Op soek na die kerk van God

Hierdie is 'n opiniestuk.
Die skrywer se standpunte weerspieël nie noodwendig dié van Kerkbode nie.

“Waar is die kerk van God in hierdie land? Hoekom is die kerk so irre­levant?” Dit is die vrae wat hoofregter Mogoeng Mogoeng Donderdag in sy voordrag voor die pas afgelope Algemene Sinode van die NGK in Benoni gevra het. Dit was 10 Oktober 2019. ’n Gebeurtenis wat 25 jaar gelede op 13 Oktober 1994 ook tydens ’n Algemene Sinode plaasgevind het trek helder rooi strepe onder hierdie vrae. Dit was die dag toe wyle oudpres Nelson Mandela die Algemene Sinode in Pretoria toegespreek het.

Die destydse moderator, ds Freek Swanepoel, vertel hoe alles haarfyn beplan was en hoe daar ’n onrustige afwagting in die vergadering voelbaar was. In die sinodesaal het die president tyd gemaak om mense te groet en te gesels. Dr Frits Gaum het hom ontmoet en sommer ook gehelp met ’n skoen wat uitgeglip het. Ds Swanepoel beskryf die gebeure verder soos volg: “Ek het hom verwelkom en onder andere aan hom gesê dat hy kan kies om soos Daniël in die leeukuil te voel of dat hy die leeu kan wees en die vergadering die ‘Da­niëls’. In sy openings­woorde het hy in Engels gesê dat hy in sy voorbereiding uitgegaan het van die beeld van die Leeu en die Lam van Openbaring wat saamwei. Met hier­die aanslag het hy op ’n stil manier sy standpunt van ‘geen geweld’ gestel. Hier­mee het hy ook die die toegeneent­heid van die afgevaardigdes vasge­vang.”

In sy toespraak het Mandela die NGK uitgedaag om konkreet in die samelewing in ’n post-apartheid Suid-Afrika betrokke te raak. Een van die belangrikste bydraes wat die kerk volgens hom sou kon lewer was die bekamping en die bestryding van armoede. Hy het onder meer verwys na die belangrike rol wat die kerk gespeel het met sy opheffingsprogramme on­der Afrikaners tydens die landsdroogte van 1932 en die Groot Depressie van 1932-1934. Mnr Mandela het die NGK verder uitgedaag om aan profete uit eie geledere soos dr Beyers Naude om verskoning te vra vir die onreg wat hulle aangedoen is en om die Heropbou- en Ontwikkelingsprogram intensief te bestudeer en aktief daaraan deel te neem. Hierdie gebeure het gemaak dat Gaum die sinode later in Die Kerkbode die Sinode van Versoening sou noem.

Hoe praat ons ’n kwarteeu later oor die Algemene Sinode van 2019 in die lig van die woorde van hoofregter Mogoeng Mogoeng?

Prof Johan van der Merwe doseer kerk­geskiedenis aan die Universiteit van Pretoria.