kyk. Die grootste gedeelte van my motivering het van hom af gekom en ek het in sy voetspore gevolg. Ek is van mening dat enigiemand ’n broer soos hy wou hê.”

Nadat Darius en Naas Botha se vader beroerte kry, verlaat Darius Stellenbosch en sit sy studie voort aan die Fakulteit Teologie (Afd B) aan die Universiteit van Pretoria. Hy word op 20 November 1980 as proponent van die NG Kerk gelegitimeer. Hy bly egter student en behaal in 1984 die honneursgraad in Sosiologie en die MA-graad in Etiek aan RAU. In 1984 skryf hy in vir die doktorsgraad in PraktieseTeologie, maar werksdrukte vertraag sy studie en hy staak dit tydelik tot hy na sy siekte weer volstoom daaraan begin werk. Hy verwerf die Doctor Divinitatis einde 2015 met die proefskrif: “Prediking en die mens geaffekteer deur kanker”, ’n groot getuienis aan die wêreld.

Darius trou op 14 November 1981 met mej Karin Ferreira, ’n onderwyseres van beroep. Uit die huwelik is vier kinders gebore: Derik is ’n onderwyser te Houghton in Johannesburg en Rienie ’n onderwysspesialis in Midstream te Pretoria. Dr Darius en Karin Botha beleef die groot hartseer dat hulle twee van hulle kinders, die tweeling Carine (1986-1993) en Tobie (1986-2005), aan die dood afgee. Daar was hierna steeds ’n glimlag op sy gesig, maar ’n traan in sy hart tot die einde toe.

Dr Darius is bykans sy hele bedie­ning in die NG Kerk tot met sy uittrede ’n kapelaan in die Suid-Afrikaanse Polisiediens. Hy werk in die Polisiekollege in Pretoria en is as kapelaan verbonde aan die NG Gemeentes Pretoria, Potchefstroom-Wes, Pietermaritzburg en Nelspruit-Wes. Na sy uittrede word hy in 1997 voltydse leraar in die NG Gemeente Nelspruit-Suid, ’n wonderlike tyd vir hom en sy vrou Karin.

Op 13 April 2008 word dr Darius Botha leraar van die NG Gemeente ­Tsumeb in Namibië, ’n besondere geseënde tyd in die mooi en gasvrye land. Hy word op 31 Januarie 2010 leraar van die NG Gemeente Kroonstad-Oos, ’n gemeente in die hartland van die Vrystaat. Hy lewer sy intreepreek oor Eksodus 3 en 4. Hier werk hy en sy vrou gelukkig en met oorgawe tot hy weens siekte op 27 Julie 2014 finaal sy emeritaat moes aanvaar. Hy word met maagkanker gediagnoseer en hulle trek in die lente van 2014 na Johannesburg, waar hy in ’n groot aantal nabygeleë gemeentes preekbeurte waarneem.

Tot met sy dood op 12 Februarie 2018 leef hy ’n vol lewe, ’n gesinsman wat met ywer sy gesinslede tot die einde toe met wysheid en liefde bygestaan het. Op 16 Februarie 2018 word ’n dank­diens in die NG Gemeente Weltevreden waargeneem deur ds Johan Stander, met teksvers 2 Timoteus 4:1-8. Daar word verwys na hierdie merkwaardige man van God, wat sy totale afhanklikheid aan die Meester besef het en sy siekte met grasie hanteer het. Hy was ’n unieke mens wat ’n impak op ander se lewe gemaak het, wat altyd gesê het dat jou gesin jou rykdom is. Hy het in absolute afhanklikheid van sy Hemelse Vader geleef en was opreg dankbaar vir elke nuwe dag, altyd met ’n glimlag in die hart! – Dr Gerdrie van der Merwe VDM

Johan Botha

3 September 1935 – 7 Oktober 2018


Ds Jacobus Johannes Botha (BA, Theol Sendinginstituut) is op 3 September 1935 gebore in die distrik Louis Trichardt. Sy vader is Jacobus Johannes Botha, ’n professionele soldaat. Sy moeder is Magdalena Wilhelmina Jacobus Durr, wat ’n klerebesigheid bedryf. Johan bly die eerste elf jaar van sy lewe in Pretoria, waar sy moeder as enkelmoeder vyf kinders met liefde en oorgawe grootmaak. Johan begin sy skoolopleiding in 1943 aan die Laerskool Generaal Jac Pienaar in Pretoria en is vanaf 1948 tot 1950 leerling aan die Laerskool Swartland te Malmesbury. Hierna is hy leerling aan die Hoërskool Swartland te Malmesbury waar hy in 1954 matrikuleer. In sy skooljare is hy ’n kranige rugbyspeler wat vir Boland speel en hy neem ook leiding by die ACSV. Dit was ’n besondere tydperk vol geestelike seën in Malmesbury. Dr Johan het geskryf: “Ek is een van sewe leerlinge, wat in ’n bestek van sewe jaar uit daardie gemeente na die bediening gegaan het. Ses van ons het aan die Sendinginstituut op Wellington studeer en een te Stellenbosch.”

Na matriek word hy in 1955 student aan die Hugenote Kollege en behaal die BA-graad aan Unisa om toegang te verkry tot teologiese opleiding aan die Sendinginstituut te Wellington. Johan geniet die opleiding op Wellington as geroepe sendeling om die blye evangelie in Afrika uit te dra. In dié tyd is hy ’n kranige hokkiespeler wat vir sy provinsie speel. Hy werk vakansietye op treine en plase, om sodoende sy studiegeld aan te vul. In dié tyd word sy belangstelling in literatuur en boeke sterk geprikkel, ’n groot saak wat sy latere lewe in ’n besondere rigting sou stuur.

Ds Johan skryf in 2018: “Die studente wat in Samuel was, het deur die jare, tydens studentedae en vir die res van hulle bediening, ’n besondere esprit de core gevorm. ’n Hegte vriendskap van broederskap en kollegialiteit het die broers en een damestudent oor al die jare saam gebind. Gereelde kontak en verskeie groepsvergaderinge in die verskillende streke in die land het ons in kontak met mekaar gehou. Deur die jare het ’n nuusbrief aan al die Donkies en gades van die afgestorwenes, gehelp om met mekaar in verbinding te bly. Daar is ook enkele groot saamtrekke op Wellington gehou.” Ds Johan Botha was die hart en siel van hierdie bewe­ging, wat aangetoon het hoe sterk die bande van liefdevolle kameraadskap oor jare nog kan wees.

Op 8 Januarie 1959 trou Johan met Gerharda Magdalena Swiegers, ’n le­wensmaat wat hom met deernis en liefde bystaan tot die einde toe. Aan die einde van 1960 lewer die Sendinginstituut op Wellington twaalf kandidate, wat as sendelinge gelegitimeer word en die blye evangelie uitdra. Eerwaarde Johan Botha word op 12 Januarie 1961 bevestig in die NGKA Zwelitsha te King Williamstown in die Oos-Kaap. Sy invloed oor die volgende agt jaar is groot in die wye gebied tot by Keiskammahoek en Kidd’s Beach, terwyl drie nuwe gemeentes gestig word, onder meer by Dimbaza. Verskeie nuwe skole word gebou en ook kleiner kerkies. Intussen sluit die Sendinginstituut op Wellington en die eerste Algemene Sinode van 1962 in Kaapstad gee toestemming dat sendelinge aan die Kweekskool op Stellenbosch opgelei word. Die eerwaardes kry volwaardige predikantstatus en sou voortaan ook as dominees aangespreek word.

