Kerkbode

Geskenke

Geskenke speel ’n groot rol in die manier waarop ons Kersfees vier. As dit sleg hanteer word, kan dit ons weg van Christus en in die verbruikerskultuur in lei. Maar as ons dit reg hanteer, kan geskenke ons en ons kinders juis na Jesus toe lei.

In die eerste plek is die pakkies wat ons vir mekaar gee, ’n herinnering daaraan dat God sy Seun vir ons en vir sy skepping gegee het.

Om ’n presentjie te kry, maak ’n mens bly. Daarvan is die stralende kindergesiggies om ’n Kersboom oorvloedige bewys. Net so is die boodskap wat Jesus gebring het oor die koninkryk van God, ’n blye boodskap. Dit is evangelie.

Maar as ’n mens ’n geskenk kry, moet jy dit oopmaak. Soms moet jy eers mooi kyk om te sien presies wat dit is wat iemand vir jou gegee het.

Dit geld ook die geskenk wat God eeue gelede in die vorm van sy Seun vir ons gegee het. Daar is baie persepsies oor Jesus in omloop. Baie mense het netjiese kassies in hulle gedagtes waarin hulle dink Jesus pas.

Om regtig te verstaan wie hierdie Jesus is, is nie iets wat in ’n kits afgehandel word nie. Gelowiges deur die eeue het getuig dat dit ’n lewensreis saam met die lewen­de Here is om Hom beter te leer verstaan.

Dit vra onder meer dat ons die verskillende tekste in die Bybel nadenkend lees, versigtig lees, luisterend lees, gelowig lees, om regtig te verstaan wat daar van God gesê word.

Dan word dit ’n avontuur waarin God ’n gelowige lei om Hom telkens beter te leer ken. Telkens verras Hy ’n mens met insigte wat jou nader na Hom toe trek.

God se geskenk is een waardeur Hy aanhou om Hom­self te gee vir elkeen wat Hom volg.

Martin Luther – held of skurk?

Martin Luther is nie meer ongekwalifiseerd die geloofs­held van vroeër nie, het FRANCOIS WESSELS gesê in die WD Jonker-gedenklesing wat hy op die Hervorming se 500ste verjaarsdag in Kaapstad gelewer het. Hieronder gee hy sy argument kortliks weer.


In Desember 2015 berig Newsweek dat die speelgoed-vervaardiger Playmobil in Duitsland pas ’n nuwe speelgoed-figuurtjie op die mark geplaas het wat alle vorige verkoperekords gebreek het. Binne die eerste 72 uur is daar 34 000 van hierdie figuurtjies in Europa verkoop, en die aanvraag groei by die dag. Die figuurtjie? Martin Luther – ’n blitsverkoper in Europa, in Duitsland 2015 weer ’n held.

Tog is daar twee redes waarom daar deesdae vraag­tekens geplaas word oor Luther se status as held.

Luther se anti-Semitisme

Die eerste is ’n dieper besef van die omvang en veral die gevolge van Luther se anti-Semitisme. Hoewel Luther se anti-Semitisme al lank bekend is, is daar ’n groei­en­de besef van die omvang daarvan. Luther se vier geskrifte oor die Jode vertel die storie.

In sy eerste geskrif, gepubliseer in 1523, wil Luther die punt maak: “Dat Jesus ’n gebore Jood was” – en dit word die geskrif se naam. Luther is optimisties dat, as Jode net sou besef dat Jesus ’n gebore Jood was, hulle in Hom sou glo.

Toe dit nie gebeur nie, verander Luther se houding radikaal. In 1538 skryf Luther “Teen die Sabbatariërs”, waarin hy Christene teen die Jode waarsku. Hy stel nie meer belang om die evangelie aan Jode te bring nie – wat wel gekeer moet word, is dat Christene Jode sou word. Sy uitkyk is nou negatief, sy strategie is verdedigend, sy doelwit is behoudend eerder as missionêr.

Sy ergste anti-Joodse geskrif, “Oor die Jode en hulle leuens”, verskyn in 1543. Wat Luther hierin skryf, is gewoon haatspraak: Jode moet gestraf word, “sodat almal kan sien hoe God sy toorn uitstort op diegene wat sy genade verwerp. Joodse skole moet afgebrand word, hulle huise moet afgebreek word, hulle gebede­boeke moet gekonfiskeer word, hulle sinagoges moet afgebrand word”.

