Skattejag: Van Memel tot Moerdyk

Die NG Kerk – ons erfenis – ’n fotoversameling van die argitektoniese skatte van 139 NG kerke in SA deur Philippe Menache en Helmut Wolff

Uitgewer: Skrywers, 2021


Die outeurs Menache en Wolff het al presteer deur in ander soortgelyke publikasies Suid-Afrika se kerkboukuns te bevorder. Wat hierdie uitgawe interessant maak, is die feit dat hier uitsluitlik op geboue van die NG Kerk gefokus word. Moenie wonder oor die 139 kerke se keuse nie. Die raaisel oor die uitsonderlike getal word nie verduidelik nie.

Die A4 slapbanduitgawe is ’n toevoeging vir liefhebbers van die kerkboukuns. Die voorwoord wys uit dat die meeste dorpe in ons land pronk met juwele van kerkgeboue. Die verklaring lê daarin dat streeksgeskiedenis van dorp en kerk meestal onlosmaaklik verbonde is. Dit is nie net die nuttige gebruik van kerkgeboue vir eredienste nie, maar kerkgeboue word kultuursimbolies gelees as wysers van ons sosio-maatskaplike bestaan.

Die skrywers het tereg ’n voorliefde vir plattelandse geboue soos Memel en Vrede se versorgde geboue, maar Stellenbosch se Moederkerk en Pretoria-Oos se Moerdykkerk is ook daar. Die teks by die foto’s is soms wisselend van gehalte en in ligte trant en gee eweneens aandag aan die omgewing, nie net die kerkgebou nie.

Foto’s is in volkleur en dit is die groot aantreklikheid. Daar is volop interieur en eksterieur foto’s van goeie gehalte. Hier en daar selfs ’n sandsteenhoeksteen en orrelfront. Die fokus lê op geboue voor 1940. Die boek sal talle se oë met entoesiasme open vir detail in kerkgeboue. Dit moet ook oë open vir die verwaarlosing wat nie net dorpe nie, maar ook kerkgeboue tref. Die skrywers wys dit hier en daar uit. Ons kort bewaringsplanne vir kerkgeboue.

Die boek is alfabeties saamgestel volgens pleknaam, met kerke uit alle provinsies en ’n indeks vir gemaklike soektogte. Om konsekwent te wees met naamsveranderinge van dorpe sal ’n uitdaging bly – meestal is die ouer naam gevolg en die nuwe naam tussen hakies, byvoorbeeld Witbank (eMalahleni). Die woordelys met argitektoniese terme is altyd waardevol en verklaar die “trefoil” klawerpatroon in gebouversierings. Daar is egter ook lastighede soos “argitief” in plaas van argitraaf, en “porthek” wat portiek moet wees.

Die insetsels tussendeur met kort biografiese gegewens oor argitekte soos Otto Hager, WH Louw en agt ander is baie gepas.

Beskikbaar vir R270 by www.NGKerfenis.co.za of admin@NGKerfenis.co.za

  • Nándor Sarkady is argivaris van die Nederduitsch Hervormde Kerk.
Word 'n vriend van Kerkbode