Op 18 Augustus 1968 aanvaar ds Johan Botha ’n beroep na die NGKA Tladi Zola in die hart van Soweto. Zoeloe is die oorwegende taal en ds Johan neem ’n kursus by RAU in Johannesburg. Destyds het Soweto nog nie elektrisiteit nie en dit was ’n vreemde gesig vir baie om ’n wit man met ’n gaslamp huisbesoek te sien doen. In die vroeë sewentigerjare het ds Johan beleef hoe daar ’n stadige oploop na die jeugopstand van Junie 1976 in Soweto gekom het.

Aan die einde van Augustus 1974 neem ds Johan Botha ’n beroep aan as hoof van die Mobiele Evangelisasie-eenheid met standplaas Greytown in Natal. Dit was ’n wonderlike geseënde tyd waar ds Johan met sy vermoë om te organiseer ’n groot rol gespeel het. Hy het skole besoek en tydens uitreike is ’n tent opgeslaan wat tot ’n duisend mense kon huisves. Dit was ’n groot geleentheid om die evangelie by mense te bring. Daar is ook duisende kinders bereik met skoolbesoeke. Na ses jaar in die veld met ’n karavaan as kantoor en slaapkamer, maak die Here ’n nuwe deur oop, toe ds Johan ’n aanstelling aanvaar na die Christelike Lektuurfonds, as bestuurder van die uitgewery in Bloemfontein.

Die naam is eers later verander van die NG Sendingpers en die NG Sen­dinguitgewers na die oorkoepelende Christelike Lektuurfonds (fonds, pers en uitgewers). Onder ds Johan se leiding is Christelike lektuur in inheemse tale ontwikkel in Suider-Afrika. Baie miljoene traktaatjies is in daardie dae gedruk en deur middel van sendelinge, die gevangenisdienste en die weermag versprei. Aan die einde van 1989 tree ds Johan af na ’n dienstyd van 39 jaar.

Hierna rus hierdie gebore sendeling nie, maar wend sy talente en gawes aan op nuwe geestelike akkers. Hy is agtien jaar lank op ’n deeltydse basis betrokke by die Fakulteit Teologie aan die Universiteit van die Oranje-Vrystaat in Bloemfontein. Ds Johan skryf: “Ek het ’n sertifikaatkursus geskryf deur die dosente van die Fakulteit Teologie, geadministreer. Oor ’n periode van twee jaar kon veral bruin en swart studente van verskillende kerke die kursus in teologie en bediening volg. Daar het 250 studente die kursus deurloop.”

Na sy aftrede hou hy hom besig met die uitgee van kleiner publikasies soos biografieë, outobiografieë, kontreigeskiedenis, resepteboeke en Bybelstudies. Mettertyd vestig ds Johan en Gerda Botha hulle in die Aandbloem Tehuis vir Bejaardes in Bloemfontein, waar hulle baie vir die inwoners beteken. Sy skielike afsterwe op 7 Oktober 2018 het skokgolwe deur die kerklike gemeenskap gestuur. Hy word oorleef deur sy vrou Gerda en drie dogters: Helena, Wilna en Christelle. ’n Afskeidsdiens word op 16 Oktober 2018 vanuit die NG Gemeente Aandbloem in Bloemfontein gehou. – Dr Gerdrie van der Merwe VDM

Herbie Brand

21 April 1941 – 14 Augustus 2017


Ds Herbert Jacobus Daniel Brand (BA, Cand Th) is op 21 April 1941 gebore in Kaapstad tydens die Tweede Wêreldoorlog. Herbert of Herbie soos sommige hom genoem het, het altyd met humor verwys dat hy en koningin Victoria van Engeland op dieselfde dag verjaar. Sy ouers is Herbert Girtlemus Brand van Kaapstad en sy moeder Dorothea Visser, niggie van die Afrikaanse digter AG Visser van Carnarvon. Sy ouers woon in ’n woonstel bokant die NG Gemeente Tafelberg te Buitenkantstraat in Kaapstad.

Herbie se vader is die skriba/kassier van die NG Gemeente Tafelberg, waar dr Koot Vorster ’n leeftyd lank predikant was, digby Tafelberg. Herbie vertel later aan joernalis Nico van Gijsen: “Kyk, jy moet weet dat ek sterk onder die invloed van dr Koot Vorster was en dat ek onder hom belydenis van geloof afgelê het. Hy het apartheid uit die Bybel gevegverdig en ek ook.”

Die jong Herbie voel van kindsbeen af geroepe om vir die Here te werk en lewer sy eerste preek op vyfjarige ouderdom vanaf die stoel in sy moeder se kombuis. Herbie begin sy skoolopleiding aan die Laerskool Jan van Riebeeck in Kaapstad en matrikuleer later aan die Hoërskool Jan van Riebeeck. In sy matiekjaar is hy die Dux-leerling van die skool.

Herbie het gehakkel en aanvanklik sy ander liefde beoefen en daaraan voorkeur gegee, ’n joernalistieke loopbaan. Nadat hy die BA-graad aan die Universiteit van Kaapstad aan die hange van Tafelberg verwerf, werk hy die jaar as joernalis by Die Burger. Intussen het die werkslas by Die Kerkbode dringend ekstra hulp benodig en dr Andries Treurnicht versoek Herbie Brand om te kom werk as redaksionele assistent van die amptelike blad van die NG Kerk, wat gesetel is in Kaapstad. Kort hierna bedank dr AP Treurnicht by die NG Kerk se amptelike blad om redakteur te word van Die Hoofstad, ’n dagblad in Pretoria. Hierna word ds GSJ Möller aangestel as redakteur by Die Kerkbode en Herbie Brand gaan voort met sy hulpwerk in die kantoor.

Dr Koot Vorster, sy jarelange gemeenteleraar, het Herbie destyds afgeraai om daar te gaan werk, want daar was geen toekoms vir hom nie. Maar die roeping tot die evangeliebe­diening was so sterk dat Herbie ten spyte van sy spraakprobleem, in die geloof deurgedruk het en sy studie aan die Kweekskool op Stellenbosch voltooi. Hy word einde van 1971 as proponent van die NG Kerk gelegitimeer.

Vroeg in 1972 tydens die studente-onrus in die Kaap kom daar ’n enorme verandering in die jong proponent se gemoed- en leefwêreld. Hy het beleef hoe die polisie die protesterende studente behandel en meteens het hy met nuwe oë van begrip en meelewing na hulle denk- en leefwêreld gekyk. Dit was vir hom ’n Damaskus-ervaring en sy lewensbeeld en manier waarop hy na die landsituasie gekyk het was nooit weer dieselfde nie. Ds Herbie het ’n besluit geneem en sou nooit die res van sy lewe daarvan afwyk nie.

