‘Dít het koers van die NG Kerk onherroeplik verander’

Hierdie is 'n opiniestuk.
Die skrywer se standpunte weerspieël nie noodwendig dié van Kerkbode nie.

“Ek het lus om vir die duiwel te sê: ‘Pas op, hier kom die NG Kerk!’” Hierdie was die woorde van aartsbiskop Desmond Tutu na die voorlegging van ds Freek Swanepoel voor die Waarheids-en-versoeningskommissie (WVK) op 19 November 1997. Met die dood van emeritus-aartsbiskop Tutu op 26 Desember 2021 is dit belangrik om vir ’n oomblik terug te dink aan die belangrike rol wat hy ook op die reis van die NG Kerk gespeel het.Twee momente sal altyd bakens op die pad van die NG Kerk bly.

Lees ook: So lyk die e-koerant deesdae

Die eerste groot baken is die gebeure tydens die Rustenburgberaad van 1990 waar  verteenwoordigers van meer as 80 kerke teenwoordig was. Tydens die beraad het prof WD Jonker sy nou reeds bekende belydenis namens homself, die NG Kerk en die Afrikanervolk gedoen oor die onreg wat apartheid tot gevolg gehad het. Dit was egter die reaksie van aartsbiskop Tutu wat vir ’n belangrike oomblik in die geskiedenis van die NG Kerk gesorg het. Na die belydenis van Jonker het Tutu opgestaan en aan die voorsitter gesê: “Just give me a moment.” Hy het na die mikrofoon gegaan en gesê dat, volgens die kerklike tradisie waarin hy staan dit so is dat as iemand sê: “I am sorry,” jy verplig is om te sê: “I forgive you.” Hy het voortgegaan deur aan die vergadering te sê dat as die NG Kerk vandag sê dat hy berou het, dan moet almal sê: “Ons vergewe julle.” Jonker beskryf die toneel wat op die woorde van Tutu gevolg het, soos volg: “Op daardie oomblik het almal opgestaan. Daar was trane, daar was ’n gees van bewoëndheid. So iets het ek nog nie vantevore beleef nie. Ek het dit ervaar as ’n omarming, as ’n diepe gebaar van aanvaarding deur medegelowiges wat in diepe bewoëndheid ons skuld van ons afneem.” Hierdie gebeure het die koers van die NG Kerk onherroeplik verander.

Lees ook: Nelis Janse van Rensburg | ’n Morele kompas

Die tweede baken is die gebeure tydens die openbare getuienisgeleentheid van die WVK wat spesiaal vir godsdienstige gemeenskappe vanaf 17-19 November in Oos-Londen gereël is. Ds Freek Swanepoel, moderator van die 1994 Algemene Sinode is aangewys om die NG Kerk te verteenwoordig. Op 19 November 1997 het Swanepoel voor die kommissie van die WVK getuig oor die NG Kerk se verbintenis tot versoening in Suid-Afrika. Na Swanepoel se getuienis het Tutu voortgegaan deur te sê: “Dit is geweldig om julle hier by ons te hê. ’n Groot stuk genesing het alreeds plaasgevind. Ek is bly julle is deel van die proses van versoening.” Toe het hy opgestaan en die moderator van die NG Kerk omhels.

Aartsbiskop Desmond Tutu sal in die geskiedenis van die NG Kerk ’n simbool van vergifnis na die donker dae van apartheid bly.

Prof Johan van der Merwe doseer Kerkgeskiedenis en Kerkreg aan die Universiteit van Pretoria.

Word 'n vriend van Kerkbode