Missionale dissipelskap: om mense vir die koninkryk te “wen”

Dr Tom Smith maak dit ’n prioriteit om mense vir die koninkryk te wen, maar nie op die manier wat ’n mens dalk sal verwag nie. Marileen Steyn vind meer uit.

Daar was eens ’n tyd wat dit baie gewild was om te praat van die kerk se agenda “om mense vir die koninkryk van Christus te wen”. Dit was taal wat geassosieer is met sendelinge, uitreike en kopskuiwe oor God.

Hierdie taal het op baie plekke afgeneem en plek gemaak vir die nuwe kerklike taal van die dag: missionaliteit. Vir dr Tom Smith het missionaliteit ten diepste te doen met die avontuur van God. “God en God se wese is op avontuur. Daar is iets daarvan om in te skakel by die God wat op avontuur is wat ons innooi in die verskillende plekke en arenas van ons lewe.”

Terwyl die NG Kerk baie oor missionaliteit praat, praat sy min oor die manier waarop mense as dissipels/volgelinge aan hierdie missionaliteit deelneem en hoe hulle moontlik as missionale dissipels gevorm kan word, aldus Smith.

Lees ook: Wat sal ons dan in al hierdie dinge hoor?

In sy proefskrif getiteld Designing and developing a “Rhythm of Life” as a pedagogy that assists in the cultivation of missional disciple formation ondersoek Smith die manier waarop die kerk mense kan vorm om aan missionaliteit deel te neem.

Hiervoor gryp Smith terug na die antieke wysheid van die regula of reëls van die lewe. Reëls? vra ek. Bloot die woord skrik my af! Smith verduidelik egter dat die sogenaamde Rule of Life soos ’n traliewerk is wat die wingerdstok kan help oprank. “Die reëls skep vir my ruimte vir groei,” sê Smith.

Smith begrond die reël van die lewe in agt ritmes of gewoontes wat mense kan help om die goeie lewe te leef. “Die agt ritmes help ons om ’n verbeelding en ’n taalhuis te bou van hoe dissipelskap lyk, want die meeste mense reduseer dissipelskap tot net die kragprop (klassieke spirituele dissiplines),” verduidelik Tom.

Hy gaan verder deur te sê dat missionale dissipelskap nie net oor die geestelike groei van die individue gaan nie, “maar dat ons leer hoe om dit saam met ander mense te doen en dat ons saam met ander dit doen ten bate van die omgewing waarin ons onsself bevind.” Daarom moedig Smith gemeentes aan om saam deur hierdie ritmes as uitnodigings tot beliggaming te beweeg.

Smith se oë blink as hy vertel dat die Afrikaanse woord “gewen” ook kan verwys na die proses waardeur iemand ’n nuwe gewoonte aanleer. In daardie oomblik sien ek vir die eerste keer die frase “om iemand vir die koninkryk te wen” in ’n totaal nuwe lig. Want om iemand vir die koninkryk van God te wen, gaan nie (net) oor kopskuiwe nie, maar oor lywe wat nuwe ritmes en gewoontes aanleer wat die koninkryk van God dien. Om iemand vir die koninkryk te wen, is om ’n lyf te transformeer om aan God se avontuur deel te neem.

Agt gewoontes om te “wen”

’n Spieël/triquetra: Wat is jou beeld van God en jou beeld van jouself? Die antwoorde op hierdie vrae staan sentraal tot die ander ritmes omrede dit alles anders beïnvloed.

’n Muurprop: Hier gaan dit oor inskakeling en die klassieke spirituele dissiplines soos stiltetyd wat tipies Bybel lees en gebed insluit. “Wat interessant is, is dat baie mense wat dink aan spirituele dissiplines, eintlik net daaraan dink,” aldus Smith. Spirituele dissiplines kan egter soveel meer insluit, soos die Reël van die lewe-model ook aandui.

’n Driepootpot/brood: Die driepootpot of brood herinner aan gemeenskap en die manier waarop almal reisgenote op hulle spirituele pad nodig het. “Dit is die familie en vriende wat sonder oordeel saam met jou lewe.”

’n Legkaartstuk: “Ons moet ritmes ontwikkel in ons lewe waar ek my eie uniekheid ontdek, my persoonlikheid en gawes en die manier waarop ek in die wêreld my unieke verskil kan maak,” verduidelik Smith.

’n Boom: Waar is jy geplant? is die onderliggende vraag. Op watter manier kan jy in jou gemeenskap in getrouheid teenwoordig wees sodat jy ook aan die koninkryk deelneem, ook met betrekking tot die ekologie?

’n Horlosie: Smith verduidelik: “Geloof het ook te doen met roeping, wat beteken dat mense se eie reis saam met God nie geskei kan word van hulle agt-tot-vyf werk nie. Ons eie uitnodiging is om ons werk ook te sien as deel van God se werk.” Deel hiervan is die rentmeesterskap van mense se hulpbronne.

’n Sirkeltjie/brug: Wie, vra hierdie sirkel of brug, sluit ek in en waar sluit ek ander uit? “Ek dink dit is veral in ons land en vir ons wit Suid-Afrikaners massive en ook vir die NG Kerk se gesprekke oor seksualiteit, ras, klas en gender. Ons land se tafel is gedek met ongelooflike geleenthede vir ritmes wat ons daar kan help,” sê Smith.

’n Klein mediese tassie: Wonde en verwondheid is deel van elkeen, maar so ook is daardie uitnodiging om te floreer en heel mense te wees.


  • Tom Smith is een van die predikante by Fontainebleau Gemeenskapskerk. Saam met sy vrou Lollie en hulle kinders Tayla en Liam leer hulle wat dit beteken om as dissipels in Suid Afrika te leef. Tom het die boek Raw Spirituality: The Rhythms of the Jesus life geskryf en saam met sy vrou 7 Ritmes vir Kinders.
    Hy geniet dit om gemeentes te help om as dissipels gevorm te word en is ook deel van die In PAS leierskapspan www.inpas.co.za
  • Prop Marileen Steyn is vryskutnavorser en PhD-student aan Universiteit Stellenbosch.
  • Hierdie skrywe is deel van ’n reeks en word aangebied in samewerking en met ondersteuning van die Taakspan vir Teologiese Navorsing (Wes-Kaap).
Word 'n vriend van Kerkbode