Daar kom ’n interessante draai op sy lewenspad toe prop HJD Brand op 9 September 1972 met handoplegging ontvang en bevestig word in die NG Gemeente Kamieskroon, ’n dorpie wat die legendariese dr WP Steenkamp help stig het in die blommeparadys van Namakwaland. Herbie vertel later: “Daar het ek met die kru-soort apartheid te doen gekry. Nie dat ek die mense kwalik geneem het nie, hulle het soos ek, maar so grootgeword.” Op 12 Februarie 1977 word hy leraar van die NG Gemeente St Stephens, die enigste gemeente van die NG Kerk in Suid-Afrika wat uit Kleurlinglidmate saamgestel is. Ds Herbie was in sy element en het altyd vertel dat toe hy in die gemeente gekom het, hy alles wat dr Koot Vorster hom geleer het, weer moes afleer. Al wat oorgebly het, was die dra van die wit das en toga. Hy beleef die laaste jare van gedwonge verskuiwings van mense uit Distrik Ses aan die voet van Tafelberg, waarna sy lidmate verspreid woon oor die hele Skiereiland.

Ds Herbie Brand word onthou as ’n brandende lig wat apartheid verwerp, aan protesoptogte deelneem en in woord en daad sy standpunt helder en duidelik leef. Hy bring soms beroering by ring- en sinodesittings met sy profetiese stem oor onreg wat gepleeg word. Hy bring beroering in die NG Kerk toe hy tydens kanselruiling by die poort van die lente van 1982, ’n opspraakwekkende preek lewer in die geskiedkundige Groote Kerk te Kaapstad. Hy het onder meer in sy sendingpreek verwys na die magtige blanke minderheid in Suid-Afrika wat soveel moontlik van die land beset en wat Distrik Ses met hebsug ingepalm het. Gemeentelede het uit die kerkdiens gestap en daar was beroering na die erediens oor die politieke inslag van die preek. Ds Herbie het sy naam gestand gedoen as die “rebel-dominee” in die NG Kerk wat tydig en ontydig teen apartheid opgestaan het. In die jare van die struggle met sy bakkebaard, wit das en kruis om die nek, het ds Herbert Brand ’n bekende voorloper in optogte geword. Maar die seisoen in die land het in 1990 begin draai en ook in die NG Kerk. Tydens sy laaste sinodesitting in 1999 voor sy aftrede op 30 April 2001, word met dankbaarheid verwys na “oom Herbie” se soms moeisame rol om as gewete van die NG Kerk op te tree. Die sinode het ’n staande applous vir ds Herbert Brand gegee, ’n eietydse legende in die NG Kerk.

Sy laaste versoek op sy sterfbed was: “Bring my skoene … ek wil huis toe gaan”. Hy was gereed om hierdie wêreld te verlaat en na sy Hemelse Vader te gaan. Ds Herbert Brand sterf op 14 Augustus 2017 en laat sy vrou Madeleine en ’n dogter C van Dijk agter. Daar word met deernis en groot liefde van hom afskeid geneem, ’n eietydse profeet wat eerlik presies gesê het wat hy gedink en gevoel het. Hy was ’n ware kampioen vir die benadeelde en verontregte in die gemeenskap. Hy was nie ’n manteldraaier wat vir die pawiljoen gespeel het nie, maar wat in eerlikheid voor God en mens geleef het. – Dr Gerdrie van der Merwe VDM

Sam Buckle

9 Augustus 1922 – 20 Oktober 2018


Ds Samuel Hendrik Reyneke Buckle (Sendinginstituut Wellington) is op 9 Augustus 1922 gebore op die plaas Magdalena naby Riebeek-Kasteel. Sy vader is Christiaan Lombaard Buckle wat die Here as boer dien en sy moeder is Engela Cornelia Maria Reyneke. Sy sterf met die geboorte van die seuntjie Samuel, wat na sy oupa aan moeders­kant vernoem word. ’n Suster van sy vader, tannie Jettie Smuts en haar man Marthinus, neem hom in hulle sorg en maak hom groot. Toe hy nege jaar oud was, sterf hy byna aan maagkoors en mense beleef dit as ’n wonderwerk uit die Here se hand.

Samuel kry sy eerste onderrig in ’n plaasskool en is tot 1940 leerling aan die Laerskool Riebeek-Wes. In 1941 en 1942 word hy ’n leerling aan die Hoërskool De Villiers Graaff op Villiersdorp waar hy matrikuleer. Toe hy in standerd 8 was besoek hy op ’n dag vir mev Daisy Malan op die plaas Allesverloren by Riebeek-Wes. Hier tree hy in gesprek met die bejaarde sendeling ds Andrew Louw (snr.) van Morgenster, wat ’n geweldige indruk op hom maak. Hy het vir die jong skoolseun gevra: “Is jy al ’n kind van die Here?” Die vraag het Samuel diep geraak en hom bygebly, ook toe hy later self ’n sendeling geword het.

Die skoolhoof se seun, Claude de Villiers, lei hom tot geloofsekerheid en Samuel voel geroepe om vir die Here te werk. Dr Jac J Müller is sy predikant op Villiersdorp, wat in ’n gesprek hom aanraai om aan ds CF Kies te skryf en aansoek te doen om aan die Sendinginstituut op Wellington te studeer. Intussen bied die NG Kerk Riebeek-Wes aan hom ’n lening wat hom in staat stel om te begin studeer te Wellington. In 1943 word hy student aan die Hugenote Universiteitskollege en kry in 1945 toegang tot die Sendinginstituut waar hy aan die einde van 1947 gelegitimeer word as eerwaarde SHR Buckle. Later trou hy op 4 Maart 1950 met mej Anna Maria Kies, dogter van prof CF Kies aan wie hy as skoolseun geskryf het om toelating te verkry. Uit die geseënde huwelik is ses kinders gebore.

Eerw Sam Buckle kry ’n beroep na die NG Sendingkerk Zionsgemeente in die Paarl, met eerw ds. Paulus Joubert as kollega. Hy leer baie by hierdie legendariese sendeling en Godsman, ’n geliefde geestelike leier en karakter in die Paarl en die Boland. Na vier jaar word hy in 1952 sendeling in die Sen­dingkerk te Rondebosch, waar vroeër ’n kerkskeuring plaasgevind het en al die jongman se takt en wysheid vra. Na vyf jaar neem hy ’n beroep aan na die Sendingkerk op Retreat, waar hy verskeie krisisse beredder.

In dié tyd ontvang hy verskeie beroepe na sendinggemeentes, wat hy bedank. Maar ’n beroep na die NG Sendingkerk en NGKA op Colesberg is ’n Masedoniese roepstem wat hy aanvaar. Dit sluit ook ’n kombinasie in met Venterstad in Noordoos-Kaap, ’n wye gebied wat hy met sorgsaamheid bedien.

Intussen gee die Algemene Sinode van die NG Kerk in 1962 volwaardige predikantstatus aan die sendelinge wat aan die Sendinginstituut op Wellington afgestudeer het. Na byna ’n dekade neem ds Sam Buckle ’n beroep aan na die NG Sendinggemeente Robertson, waar hy vroeg in 1968 die herderstaf opneem. Hier bly hy en sy gade 20 jaar lank tot hy na ’n lang dienstyd in die Here se Wingerd op 29 Mei 1988 sy emeritaat aanvaar.

