Jan Knipe

19 Februarie 1932 – 18 Junie 2016


Ds Johannes Abraham Vollgraaff Knipe (BA, MTh) is op 19 Februarie 1932 gebore te Kenhardt in die Noordweste. Hy ontvang die naam van sy oupa aan moederskant. Sy ouers is Richard Alexander Knipe en Anna Margaretha Vollgraaff. Sy vader dien die Here as boer en besigheidsman, terwyl sy moeder ’n huisvrou is. Jan begin sy skoolloopbaan in 1938 aan die Laerskool Wegdraai, waar hy van kindsbeen af die harde natuur met droogtes en vloede van die Oranjerivier beleef. In 1945 word hy leerling aan die Hoërskool Groblershoop, waar hy in 1949 matrikuleer.

Jan voel geroepe om predikant te word en vertrek in 1950 na die Universiteit Stellenbosch, waar hy in 1952 die BA-graad verwerf. Hierna is hy student aan die Kweekskool op Stellenbosch. Aan die einde van 1956 word hy as proponent gelegitimeer. ’n Beroep kom na die NG Moedergemeente Uitenhage, waar hy op 16 Maart 1957 met handop­legging ontvang en bevestig word. Dit is ’n historiese gemeente waar hy die eerste treë gee in die gemeentebedie­ning, in ’n streek wat geweldig uitbrei. In 1958 word hy die eerste leraar van die nuwe NG Gemeente Retief-Despatch. Hier lê hy die eerste boustene en onder sy leiding word ’n eerste kerkgebou opgerig. Ds Jan Knipe is iemand wat goed kan organiseer en onder sy leiding kom die nuwe gemeente goed op dreef. In dié tyd beleef die gemeente ’n uitstekende kerkbywoning, ’n saak wat hom met diepe dankbaarheid vervul.

Met sy vertrek vyf jaar later na Natal, kan hy en die kerkraad met oorgawe die Here dank oor wat bereik is in die tyd. Hy trou op 31 Mei 1959 met mej Maria Elfrieda Steyl en uit die huwelik is vier kinders gebore. In 1963 word ds Jan Knipe leraar van die NG Gemeente Pietermaritzburg-Wes, waar sy talente in die Natalse Kerk waardeer word. Na vyf jaar keer hy terug na die Oos-Kaap toe hy in 1968 leraar word van die NG gemeente Newtonpark in Port-Elizabeth. In hierdie dinamiese voorstedelike gemeente, beleef die gesin goeie tye en die Baai is vol mooi herinneringe vir die egpaar.

In 1972 word die Vrystaatse Kerk geestelik verryk toe ds Jan Knipe ’n beroep aanvaar na die NG Gemeente Hospitaalpark in Bloemfontein. Hier beleef die gemeente ’n leraar wat met oorgawe werk en altyd ’n plan het vir elke situasie op voetsoolvlak. Intussen groei Bloemfontein en verskeie gemeentes stig af in hierdie tyd, ook aan die westekant van Bloemfontein. In 1978 stig die NG Gemeente Wilgehof-Wes af van Wilgehof en ds Jan Knipe word beroep as eerste leraar wat leiding gee met die bou van ’n nuwe kerkgebou in die nuwe gemeente. Later word die naam van die gemeente verander na Gardeniapark.

Ds Jan Knipe word in 1984 die eerste leraar van die NG Gemeente Pellissier in Bloemfontein. Hier is hy die hart en siel met die bou van ’n nuwe kerkgebou. Woordbediening en pastoraat is tydens sy bediening vir hom baie belangrik en hy spoor gemeentelede aan om gereeld Bybelstudie te doen. Hy het kort tevore ’n meestersgraad in Teologie aan die UOVS voltooi met die tesis: “Die plek van die kerkgebou in die opbou van die gemeente”.

Die NG Gemeente Pellissier was by uitstek ’n groeiende gemeente met baie jongmense. Ds Josua Deacon, wat in 1989 as medeleraar van ds Jan Knipe bevestig word, skryf: “Meenthuise het soos paddastoele opgeskiet. Binne ’n paar jaar het dit ’n makrogemeente geword en kort na ons vertrek is die vierde medeleraar beroep.”

Op sinodale gebied speel ds Jan Knipe oor jare heen ’n leidende rol in die Vrystaatse Kerk. Hy dien op die kommissie vir administrasie en finansies, waar sy finansiële oordeel gewig dra. Hy is vier jaar lank assistent-skriba van die moderamen en voorsitter van die ordekommissie met sinodesittings. Sy insette by AKTO, SKDB en die Inligtingskommissie is waardevol. Hy was ’n sterk voorstander van die totstandkoming van ’n eie Teologiese Fakulteit wat in 1980 ’n werklikheid word. Hy is veertien jaar lank die skriba van die kuratorium en verrig die taak met oorgawe en noukeurigheid. Hy het altyd ’n oor vir die jong teologiese studente en is vir hulle ’n inspirasie.

Met sy spontaneïteit is hy nie net geliefd nie, maar ’n vriend van jonk en oud. In Pellissier beleef ds Jan Knipe ’n besonder goeie tyd en emeriteer op 1 April 1997 en bly in die Rosestad. Na sy aftrede speel hy nog gereeld tennis en hy hanteer ’n Senior Bybelstudiegroep. Later verskuif ds Jan en Elfie Knipe na die Striata-aftreeoord in Bloemfontein. Hier sterf hy op 18 Junie 2016 na ’n lang siekbed in die ouderdom van 84 jaar. ’n Begrafnisdiens vind op 24 Ju­nie 2016 plaas uit die kerkgebou van die NG Gemeente Gardeniapark in Bloemfontein. – Dr Gerdrie van der Merwe VDM


Hierdie artikel het oorspronklik in die Jaarboek van die NG Kerke 2019 verskyn.