’n Droom, ’n plan en aksie …

Al hoe meer mense kan nie mediese sorg bekostig nie. Toe maak dié groep gelowiges ’n plan. Die nuwe Tshwenyega-kliniek in Pretoria is ’n halte van hoop in ’n komplekse omgewing.


Op ’n lappie grond tussen sekerheidskomplekse, kleinhoewes en informele nedersettings het ’n gemeente in Pretoria hulle visier ge­rig op een menslike behoefte as gemene deler: basiese gesondheidsorg.

En nou staan daar ’n kliniek. Die werknemers soos suster Shoni Ngo­beni verrig dienste wat strek van basiese kon­sultasies, bloeddruktoetse en immu­nise­rings, tot familiebeplanning en oog­toetse.

Die boublokke van die nuwe Tshwenyega-kliniek is befonds deur die NG Tygerpoort en Intercare, verduidelik dr Zander van der Westhuizen, een van die pre­dikante en “kultuurargitek” by dié gemeente. Baie ander maat­skappye en individue – bin­ne en buite die gemeente – het kontant of aspekte van die op­rig­ting geborg, voeg Van der Westhuizen by. “’n Maatskappy soos Welsch Allen het byvoorbeeld toerus­ting ter waarde van amper R100 000 geskenk. Ander het beton verskaf vir die terrein. Ander het weer gratis die lood­gie­ters­werk gedoen. Maar ek dink dit is veilig om te sê die totale koste van die projek is tussen R900 000 en R1 miljoen,” aldus Van der Westhuizen.

Kerkbode (KB) wou by Van der Westhui­zen uitvind: Wanneer en waar het die idee vir hierdie sorghalte ontstaan?

Zander van der Westhuizen (ZvW): Ons gemeente het nog altyd ’n ondersteunende verhouding met Kungwini Welfare Organisation (KWO). Hulle doen gemeenskapswerk in ’n wye area (Pretoria-Oos / Lethabong / Boschkop / Kanana / tot by die Rayton- en Cullinanareas). Een van hulle bekende projekte is byvoorbeeld die Paul Jungnickel Tehuis vir gestremde persone. Aan die begin van 2018 het ek ’n gesprek met KWO se hoof-uitvoerende beampte (Daleen Botes) gehad. Ons het sommer drome oor moontlike projekte in die gemeenskap bespreek. Een van hulle drome is ’n gro­ter gemeenskapsentrum. Ek het nog altyd van die idee gehou dat ’n gemeente eerder energie en hulpbronne moet fokus op ’n “groot” projek (of ten minste ’n paar impak-projekte). Ek dink dit is beter as om net ’n klomp “kleiner” donasies te maak oor ’n wyer spektrum. Ons wou graag begin kyk na so ’n geleent­heid. Dit sou nie ons bestaande gemeenskapsbetrokkenheid verminder nie – maar die geleentheid skep vir ’n moont­like “groot impak”-projek (vlagskip-projek as jy sou wou).

In die gesprek oor hulle droom vir ’n gemeenskapsentrum het sy genoem dat een van die grootste behoeftes in die omgewing basiese gesondheidsorg is. Ek het begin ondersoek instel en in gesprek getree met dr Hendrik Hanekom, een van ons lidmate by Tygerpoort. Hy is die hoof-uitvoerende beampte van Intercare. Nog ’n gemeentelid, dr Albert de Wet – wat ’n finansiële kenner is – het die droom saam met ons gedeel. Ons drie het in gesprek begin tree met die Cipla Foundation in die Kaap. Die span by Cipla het ’n hele aantal klinieke in die Wes-Kaap en KwaZulu-Natal. Ons het ontsaglik baie by hulle geleer. Hulle het ingestem om hulle sisteme en kennis deel van ons projek te maak.

Uiteindelik het ons ’n nuwe NPO (organisasie sonder winsbejag) gestig waar­van NG Tygerpoort en Intercare die beskermhere is. Die NPO het ’n vennootskap met Cipla rondom sisteme en sekere ondersteuningsdienste. Deur ons verhouding met Cipla het ons ook die mense van Brown-I-Care ontmoet. Hulle is oogkundiges wat ook nou deel van die projek is. Die deure het op 1 Junie 2019 geopen.

KB: Hoe het julle te werk gegaan om die soort “sorg” wat julle wil verskaf helder te bepaal?

ZvW: Sedert my en Daleen (Botes) se gesprek het ons wel ’n gemeentejaarstudent (Marco Koch) gevra om saam met KWO se maatskaplike werkers vir ons ’n gemeenskapsanalise te doen. Dit is baie insiggewend in terme van hoe die omgewing lyk en wat die behoeftes is. Basiese gesondheidsorg is ’n groot behoefte in hierdie analise se bepalings.

Die omgewing is kompleks. Daar is werkers in die ooste van Pretoria wat by besighede werk of by mense aan huis bly in sekerheidskomplekse. Dan is daar letterlik swart en wit informele nedersettings. Daar is kleinhoewes met groot besighede maar ook arm gesinne. Dit is ’n wye en komplekse scenario wat nie pas in die “tipiese boksies” nie. Al hoe meer mense wat selfs werk het, kan nie medies bekostig nie.

’n Ander groot faktor is dat buitelandse mense wat hier werk en woon dikwels nie toegang tot staatshospitale en klinieke het nie. Jy moet die regte dokumente hê wat die meeste nie het nie. Al hierdie mense sit sonder hulp.

Sedert ons oopgemaak het op 1 Junie sien ons dit duidelik in die pasiënte. Die kliniek vra ’n basiese fooi vir ’n konsultasie (wat ook medisyne insluit). Ons sien werkende mense en werklose men­se. Ons sien werknemers wat vir hulle wer­kers betaal of wat self kom vir hulp. Soos wat die projek groei, wil ons subsidies verskaf aan die mense wat nie eens die basiese fooie kan bekostig nie.

KB: Hoe het jou verstaan van jou rol as leraar oor die jare in jou bediening ver­ander en wat sou jy aan ’n jonger weergawe van jouself sê oor wat dominee-wees en kerkwees behels in 2019 in Suid-Afrika?

ZvW: Ek besef baie mense dink nog ’n predikant is iemand wat net huisbesoek doen, Bybelstudies hou, gholf speel en Sondae preek. Enige iets buite Artikel 9 van die kerkorde is nie “predikantswerk” nie. Dit is nie die Here se werk nie.

Ek sou vir my jonger self sê: Moenie dít ooit glo nie. Gebruik elke kans om te leer by almal met wie jy in kontak kom. Die Here gebruik elke aspek van jou lewe vir sy koninkryk. Daar kom ’n punt wat debatte, gesprekke en vergaderings sinneloos raak en niemand help nie. Mense sit al hulle energie daarin. Soek die regte leiers om saam met jou verantwoordelik en effektief by die praktiese implimentering van die Here se werk uit te kom. Dan gebeur dinge baie vinniger en groter as wat jy ooit kon dink of bid!

2 thoughts on “’n Droom, ’n plan en aksie …

  1. J v Eeden says:

    Daar is mense wat pro-aktief te werk gaan en werk aan ‘n goeie en mooi toekoms vir Suid-Afrika en geleenthede skep en benut. Geluk en sterkte. Seenwense.

  2. christa Kruger says:

    DIT IS WAT ONS NODIG HET OM VIR MENSE TE WYS ONS IS CHRISTENE!!! Baie dankie vir ‘n puik inisiatief.

Comments are closed.