Hierna gaan woon die egpaar in Stilbaai, waar hy as ouderling dien en in die kerkkoor sing. Ds Sam skryf in 2018 kort voor sy dood: “In al my wedervaringe was ek daarvan bewus dat, onder die beskikking en sorg van die Here, alles ten goede was. Ek en my vrou is reeds albei mense van ouderdom. My vrou is 91 jaar oud en ek 95. Ons is albei gesond en aktief, danksy die goedheid, genade en liefde van ons Hemelse Vader.” Ds Sam Buckle sterf op 24 Oktober 2018 en daar word met dankbaarheid by sy begrafnisdiens verwys na die egpaar se lang en geseënde dienstyd op die sendingakker. – Dr Gerdrie van der Merwe VDM

Gawie Conradie

8 Julie 1934 – 18 September 2018


Ds Gabriël Bartholomeus Jacobus Conradie (BA, BTh) is op 8 Julie 1934 gebore te Lichtenburg. Sy vader is Josias Hendrik Conradie, wat boer op die plaas Grootpan by Lichtenburg. Sy moeder is Anna Elizabeth Venter. Gawie begin in 1941 met sy skoolopleiding aan die Laerskool Vlakpan by Grootpan in die distrik Lichtenburg en in 1943 word hy leerling aan die laerskool op Welgevonden.

Gawie is leerling aan die Hoërskool Lichtenburg en woon as plaasseun in die Aanhou Wen-koshuis op die dorp. Hy neem aktief deel aan die CSV, Voortrekkers, debatsvereniging en speel rugby. Gawie presteer op verskeie vlakke en is in 1951 die Dux-leerling van Hoërskool Lichtenburg.

Gawie begin in 1952 werk in die staatsdiens by die Departement Naturellesake en studeer buitemuurs aan die Universiteit van Pretoria omdat hy geroepe voel om predikant te word. Hy verwerf die BA-graad in 1954 en werk daarna voltyds tot 1956. Later werk hy ook deeltyds by die Universiteit van Pretoria se proefplaas toe hy in 1957 student word aan die Fakulteit Teologie (Afd B). Hy verwerf die BD-graad in Teologie aan Tukkies waar hy op 20 November 1960 as proponent gelegitimeer word.

Prop Gawie Conradie word op 18 Februarie 1961 met handoplegging bevestig in die NG Gemeente Waterval-Boven en word in die winter van 1964 leraar van die NG Gemeente Derdepoort in Pretoria. Hierna loop sy pad in 1970 na die lieflike wêreld van Zeerust, waar hy mooi bedieningstye beleef onder besonderse mense in God se koninkryk. Gawie trou op 7 Oktober 1971 met mej Henriëtte Kruger en uit die huwelik is ses kinders gebore: Clarissa, Josias, Attie, Gawie, Annette en Henriëtte.

Die roepstem as sendeling is sterk toe hy in die herfs bevestig word in die NGKA Letaba. Hier bou hierdie sende­ling ’n paar drieslaapkamerhuise en ds Gawie is self die argitek, boubestuurder en karweier met sy klein Colt-bakkie. Ds Gawie skryf: “Op Letaba het ek die minste geweeg sedert matriek. Matrone Hugo het gesê ek moet briek aandraai: ‘Een van die dae sit jy met jou langbeen in die hemel en Henriëtte spook met ses kinders op aarde’. Ons is so dankbaar dat die Here, tot vandag toe, my die langbeen en Henriëtte die spook gespaar het.”

Op 15 Mei 1976 word ds Gawie leraar van die NG Gemeente Olifantsfontein waar hy en Henriëtte met oorgawe werk en ’n verskil maak in die harte van mense. In die winter van 1982 stig die NG Gemeente Middelburg-Wes af, wie se naam later verander na Lighuis. Ds Gawie het geskryf: “Ons was daar vanaf afstigting met ongeveer 670 lidmate en 1 000 siele. Net te groot vir een en net te klein vir twee leraars. Dan nog kerkbou en kerkskuld.” Hy aanvaar op 30 September 1992 sy emeritaat. Hulle bly in die gemeente woon en gaan voort met hulle gemeentewerk.

Op 15 April 1995 is hulle seun Gawie in ’n motorkaping geskiet en is hy verlam en in ’n rolstoel. Ds Gawie tree finaal uit die bediening in die gemeente Lighuis op Middelburg (Tvl) en vestig hulle in Pretoria. Ds Gawie Conradie help daarna in die NG Gemeentes ­Wierdapark, Clubview, Florida, Kloofsig, Sesmylspruit en Crosby-Wes. In 2006 word ds Gawie Conradie pastorale hulp in die NG Gemeente Doornkloof in Centurion.

In 2008 word hy pastorale hulp in die NG Gemeente Estcourt in Natal, waar hy met oorgawe werk tot hy finaal in 2014 aftree. Hierna werk ds Gawie en Henriëtte Conradie vir die Here waar die geleentheid hom voordoen, waarlik twee mooi bome in God se tuin. Op 18 September 2018 sterf ds Gawie en daar word by sy begrafnisdiens verwys na die ywer waarmee hy die Here se Woord gebring het en mense in nood bedien het. – Dr Gerdrie van der Merwe VDM

Piet de Vries

18 April 1932 – 29 Augustus 2016


Ds Petrus Johannes de Vries (BA) is gebore te Trekkopje naby Swakopmund in Namibië. Sy vader is Izak Daniël de Vries, ’n stoker op die SAS & H en later ploegbaas wat verantwoordelik was vir onderhoud op die spoorlyn. Sy moeder is Magdalena Christina Susanna Goussard, ’n huisvrou en moeder. Daar is twaalf kinders in die gesin, wat met liefde grootgemaak word en waardes word vasgelê vir die toekoms.

Piet begin sy skoolopleiding in 1938 aan die Laerskool Gobabis en toe sy vader na die Kaap verplaas word, is hy van 1942 tot 1944 leerling aan die Laerskool Raymond te Vrijzee. Van 1945 tot 1947 is hy leerling van Hoërskool Goodwood-Epping, waar hy in standerd agt as gevolg van armoede die skool verlaat. In sy skooltyd blink hy uit in jukskei, ’n sport wat vir hom baie beteken. Hy werk van 1948 tot 1953 as klerk by die SAS & H in Kaapstad om te help met die gesin se onderhoud. In 1953 en 1954 is hy werksaam as toonbank-assistent by OK Basaar in Kaapstad. In die tyd is sy roeping om predikant te word steeds sterk en hy matrikuleer in 1953 aan die Kaapse Tegniese Kollege, deur middel van aandklasse terwyl hy as klerk gewerk het.

In 1954 word hy student aan die Universiteit Stellenbosch, is sekretaris van die Admissiebond en behaal die BA-graad. In Matieland blink hy uit in jukskei en is die kaptein van die eerste span en is ook in 1960 in die Bolandspan. Later jare is hy in die Oostelike Provinsie ’n skeidsregter en keurder. In 1957 word hy student aan die Teologiese Seminarium in die Eikestad, waar hy vier gelukkige jare deurbring en op 2 Desember 1960 gelegitimeer word as proponent van die NG Kerk. Ds Piet de Vries trou op 21 Junie 1957 met mej Elizabeth Maria van Eeden, iemand wat hom in sy studiejare getrou ondersteun. Uit hulle huwelik word ’n seun op 21 Junie 1962 gebore.

