Torā – ’n moderne wet, of die Here se liefdevolle onderwysing?

Hierdie is 'n opiniestuk.
Die skrywer se standpunte weerspieël nie noodwendig dié van Kerkbode nie.

Die Hebreeuse woord torā word byna sonder uitsondering in Afri­kaanse Bybels as “wet” vertaal. Alhoewel dit inderdaad een van die vertalingsmoontlikhede van torā is, is dit ’n vertaling wat lesers eerder verder van die teks af neem, as wat dit die betekenis van die Hebreeus duidelik maak.

In post(laat)-moderne Westerlinge soos ons se gedagtes het “wet” hoofsaaklik die betekenis van ’n statutêre reëling, afdwingbaar deur ’n hof. Versuim om by die wet te hou kan vervol­ging deur die staat, moontlike skuldigbevinding en die oplê van ’n boete en/of tronkstraf tot gevolg hê.

Daar is egter byna geen verband tussen die Hebreeuse woord torā en ons verstaan van “wet” vandag nie. Daarom is dit beter om torā meermale eerder met woorde soos “onderwysing”, “on­derrig”, “lering” of “reël” te vertaal. In die Ou Testament hou torā immers eer­der verband met hoe die Here ons leer om te lewe en oor reëlings wat geld, sodat mense onderling in vrede met mekaar kan leef. Ons sou kon sê dat die torā God se wil vir mense is, sodat mense as medemense kan saam leef. Deur te hou by God se torā bly ’n gemeenskap heel en kan mense in gemeenskappe gedy.

Psalm 19:8-10 stel die betekenis van die torā treffend (eie direkte vertaling):
8 Die torā van JHWH is volmaak; dit bring terug (verfris) die lewe;
die onderwysing van JHWH is seker; dit maak wys die onervarene.
9Die aanwysings van JHWH is reguit; hulle verbly die hart;
die gebod van JHWH is helder; dit verlig die oë.
10Die vrees van JHWH is rein; dit staan altyd vas;
die oordeel van JHWH is betroubaar en regverdig daarmee saam.

Talle Suid-Afrikaners beleef dat die Grondwet ten spyt, ons gemeenskap al hoe meer gewelddadig word. Dié toedrag van sake lei daartoe dat baie mense al hoe meer in vrees lewe, dat al hoe meer mense die reg in eie hande wil neem en dat Suid-Afrikaners meer en meer vervreem van mekaar raak.

Ons het die roeping om as kerk van die Here Jesus Christus die torā van die Here as ’t ware deel van ons DNS te maak. Wanneer ons dit doen, so beduie Psalm 19, sal ons vind dat die torā
“kosbaarder is as goud, ja, as baie fyn goud
en soeter as heuning, as druppels uit ’n heuningkoek.”

Wanneer ons die wil van die Here met ons lewe integreer, sal die nakom van die Here se wil spontaan vanuit ons binneste na buite vloei. Sodoende sal ons in ons huidige geweldgeteisterde, gepola­riseerde Suid-Afrika ten minste daar waar ons leef, speel en werk, medemenslikheid laat seëvier.

  • Dr Fanie Cronjé is predikant van die NG gemeente Riviera-Jakaranda in Pretoria.