In gereformeerde kringe is daar tradisioneel ’n te­rug­­houdendheid – meer as in die Lutherse tradisie – as dit kom by die uitbeelding van religieuse temas (veral van die figuur van Christus) in die visuele kunste. Dit is deels in reaksie op die oordadige wyse waarop religieuse kunswerke in die Katolieke Kerk in die tyd vóór […]

In die klein Duitse stadjie Wittenberg is daar twee kerke wat albei bekendheid verwerf het vanweë hul verbintenis met Martin Luther. Die mees be­roemde van die twee is die sogenaamde slotkerk wat in die tyd van Luther deel van die kasteel van keurvors Frederik die Wyse van Sakse gevorm het en waar Luther volgens (betwyfelde)

Dit was die afgelope 18 maande my besondere voorreg om deel van die Liturgiese Komitee van die Wêreldgemeenskap van Gereformeer­de Kerke te kon wees. Afkomstig uit verskillende wê­reld­dele was dit ons verantwoordelikheid om die voor­bereidingswerk te doen vir al die aanbiddingsge­leenthede en eredienste wat tydens hierdie ekume­niese liggaam se sewejaarlikse Algemene Vergadering in Leipzig, Duitsland

Toe ek die eerste keer jare gelede as student ’n afdruk van Hieronimus Bosch se Die tuin van aardse genot gesien het, was ek oortuig dat dit ’n moderne kunswerk is, in dieselfde surrealistiese styl as die werk van Salvador Dalí, en dat dit ’n uitbeelding is van die bisarre kompleksiteit van die wêreld van

Een van die boeiende aspekte van die Christelike kunstradisie is die wyse waarop Bybelse verhale en motiewe in die verskillende kulture van die mensdom vergestalt word. Met die verloop van tyd het die oorspronklike Palestynse gegewe voortdurend van “gestalte” verander en telkens die tyd en die milieu waarin ’n bepaalde kunswerk tot stand gekom het,

Hemelvaart is waarskynlik die een Christelike fees wat deur die eeue soos ’n stiefkind behandel is. Dit het onder andere te doen met die feit dat dit baie moeilik is om rasioneel te verduidelik wat met Jesus se hemelvaart presies gebeur het. In ’n pre-moderne era was dit nog eenvoudig om Jesus se hemelvaart in

Uitbeeldings van die opstanding – sowel dié van Chris­­tus as dié van die ander gestorwenes – word gewoonlik in helder kleure geskilder om uitdrukking te gee aan die vreugde en die oorwinning van die opstan­dingsgebeure. ’n Opvallende uitsondering hierop is die skildery Resurrection of the soldiers van die Britse skilder Stanley Spencer (1891-1959). Anders as

Maria Magdalena is een van die Bybelkarakters deur wie kunstenaars deur die eeue gefassineer is. In navolging van een lyn in die kerklike tradisie is sy oorwegend uitgebeeld as iemand met ’n twyfelagtige reputasie: gewoonlik as beeldskone en verleidelike vrou, en in baie gevalle ook as ’n prostituut wat ná haar kennismaking met Jesus tot

In gemeentes waar die Revised Common Lectionary as leesrooster gebruik word, kom die verhaal van Lasarus se opwekking uit die dood vanjaar ty­dens die Lydenstyd weer aan die orde. Dit is heel gepas aangesien hierdie gebeure volgens die Johannes-evangelie die direkte aanleiding was dat Jesus se vyande finaal besluit het om van Hom ontslae te

Die Amerikaanse skilder, Edward Knippers, se werk is om verskeie redes kontroversieel. Aan die een kant word sy werk in sekulêre kunskringe met ’n mate van skeptisisme bejeën vanweë sy uitbeelding van Bybelverhale vanuit ’n duidelike geloofsperspektief en met ’n uitgesproke teologie­se boodskap. Die artistieke kwaliteit van sy werk dien egter as teenvoeter vir kritiek