Die Here beskik dat hierdie gebore Suidwester terugkeer na die mooi en wye landskap, hierdie keer as predikant van die NG Gemeente Karasburg. Hier word hy op 18 Februarie 1961 met handoplegging ontvang en bevestig. In sy dienstyd in die wye wêreld probeer hy ’n verskil maak in mense se lewe. In die distrik word ’n kerkgebou vergroot en ook op Karasburg. Tydens ds Piet se dienstyd te Karasburg, kom daar op 23 September 1963 ’n skerp draai op sy lewenspad. Hy verloor sy vrou en enigste kind in ’n ernstige motor­ongeluk naby Upington. Die gasvrye boeremense van Karasburg vou hulle leraar toe met hulle gebede en help hom in hierdie krisistyd van sy lewe. Die Here voorsien weer en ds Piet trou op 21 November 1964 met Monica Fildelia Uys. Uit die huwelik is vyf kinders gebore.

Op 1 Mei 1965 word hy leraar van die NG Gemeente Zwaanswyk, waar in sy dienstyd ’n kerksaal te Houtbaai gebou word, om kerkdienste in die gebied te hou. Hy word op 18 Oktober 1968 leraar van die NG Moedergemeente De Aar, ’n vooruitstrewende spoorwegdorp in die Groot-Karoo.

Na vier jaar kom ’n roepstem na die NG Moedergemeente Uitenhage, ’n sterk groeiende nywerheidsgebied in Oos-Kaapland, waar hy op 12 November 1972 die herderstaf opneem. Op 24 Junie 1976 loop sy pad na die Jakarandastad, waar hy leraar word van die NG Gemeente Florandia in Pretoria. In hierdie jong gemeente is hy verantwoordelik vir die bou van ’n kerksaal en pastorie. Soos elders in die bediening, neem hy ook op ringsvlak leiding en die dienstyd in Pretoria is vol uitdagings.

Op 20 Junie 1983 keer ds Piet de Vries terug na sy wortels toe hy leraar word van die NG Gemeente Parow-Sentraal. Hy is die laaste leraar van Parow-Sentraal voordat die gemeente saamgesmelt het met die gemeente Parow weens finansiële redes. Dit is die kerkgebou wat bekend was vanweë dr WP Steenkamp se Italiaanse marmerleeu, wat aanvanklik voor die preekstoel gestaan het. Hy is lief vir bejaardesorg en dien van 1983 tot 1995 op die bestuur van die Senior Tuiste Uitsig in Parow.

Ds Piet de Vries aanvaar op 1 Mei 1995 sy emeritaat en vestig hom in Boston te Bellville. Hy word aanvanklik ouderling en later aflosleraar in die NG Gemeente Parow-Suid en in 2007 gaan woon hy en sy vrou Monica in Pretoria. ’n Troosdiens vind op 2 September 2017 in die NG Kerk Groenkloof plaas en die diens word gelei deur ds Christopher Muller. Daar word met dankbaarheid verwys na die besondere manier waarop hy as predikant in koninkryksdiens die Here gedien het. – Dr Gerdrie van der Merwe VDM

Rassie de Wet

6 September 1942 – 26 Desember 2011


Ds Rasmus Daniel Josias de Wet (BA, BD) is op 6 September 1942 gebore te Springs in die ou Transvaal. Rassie word vernoem na sy oupa Rasmus Daniel Josias de Wet, wat naby Caledon boer. Sy oupa en ouma verkoop hulle grond en trek na Suidwes-Afrika waar hulle skape almal vrek en hulle terugkeer na die unieke Ruenswêreld by Caledon. Rassie se vader is Rasmus Daniel Josias de Wet, ’n mynwerker in die goudmyne by Springs. Sy moeder is Sara Margaretha Magdalena (Sara) Human, ’n huisvrou wat haar gesin met liefde opvoed en versorg. Hulle woon aanvanklik in Brakpan aan die Oosrand, maar verhuis later na die Wesrand waar Rassie goeie tye beleef en opgroei.

Rassie begin sy skoolopleiding aan die Laerskool President Brand op Brakpan en later ook aan die Laerskool Stoffberg waar sy leierseienskappe reeds sterk na vore tree. Hierna is hy ’n leerling aan die Hoërskool Monument te Krugersdorp, waar hy in 1960 matrikuleer. Hy is hoofseun van sy skool en sy medeskoliere het respek vir hom. Saam met hom in die skool is die jong Helena Oosthuizen, sy latere lewensmaat.

Rassie voel vroeg reeds geroepe om predikant te word, maar toe hy in matriek ’n uitstekende beurs kry om ’n BSc-graad te loop met die oog op atoomnavorsing, laat vaar hy sy plan om predikant te word. In 1961 is hy eerstejaar op Tukkies en voel diep ongelukkig oor die besluit en staak sy studie. Hierna loop hy BA-Admissie wat hom in 1965 toegang verleen tot die Fakulteit Teologie (Afd B) aan die Universiteit van Pretoria. In 1967 en 1968 het Rassie na-ure as opnameklerk by die HF Verwoerd-Hospitaal gewerk.

Rassie behaal die BD-graad en daar is twaalf kandidate wat aan die einde van 1968 as proponente gelegitimeer word. In die klas is onder andere Flip Theron, Pieter Botha, Jan van der Berg en Gert Olivier. Drie van die klas het later professore in die Teologie geword. In Rassie en Helena se eerstejaar aan Tukkies begin hulle ernstig vlerksleep en hierdie twee skoolmaats uit Krugersdorp se dae trou op 11 Desember 1965. Uit die huwelik is ses kinders gebore: Karen, Celeste, Madel, Renee, Tanya en Jana. Ds Gert Olivier skryf: “Hulle was ’n pragtige gesin en het ’n leeftyd aan sy eerste liefde in die bediening, die gemeente Springbokvlakte, gewy waar hulle geliefd was by hulle gemeentelede en in hulle vriendekring.”

Prop RDJ de Wet word na sy legitimasie beroep na die NG Gemeente Springbokvlakte by Tuinplaas in die Noord-Transvaal. Hy neem hierdie beroep aan en word op 1 Februarie 1969 met handoplegging in die gemeente ontvang en bevestig. In hierdie landelike gemeente met sy sterk boeregemeenskap woon en werk ds Rassie en Helena de Wet tot met die aanvaarding van sy emeritaat op 30 April 2004. Hy was baie geheg aan hierdie gemeente waar hy ’n geslag sien kom en gaan het. As leraar het hy baie lief en leed met die gemeenskap deurleef, ook tydens die groot droogtes, wat van tyd tot tyd voorgekom het in die Springbokvlakte. Gedurende ’n dienstyd van 35 jaar in die gemeente het ds Rassie 21 beroepe na ander gemeentes ontvang en daarvoor bedank. In 1978 word daar ’n nuwe kerkgebou opgerig.

Ds Rassie het gevoel dat hy nie die gemeente in die steek wou laat nie en het getrou gebly in sy roeping om die Woord van die Here te bring aan mense in alle lewenseisoene. Met die stigting van die Afrikaanse Protestantse Kerk het die NG Gemeente Springblok­vlakte soos baie ander gemeentes in die gebied, lidmate verloor. Dit was vir hom ’n traumatiese ervaring, maar hy het met wysheid en insig die situasie hanteer en steeds geestelik bly bou aan sy gemeente te Tuinplaas.

Nadat ds Rassie de Wet op 30 April 2004 sy emeritaat aanvaar, vestig die egpaar hulle te Warmbad. Hier geniet die egpaar mekaar en doen soveel dinge saam met hulle kinders en kleinkinders. Op 6 Januarie 2011 word aggressiewe kanker by hom gediagnoseer en na drie groot operasies waarin hy die liefde en sorgsaamheid van sy vrou en kinders beleef, sterf hy op 26 Desember 2011 en word hy van lyding verlos. Hy ontvang die oorwinningskroon uit die hand van die Hemelse Vader. Hy word onder blyk van groot belangstelling begrawe vanuit die NG Gemeente Springbokvlakte te Tuinplaas, die kerkgebou wat in sy dienstyd ingewy is.

