Emosies en besluitnemingsprosesse kan nie geskei word nie

Emotional deur Leonard Mlodinow

Uitgewer: Penguin Books, 2022

Resensent: Rethie van Niekerk

Opvallend van die gelade gesprekke wat voortdurend in die kerk gevoer word, is die aandrang dat ons tog emosie buite rekening moet laat. Ewe opvallend is hoe emosioneel juis die mense is wat hierop aandring. Daarom was ek geïnteresseerd in Mlodinow se boek Emotional – The new thinking about feelings.

Emotional is inderdaad tydig, nie net vir die gelade gesprekke in die kerk nie, maar ook vir die uitdagende tydvak waarbinne ons leef. Bitter lanklaas het ek ’n boek gelees wat my vorige aannames – dit wat ek dag ek “weet” – so grondig uitgedaag en omgekeer het.

Mlodinow beskryf ’n rewolusie in die studie van emosie, veral die laaste 10 jaar. Tradisioneel word daar ’n onderskeid gemaak tussen dit wat logies/rasioneel is en dit wat emosioneel is. Dit is die populêre teorie. Dit is ook verkeerd. Selfs die konsep van die driedelige brein (reptiel, limbies of emosioneel en gesofistikeerde neurokorteks) is verkeerd bewys.

Danksy die ontwikkeling van tegnologie soos onder andere neurobeelding, het die studie van emosie radikaal verander. ’n Nuwe veld genaamd “affektiewe neurowetenskap” het ontstaan. Hieroor gee Mlodinow ’n oorsig. Dit raak aan besluitneming tot gedragsteurnisse en verslawing. Die kleine blik op moontlike toekomstige behandelings van onder andere depressie is fassinerend.

Emotional beklemtoon dat ons nié emosies en besluitnemingsprosesse van mekaar kan skei nie. Inteendeel, ons emosies beïnvloed hoe ons data interpreteer en besluite neem. In Mlodinow se woorde: “Affective neuroscience tells us that biological information processing cannot be divorced from emotion, nor should it be. In humans, that means that emotion is not at war with rational thought but rather a tool of it.” Emosie versterk ons rasionele denkprosesse, sodat ons (meestal) beter besluite kan neem. En dit verbind ons aan mekaar.

Selfs net die hoofstuk oor die verstand-liggaam-konneksie is fassinerend en belangrik om van kennis te neem. Mlodinow skryf ook oor die sosiale rol van emosies. Sy beskrywings van hoe besluite beïnvloed word deur omgewing of gevoelens van ongemak, het verreikende implikasies. Die afdelings oor die rol van geluk (wat mense laat innoveer), of oor die rol van hartseer – “die argitek van verandering” – is relevant en insiggewend. Dan is daar natuurlik ook nog besprekings oor hoe mense realiteit konstrueer, emosionele intelligensie, begeerte, motivering en hoe om emosies te “bestuur”.

In die laaste deel is daar ’n aantal toetse wat die leser help om hulle unieke “emosionele profiel” te ontdek.

Tipies van ’n boek wat ’n hele wetenskaplike veld op populêre wyse toeganklik wil maak, is Emotional vol anekdotes en oorsigte oor studies. Argumente word sorgvuldig gebou. Gevolglik is dit nie ’n maklike lees nie. Tog is dit uiters relevant. Dit is ’n goeie boek om te lees vir jou eie stigting, maar enige leier, pastor of gemeenskapswerker behoort beslis hiervan kennis te neem.

Bestel teen ongeveer R350 by verskillende boekwinkels.

Ds Rethie van Niekerk is predikant by Blouwaterbaai Familiekerk in Gqeberha.

Word 'n vriend van Kerkbode