Oor die afgelope paar dae is Co­vid 19 of te wel die Koronavirus hoofnuus. Die eerste twee be­vestigde gevalle is in Suid-Afrika aan­gemeld. Handreiniger en gesigmas­kers is skielik so skaars soos die spreek­woor­delike hoendertande – massapa­niek dreig – en die NGK? Wel, die NGK het darem ook die nuus gehaal. Daar word immers met groot oorgawe en emosie gestry oor eenheid en die gesag van die Bybel. Vingers word gewys na soge­naam­de dwaalleraars terwyl ander as fundamentaliste gekruisig word! So belangrik is die saak dat buitengewone sinodesittings op die horison wink. Ek wonder onwillekeurig hoeveel gemeen­tes van die kerk in ’n tyd soos hierdie praat oor hoe hulle ’n verskil sou kon maak indien ’n grootskaalse pandemie uitbreek.

Net meer as ’n honderd jaar gelede het ’n soortgelyke pandemie die wêreld geskud. Howard Phillips beskryf die gevolge van die Groot Griep van 1918 in Suid-Afrika soos volg: “Winkels, poskantore, banke, skole, howe en kerke het gesluit. Die treine en die trems het gestaan. Hospitale het ineengestort en mense is in tentdorpe versorg, tuis of glad nie. Boerdery het tot stilstand gekom.” Die prentjie word nog donkerder: “Daar is op hele huishoudings afgekom wat dae lank dood in hulle beddens gelê het. Perdewaens het deur die strate gery met die dooies in komberse toegedraai om hulle in massagrafte te gaan begrawe. Mense het medisyne gedrink wat geen snars gehelp het nie, hoewel hulle dit nie geweet het nie. Baie het waar hulle in lang toue by depots oor die hele land vir sop, brood of melk staan en wag het, op die plek dood neer­geslaan. Dít was die Swart Oktober van 1918.” Phillips raam dat sowat 350 000 mense binne ses weke gesterf het en dat tot 4 miljoen van die land se 7 miljoen mense siek geword het.

Okert Stander van Oudtshoorn be­skryf die gevolge van die pandemie in die plaaslike gemeenskap van Oudts­hoorn soos volg: “Dié pandemie het ’n baie negatiewe invloed gehad op die so­siaal-maatskaplike omstandighede van die inwoners van Oudtshoorn, en vir die kerk en regering was die versorging van die persone in nood ’n groot uitdaging.”

Watter uitdaging hou die Covid 19-virus vir die NG Kerk en met name vir plaaslike gemeentes in? Is daar genoeg energie en visie om die geleent­hede wat mag ontstaan aan te gryp en om ’n verskil te maak waar dit regtig saak maak? Net die tyd gaan leer. Mis­kien is dit presies wat die NG Kerk nodig het om vry te kom van die bisarre binnegevegte wat tans aan die gang is! Sê nou net ons lees in die komende weke in die media oor NG gemeentes wat slagoffers van die pandemie bystaan en ondersteun? Die tyd van wonderwerke is mos nog nie verby nie!

▶ Prof Johan van der Merwe doseer kerk­geskiedenis aan die Universiteit van Pretoria.