Ds Gert Olivier skryf: “Ons het onlangs met die vyftigjarige herden­king van ons legitimasie in 1968, by die Teologiese Fakulteit van die Universiteit van Pretoria byeengekom en ook teruggedink aan ons klasmaats wat ons reeds vooruitgegaan het. Met deernis en respek het ons aan Rassie de Wet gedink. Hy was vir die grootste deel van ons studie ons klasleier, ’n posisie wat hy met erns en toewyding uitgeleef het. Hy was ’n stil, vriendelike en innemende man wat met ’n skalkse glimlag sy pad met sekerheid en volharding geloop het en met min woorde vir jou duidelik laat weet het wie hy is en wat vir hom belangrik was. In dankbaarheid teenoor die Here eer ons die nagedagtenis van Rassie de Wet.” – Dr Gerdrie van der Merwe VDM

Eggie Dippenaar

14 Oktober 1931 – 4 September 2016


Ds Egbert Johannes Jacobus Dippenaar (BA) is op 14 Oktober 1931 gebore in die distrik Springbok in Namakwaland. Sy vader was Nicolaas Machiel Dippenaar wat as kleinboer ’n bestaan maak en sy moeder is Helena Hendrina Hendricks. Toe Eggie ’n jong seuntjie was trek sy ouers na Augrabies aan die Oranjerivier, waar hy in 1938 met sy skoolopleiding aan die Laerskool Augrabies begin en in 1947 is hy leerling aan die Hoërskool Kakamas waar hy in 1950 matrikuleer.

Die jong Eggie voel geroepe om predikant te word. Hy vertrek na die Universiteit Stellenbosch, waar hy die BA-graad verwerf en uitblink in rugby. Hy word aan die einde van 1957 as proponent gelegitimeer en neem ’n beroep aan na die NG Gemeente Warmbad in die destydse Suidwes-Afrika. Hy word op 19 Julie 1958 met handoplegging daar bevestig en die eerste vier jaar van sy bediening in die suide van dié mooi land is besonder geseënd. Op 15 September 1962 word hy leraar van die NG Gemeente Tiervlei in die Kaapse Skiereiland, waar hy instrumenteel is met die afstigting in 1963 van die nuwe NG Gemeente Tiervlei-Wes. Dit loop saam met ’n groot herlewing onder tieners en jongmense in Tiervlei, wat ’n besondere geestelike klimaat in die tyd skep te midde van baie gebede. Ds Eggie word op 16 Februarie 1963 daar bevestig en daar neem hy leiding toe daar ’n nuwe kerkgebou in Tiervlei-Wes gebou word.

Na ’n dekade in die Kaapse Skier­eiland loop sy bedieningspad na die Klein-Karoo toe hy op 14 Julie 1972 leraar word van die NG Gemeente Oudtshoorn-Wes, waar hy die Woord bedien aan mense in die woonbuurt Wesbank. Hier is hy weer instrumenteel met die afstigting van die NG Gemeente Oudtshoorn-Welgeluk en hy word op 24 Januarie 1975 daar bevestig. Ook hier help hy die jong gemeente met die bou van ’n nuwe kerkgebou.

Na vyf jaar word hy in 1980 leraar van die NG Gemeente Goodwood-Wes, wat later jare een word met die gemeente Goodwoodpark. Op 27 ­ 1985 loop sy bedieningspad na die mooi land van Eden in die Suidkaap, toe hy leraar word van die NG Gemeente McLachlan te Wittedrift naby Plettenbergbaai. Onder sy leiding word daar ’n kerkgebou in 1987 te Plettenbergbaai gebou wat in Augustus 1987 ingewy is. Ds Eggie Dippenaar was die eerste leraar wat in die pastorie op Plettenbergbaai gewoon het. Hierna is die naam van die NG Gemeente McLachlan verander na Plettenbergbaai. Die hele proses het groot spanning op voetsoolvlak in die gemeente gebring, sodat daar twee groepe in die gemeente ontstaan het. Hierdie onderliggende spanning het veel krag en bomenslike wysheid van ds Eggie Dippenaar gevra om te bestuur.

Ds Eggie Dippenaar aanvaar op 25 April 1994 sy emeritaat en gaan woon in Magersfonteinweg 39 op Hartenbos. Hy preek oral waar die geleentheid hom voordoen en bied ook kursusse vir kerkraadslede in gemeentes aan. Sy vrou Connie sterf drie maande voor hom. Uit hulle huwelik is drie kinders gebore.

Ds Eggie Dippenaar sterf op Sondag 4 September 2016 na ’n lang siekbed in die Hartenbos Versorgingsoord. ’n Gedenkdiens vind op 10 September 2016 vanuit die AP Kerk Brakrivier in Reebok plaas, die gemeente waar hy van sy laaste preke gelewer het en vir wie hy sy toga in ’n besondere simboliese gebaar geskenk het. Sy kinders skryf onder meer in ’n mooi huldeblyk die volgende: “Ons is dankbaar vir sy voorbeeld as Christen en standvastige rotsman. Die bediening was vir hom ’n roeping en passie.” – Dr Gerdrie van der Merwe VDM

Andrie du Toit

19 November 1931 – 21 Julie 2018


Prof Andries Bernardus du Toit (BA, BD, MA, MTh, ThD, DTh hc) is op 19 November 1931 gebore in Boshof in die Wes-Vrystaat, ’n klipgooi van die diamantstad Kimberley. Sy vader is Hermanus Carel du Toit, ’n onderwyser aan die bekende Rooidakskool op Bos­hof, waar die bekende dr SH Pellissier die Volkspelebeweging op Boshof begin het. Sy moeder is Jacoba Aletta Catharina du Toit, wat as onderwyseres saam met haar man onderwys gee aan die Hoërskool Boshof. Hier begin Andrie in 1938 sy skoolloopbaan en in 1941 verhuis sy ouers na Parys aan die Vaalrivier, waar hy sy skoolloopbaan voortsit.

In 1945 word Andrie leerling aan die Hoërskool Parys, waar hy in 1948 sy skoolloopbaan voltooi en tydens die matriekeksamen is Andrie een van die toppresteerders in die Oranje-Vrystaat. In sy skooljare is hy ’n voorbeeld in woord en daad en neem aktief deel aan die CSV op Parys, waar leerlinge geestelike gevoed word. ’n Ander groot belangstelling is studie, tennis en atletiek. Hy voel geroepe om predikant te word en vertrek in 1949 na Pretoria waar hy student word aan die Universiteit van Pretoria.

In 1951 verwerf hy die BA-graad met onderskeiding in drie hoofvakke, Grieks, Hebreeus en Afrikaans. Hy is inwoner van Sonoptehuis, die koshuis wat aan die NG Kerk behoort, en in 1955 was hy die primarius van die bekende koshuis by Tukkies. In dié tyd is hy ook voorsitter van die CSV se universiteits­tak. Hy is vanaf 1956 tot 1960 lid van die uitvoerende komitee van die World Student Christian Federation. Aan die Fakulteit Teologie (Afd B) ontvang hy in 1954 die BD-graad met lof. Hy blink akademies uit en toon groot belofte. Die titel van sy BD-skripsie was: “Karl Barth se leer van die prediking”.