In ’n onlangse oordenking wys die Amerikaanse Fransiskaan Richard Rohr daarop dat Christene vir die eerste 300 jaar ná die dood van Jesus ’n onderdrukte minderheid was en sou as “rebels hiding in catacombs” beskryf kon word. Teen die jaar 400 het die situasie egter drasties verander. Christene het van die katakombes na die basilikas

Een van die beelde van 2016 wat feitlik oornag ikoniese status verwerf het, is die video van die vyfjarige Siriese seuntjie, Omran Daqneesh, een van die talle burgerlike slagoffers van die bombarde­ring van die Siriese stad Aleppo. Die video wys Omran waar hy verwese en verdwaas in ‘n ambulans sit, doodstil sonder om ’n woord

Die Bybelse verhaal in Genesis 22 waar vertel word van Abraham wat van God die opdrag kry om sy seun Isak te offer, het in al drie die sogenaamde “Abrahamitiese” godsdienstradisies gelei tot interessante verdere nadenke. Veral opvallend is ver­skeie pogings om ’n oplossing te vind vir die onder­lig­gende morele problematiek van God se vreemde

Die frase Ecce Homo is die Latynse weergawe van die woorde “Kyk, daar is die mens” (Johannes 19:5) waarmee Pon­tius Pilatus die gegeselde Jesus met die koningskleed om sy skouers en die doringkroon op sy kop aan die skare in Jerusalem voorgestel het. Dit is terselfdertyd ’n bekende motief in die Christelike kunsge­skie­denis. Aanvanklik het

Die Madonna en Kind is waarskynlik een van die oudste en mees bekende motiewe in die Christelike kunstradisie. Die vroegste weergawe waarin Maria met die Jesus­kind op haar skoot uitgebeeld word, word in een van die katakombes in Rome aangetref, maar veral ná die konsilie van Efese (431 nC) waar die titel Theotokos (“draer van

Die Laaste Avondmaal van die Australiese kunstenaar, Margaret Ackland (1954-) is ’n skil­dery wat bewustelik bedoel is as kritiese kommentaar op die wyse waarop die laaste maaltyd van Jesus oor die algemeen in die Christelike kunstradisie voor­gestel word. Tradisioneel word 12 manlike dissipels saam met Jesus aan tafel uitgebeeld. Die Jesusfiguur word gewoonlik sentraal geplaas

Die Guernica van die Spaanse skilder Pablo Picasso (1881-1973) lyk nie met die eerste oog­op­slag na religieuse kuns nie, maar sluit aan by die Bybelse kritiek teen die onmenslike behandeling van weerlose mense. Die skildery was ’n opdragwerk vir die Spaanse uitstalling by die Wêreldskou van 1937 in Parys. Dit het sedertdien ikoniese status verwerf

Die gelykenis van die saaier (Matt 13:3-8) het klaarblyklik ’n besondere fassinering vir die Nederlandse skilder, Vincent van Gogh (1853-1890), ingehou. Dwarsdeur sy loopbaan as kunstenaar het hy verskeie onsuksesvolle pogings aangewend om hierdie verhaal uit te beeld, maar eers byna twee jaar voor sy dood het hy daarin geslaag om die twee werke te

Die Laaste Avondmaal van Leonardo da Vinci is waarskynlik een van die mees bekende en herkenbare kunswerke van alle tye. Dit het vanweë die magdom uiteenlopende reproduksies daarvan feitlik ikoniese status verwerf. Die wyse waarop

‘n Kunswerk wat nie met die eerste oog-opslag as religieuse kuns

Die kerk is nou midde in Paastyd. Hemelvaart en Pinkster lê om die draai. Met die oog op Pinkster kyk André Bartlett na ’n skildery wat iets oor hierdie baken op die kerklike kalender sê. Die verhaal van Pinkster wat die uitstorting van die Heilige Gees weergee, speel ’n belangrike rol in die oorgang van die lewenswerk van Jesus