Jan Smit van Johannesburg skryf: Dr Johannes Mouton se kritiek op die NG Kerk, wat hy beskuldig van die beskerming van “witheid” en versuim om ’n apartheidsverlede te konfronteer, is misleidend en oordryf die rol van ras in die kerk se missie.

Sy aanname dat die kerk diepgaande selfondersoek oor sogenaamde “witheid” moet doen en meer inklusief moet word om missionaal geloofwaardig te wees, is fundamenteel verkeerd en misken die kerk se vordering en huidige konteks.

LEES OOK: Is NG Kerk ondanks die insigte van missionale teologie steeds besig om wit belange te beskerm?

Eerstens is Mouton se obsessie met “witheid” as ’n sentrale probleem verkeerd, onnodig en afleidend. Die NG Kerk het sedert 1994 beduidende stappe geneem om haar rol in apartheid te erken, met openbare verskonings en ’n verskuiwing na missionale teologie om by ’n demokratiese Suid-Afrika aan te pas. Hierdie pogings weerspreek sy bewering dat die kerk in ’n wit raamwerk vassit. Die behoud van Afrikaans as liturgiese taal, wat Mouton as uitsluiting kritiseer, is ’n praktiese keuse vir gemeentes waar die meerderheid Afrikaanssprekend is, nie ’n sinistêre plan om wit voorreg te beskerm nie. Om dit as sodanig te bestempel, vervreem lede wat hulle kulturele identiteit waardeer, sonder om werklike uitsluiting te wys.

Mouton se kritiek dat missionale teologie wit oorheersing versterk, is ongegrond. Baie NG gemeentes is betrokke by gemeenskapswerk wat verder gaan as liefdadigheid. Hierdie inisiatiewe toon inklusiwiteit en grensoorsteking, wat Mouton se narratief van ’n monokulturele kerk weerspreek. Sy bewering dat die kerk ander marginaliseer tensy hulle by wit norme aanpas, ignoreer die praktyk waar gemeentes reeds diversiteit omarm, soos deur multikulturele byeenkomste en samewerking met ander denominasies en groepe.

Mouton se oproep vir restitusie en die “opgee” van hulpbronne, soos die kerk se beleggings, is belaglik, onrealisties en onnodig. Dit kom direk uit Marxistiese teorie. Die kerk se finansiële stabiliteit is noodsaaklik vir missionale werk, insluitend ondersteuning aan gemarginaliseerde gemeenskappe. Mouton se voorstel dat hierdie hulpbronne uit die apartheidsera kom en dus prysgegee moet word, is absurd en ignoreer die feit dat hierdie bates gebruik word ook om maatskaplike nood te verlig. Dit is nie ’n bewys van wit oorheersing nie, maar van verantwoordelike rentmeesterskap.

Die kerk bedien reeds ’n diverse samelewing deur missionale projekte en samewerking met ander gemeenskappe. Mouton se fokus op “witheid” as die kernprobleem verdoesel ander uitdagings, soos teologiese verskille en ekonomiese druk, en skep ’n valse narratief dat die kerk inherent eksklusief is.

Mouton se kritiek is ’n oordrewe en misplaaste aanval op die NG Kerk, wat haar vordering misken en ’n skadelike narratief van wit skuld dryf. Die fokus op “witheid” is misleidend. Mouton se argumente is meer akademiese geveins as ’n eerlike weerspieëling van die kerk se realiteit.