Hy verwerf die Uniebeurs en die HB Webb-toekenning vir oorsese studie en vertrek in 1956 na die Universiteit van Basel in Switserland waar hy onder leiding van prof Oscar Cullmann sy doktorale studie in 1959 cum laude voltooi. Wat dit merkwaardig maak is dat die Suid-Afrikaanse seun uit Pretoria dit in Duits doen, met die proefskrif getiteld: “Der Aspekt der Freude im urchristlichen Abendmahl”.

Hy keer terug na Suid-Afrika en word aan die einde van 1959 as proponent gelegitimeer en tree op die voorgrond as een van die leidende Nuwe-Testamentici van die jonger garde, wat onder meer deur die NG Kerk in Transvaal gebruik word by Bybelvertaling en die Teologiese Fakulteit se eksamenkommissie. Hy en prof Evert Groenewald en ander leidende figure is in die tyd betrokke by die stigting van die Nuwe-Testamentiese Werkgemeenskap van Suid-Afrika. Intussen behaal hy die meestersgraad in Grieks met lof aan die Universiteit van Pretoria. Hy was baie jare lank die algemene sekretaris van die NTWSA en redakteur van die vaktydskrif Neotestamentica.

Op 18 Julie 1959 trou hy met mej Lydia van der Watt, ’n lewensmaat met wie hy intens gelukkig getroud is tot die einde. Hulle is die dankbare ouers van vyf kinders: Madelein, Karien, Herman, George en ’n naamgenoot Andries Bernhardus du Toit.

Dr Andrie du Toit word in 1959 beroep as leraar van die NG Gemeente Springs, waar hy die voorreg het om die Here se lewende Woord aan mense te bedien. Hier werk hy tot hy in 1964 ’n beroep na die NG Gemeente Riviera in Pretoria aanvaar, waar hy vier jaar lank herder en leraar is. Op 4 Februarie 1968 word hy leraar van die NG Gemeente Universiteitsoord in Pretoria, ’n studentegemeente waar hy met intense oorgawe bedien. Hy leef na aan die studente en akademiese wêreld, wat aan hierdie groot gees die geleentheid gee om op breë akkers te kan saai.

Na ’n kort dienstyd word hy op 2 Februarie 1971 professor in Nuwe Testament aan die Teologiese Fakulteit (Afd B) aan Tukkies in die Jakaranda­stad. Hy is die opvolger van prof HDA du Toit, ’n geliefde hoogleraar wat sy emeritaat aanvaar. Hier speel prof Andrie du Toit ’n unieke rol oor baie dekades en onder sy leiding ontvang 21 studente hulle doktorsgrade. Baie van hierdie promovendi staan vandag in akademiese poste in Suid-Afrika en oorsee. Dit het prof Andrie altyd met dankbaarheid vervul dat teoloë wat hulle eerste treë in die wêreld van die Nuwe Testament onder hom gegee het, later leerstoele in die vakgebied oor die wêreld heen beklee het. Hy het wyd gepubliseer in sy vakgebied en was veral as Pauluskenner bekend. Met sy sestigste verjaarsdag in 1991 het kollegas en voormalige doktorale studente hom gehuldig met ’n bundel getitel: “Teologie in konteks”.

Na alle waarskynlikheid is prof Andrie se groot nalatenskap tot die Nuwe-Testamentiese vakgebied in Suid-Afrika die reeks van ses handboeke, Handleiding by die Nuwe Testament, wat verskyn het onder sy redakteurskap. Ds Lambert Jacobs herinner in Kerkbode die NG Kerk daaraan dat ’n hele geslag predikante hulle eksegetiese tande op hierdie boeke geslyp het. Prof AB du Toit word in 1998 deur die Universiteit van Pretoria, waar hy as student, studenteleraar, professor en dekaan diens gedoen het, vereer met ’n eredoktorsgraad. In dieselfde jaar ontvang hy ook die Totiusprys van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns vir sy besondere bydrae op die gebied van Bybelvertaling en -uitleg. Hy het in 1992 ook die Pieter van Drimmelen- en die Deo Gloria-medalje ontvang uit diepe erkenning vir sy groot werk.

Prof Andrie du Toit het op kerklike terrein menigmaal die minderheidstem verteenwoordig, wanneer dit oor sake soos die regverdiging van apartheid uit die Skrif en kerkeenheid gehandel het. Die basisdokument waarop die gesprek oor die verstaan van die Bybel in die NG Kerk tans gevoer word, is juis ’n verslag oor Skrifverstaan wat deur hierdie geëerde professor en kerkman vir die Algemene Sinode opgestel is.

Prof Andrie du Toit sterf in die vroeë oggendure van 21 Julie 2018 in sy huis in Pretoria aan melanoomkanker. Hiermee verloor die NG Kerk in Suid-Afrika “die doyen van die moderne Suid-Afrikaanse Nuwe-Testamentiese wetenskap”. Hy word beskryf as ’n “Christen-gentleman”. Prof Nelus Niemandt, oud-moderator van die Algemene Sinode en self ’n oudstudent, getuig dat die NG Kerk met dankbaarheid sy nagedagtenis eer en wys op die enorme invloed wat hy oor baie dekades op teologiese studente en predikante gehad het. Prof Andries van Aarde skryf: “Sy afsterwe is hartseer. Hy was ’n merkwaardige professor. Sag, ’n mentor en vaderfiguur. En ’n besondere voorbeeld teen onreg.” Op Vrydag 27 Julie 2018 vind die begrafnisdiens van prof Andrie du Toit plaas in die NG Gemeente Valleisig in Faerie Glen te Pretoria. – Dr Gerdrie van der Merwe VDM met dr Willem Nicol as prediker.

Dries Erwee

17 September 1939 – 7 April 2018


Dr Andries Johannes Cornelius Erwee (BA, BTh, MTh, DTh) is op 17 September 1939 gebore te Stanford. Sy vader is Stephanus Petrus Erwee, ’n onderwyser en boer, terwyl sy moeder, Margaretha Elizabeth du Toit, ’n onderwyseres is. Albei is diep gelowig en maak hulle kinders in die weë van die Here groot. Dries begin sy skoolloopbaan in 1947 aan die Laerskool Stanford en is ook in 1953 en 1954 leerling aan die Laerskool Parow. Hierna is hy leerling aan die Hoërskool De Kuilen in Kuilsrivier, waar hy in 1958 matrikuleer. As tiener neem hy aktief deel aan Eisteddfods en blink uit in voordrag, lees en sang. Hy werk ook deeltyds as klerk by Andrag Broers in Bellville.

Dries wil graag vir die Here werk en is van 1959 tot 1962 voltydse geestelike werker by die “Wayside Mission” in Parowvallei. Die roeping om predikant te word is so sterk dat hy in 1962 met sy studie begin aan die Universiteit Stellenbosch, waar hy die BA-graad in 1965 verwerf. Hy begin met sy studie aan die Teologiese Kweekskool, behaal die BTh-graad en word op 7 Desember 1969 as proponent gelegitimeer. In dié tyd dien hy op die Kweekskool se bestuur en is ook lid van die krieketspan. Dries trou op 16 Desember 1962 met mej Retha Strydom, ’n lewensmaat wat hom met liefde en oorgawe ondersteun tot sy na ’n lang siekbed in die vroeë tagtigerjare sterf. Uit die huwelik is vyf kinders gebore: Willem, Corlia, Hennie, Retha en Andries.

Prop Dries Erwee word op 14 Februarie 1970 met handoplegging bevestig as leraar van die NG Sendinggemeente Vanrhynsdorp. Na twee jaar loop sy pad na die Paarl toe hy op 14 Desember 1972 bevestig word as leraar van die Zionskerk Sendinggemeente in die Paarl. Oor hierdie moeilike tyd het hy geskryf: “Met my bevestiging as medeleraar was die Zionskerksaak wat die NG Sendingkerk destyds geskud het, nog aan die gang. My medeleraar is mettertyd uit die kerk nadat die saak tot in die Appèlhof gedraai het. Daar word ook in 1977 ’n nuwe kerksentrum in Paarl-Oos ingewy, want die gemeente het weens die Groepsgebiedewet die historiese Zionskerkgebou verloor”. Dit was van 1970 tot 1980 moeilike tye in die Paarl weens die onluste in die gebied.

Intussen studeer hy ook verder en behaal in 1970 die meestersgraad in die Teologie met die verhandeling: “Die ontstaan van die Calvyn Protestantse Kerk”. Ds Dries Erwee behaal in 1980 sy doktorsgraad en sy proefskrif handel oor: “Die sending van die Ned Geref Kerk in Noordwes-Kaapland”. In 1983 en 1984 help hy as dosent aan die Fakulteit Teologie en doseer Kerkgeskiedenis. Hy skryf ook gedenkboeke oor die NG Sendinggemeentes Vanrhynsdorp, Citrusdal en Rondebosch. In 1983 is hy skriba van die NG Sendingkerk se moderatuur en intens betrokke by die Belhar-Belydenis en samesprekings oor kerkeenheid binne die NG Kerkfamilie.

Dit is ook ’n moeilike krisistyd in sy persoonlike lewe omdat hy sy getroue lewensmaat Retha na ’n lang siekte aan die dood moet afgee. Dit was ’n bitter beker om te ledig, maar die Here voorsien op ’n besondere manier toe hy op 10 April 1984 weer ’n lewensmaat vind om saam die pad te loop. Hy trou met mev Alida van Schaik en die gesin word vergroot met twee kinders, Alida en Neels. Saam het hulle die voorreg om sewe kinders op die lewenspad te ondersteun.

Op 14 Mei 1986 word dr AJC Erwee medeleraar van die NG Gemeente Drakenstein in die Paarl, met opdrag kapelaan by die departement Korrektiewe dienste by die Victor Verster Gevangenis by die Paarl. Hier werk hy ook met oorgawe in die gemeente Drakenstein, terwyl sy wysheid en insig ’n bron van krag is in die gemeenskap. In 2000 verlaat hy as kapelaan sy werk by Victor Verster en word permanente leraar van die NG Gemeente Drakenstein, waar hy diep en betekenisvolle spore trap tot hy in 2010 sy emeritaat aanvaar.

In 2010 word hy pastorale hulp in die Paarl se Toringkerk en Strooidakkerk gemeentes, met verantwoordelikheid vir Huis Vergenoegd en Huis Rusoord. Hier trap hy diep spore en leef steeds sy passie uit om mense in nood by te staan. Dr Dries Erwee sterf op 7 April 2018 en ’n roudiens word op 13 April 2018 deur ds Niekie Marais vanuit die NG Toringkerk in die Paarl gehou.

Ds Niekie Marais skryf: “Dries Erwee was ’n geweldig toegewyde mens, van jongs af en oor sy bediening van amper 50 jaar. Sy getrouheid aan die Woord het duidelik geblyk in sy prediking en Bybelskool vir lidmate. Sy liefde vir mense en vir die Groot Ontfermer het gemaak dat bejaardes nie net by hom tuis en versterk gevoel het nie, maar ook verder verbind is aan die Here. Hy het tot die einde toe sy passie vir die bediening behou, sodat almal gewonder het hoe hy alles kon behartig en volhou. Die redding van mense en die lewe in die lig van die Woord was vir hom enduit belangrik. Ons kan alleen sy sagtheid, selfopoffering en liefde vir mense bewonder en sy nagedagtenis eer, want hy het vir ons gewys hoe om God en naaste werklik lief te hê.” – Dr Gerdrie van der Merwe VDM

Willie Fourie

15 November 1936 – 15 April 2018


Ds Willem Jacobus Fourie (BA) is op 15 November 1936 gebore en is bestem om vir die Here te werk. Na sy matrikulasie berei Willem hom voor om sendeling te word. Nadat hy die BA-graad verwerf het, kry hy toegang tot die Teologiese Kweekskool op Stellenbosch en word in 1961 gelegitimeer.

Prop Willie Fourie begin in 1961 as sendeling te Orumana in die Kaokoveld in die destydse Suidwes-Afrika. Vroeg in 1963 word hy beroep na die Transkei waar Piet en Joyce Kamfer van Bambisane die jongman help met oriëntasie in die vreemde. In Mei 1963 verskuif hy na die sendingstasie te Canzibe in die distrik Ngqeleni, waar die matrone van die hospitaal Magda Theron hulle in die pastorie versorg het. Hierdie sendingstasie is deur ds (later dr) JNF O’Kennedy gestig en volgens sy dagboek was daar binne ses jaar ’n wisse­ling van 39 wit personeellede. Ds Willie en sy vrou Rosmarie het twaalf jaar te Canzibe gewerk en baanbrekerswerk gedoen. Hy het ook ’n jeugkampterrein te Tshani aan die Transkeise seekus gebou, wat vir baie jare daarna gebruik is. Later was dit die middelpunt van alle kerklike samekomste in die gebied.

In 1971 het hulle reeds drie kinders en kom daar ’n hartseer dag toe hulle seuntjie Gregory Fourie aan lewerkanker sterf. Hulle swaer, dr David Bosch, later bekende professor in Sendingwetenskap aan Unisa, het die diens waargeneem en ’n troosbood­skap gebring. Ds Dirk Odendaal, later bekende professor in Ou Testament aan die Kweekskool op Stellenbosch, het die gebed by die graf gedoen.

In 1975 is hy vir ’n kort rukkie na die NGKA Gemeente Namakwaland te Springbok, met opdrag Kampongsen­ding. Hy werk onder die mynwerkers by Nababeep en omgewing, ’n eiesoortige gebied waar die bediening vol unieke uitdagings is. Na ’n kortstondige dienstyd van drie jaar word ds Willie Fourie sendeling in die Suidwestelike distrikte, ’n uitgestrekte Xhosagemeente wat bedien word vanuit George. In 1992 tree ds Willie Fourie op 55-jarige ouderdom af en bly woon in Nature’s Valley.

Hierna saai ds WJ Fourie op wye akkers en vergeet nie die mense van die Transkei nie. Vanuit die vrugbare Tsitsikama is hy aktief betrokke om saadaartappels te bekom vir die kleinboere wat boer in die omgewing van Canzibe in die Transkei. Ds Willie verloor in 2015 sy lewensmaat aan die dood. Hy sterf op 15 April 2018 en sy begrafnisdiens vind plaas in sy geliefde Nature’s Valley. – Dr Gerdrie van der Merwe VDM