In dieselfde jaar beskryf Luther entoesiasties die buitemuur van sy beroemde Wittenbergse Stadskerk. Daarop is ’n klip-reliëf, waarvan Luther opgewonde vertel dat hy die reliëf vir die voorblad vir sy “Oor die Jode en hulle leuens” gaan gebruik: “Hier op ons kerkmuur in Wittenberg is ’n vark in klip uitgebeitel. Jong varkies en Jode suig aan die varksog. Agter die sog sit ’n rabbi. Hy lig haar stert op en kyk in haar Talmoed in, asof hy daarin iets besonders lees.”

Hierdie klipreliëf waaroor Luther so opgewonde was, is steeds deel van die beroemde Wittenbergse Stads­kerk. Die Messiaanse Jood Richard Harvey het ’n veldtog aanlyn begin om die “Jodesog”-reliëf van die kerkmuur te verwyder en in ’n museum te bewaar. Vir Harvey is dit ’n belangrike saak. “Solank die Jodesog-reliëf aan die muur van die Wittenberg-Stadtkirche is, sal ek nie in die kerk kan aanbid nie – en ook geen ander Jood nie.”

’n Mens wens dat hierdie opmerkings van Luther in die vergetelheid weggeraak het. Ongelukkig nie. Luther se haatspraak het vir die volgende vier eeue die ver­­skuilde anti-Semitisme in die Europese kultuur ge­voed en gelegitimeer, en uit­einde­­lik is Luther se ergste anti-Joodse geskrif, “Oor die Jode en hulle leuens”, in 1943 – presies 400 jaar nadat Luther dit in 1543 ge­skryf het – met groot sukses deur die Nazi’s herdruk en versprei. Om hulle uitwissing van Jode goed te praat.

Verskraling van die evange­lie

Die tweede rede waarom Luther nie meer vir almal die groot held van die Hervorming is nie, is omdat baie Nu­we-Testamentiese geleerdes oortuig is dat Luther se interpretasie van Paulus in belangrike opsigte ’n ver­skraling van die apostel se evangelie is.

Hulle argumen­teer dat Luther ’n fout gemaak het om Paulus se briewe te interpreteer asof sy teenstan­ders dieselfde teologie gehad het as sy Katolieke teen­stan­ders. Met ander woorde, wanneer Luther Paulus se briewe lees, interpreteer hy dit asof Paulus se teen­stan­ders dieselfde werkgeregtigheid-godsdiens gehad het wat Luther se Katolieke teenstanders aangehang het.

Die gevolg is dat Luther wel die hart van Romeine hoof­stuk 1-5 verstaan het – maar dat hy so sterk fokus op Romeine 1-5 en die regverdigmaking van sondaars, dat hy ander belangrike aspekte van Paulus se boodskap verskraal.

Dit lei daartoe dat Luther die “geregtigheid” wat God aan die sondaar skenk, hoof­saaklik forensies verstaan – dit wil sê, in terme van skuldig of onskuldig voor die reg­bank – en dat veel minder klem daarop val dat ge­regverdigde sondaars ook regverdiger mense moet wees, en dat die Heilige Gees hulle juis hierin by­staan.

Die klem by Luther val so sterk op Romeine 1-5, dat lesers dikwels nie genoeg aandag aan Romeine 6-8 gee nie, waarin Paulus skryf oor die werk van God se Gees, waardeur gelowiges se “sterflike liggame lewend ge­maak word deur sy Gees wat in julle woon” (Rom 8:11).

Dieselfde gebeur in die Lutherse interpretasie van die sosiale impak van Paulus se bediening. Paulus se ver­maninge dat Joodse en nie-Joodse Christene op ’n sosiale vlak mekaar moet respekteer en aanvaar, word mis­gekyk as ’n toevallige vermaning – in plaas van ’n deel van Paulus se boodskap. En dieselfde met Paulus se klem daarop dat die verkondiging van die evangelie dikwels gepaard gaan met swaarkry en lyding. In die Lutherse tradisie word dit te maklik misgekyk as ’n ­toevallige deel van Paulus se bediening, in plaas van ’n in­herente deel van die goeie boodskap.

Was Luther ’n held, of ’n skurk? Hy was altwee – soos hyself gesê het: elke Christen is simul iustus et peccator – tegelyk ’n geregverdigde en ’n sondaar.

Dr Francois Wessels is ’n emeritusleraar van die NG Kerk en steeds betrokke by ’n bediening onder Jode.

NG GEMEENTE FAIRLAND

Draers van hoop vir die wêreld

Vakature: Bedienaar van die Woord
Sluitingsdatum: 26 Januarie 2018.

Gemeenteprofiel:
Die NG gemeente Fairland is geleë aan die westekant van Johannesburg, en sluit woon­gebiede soos Berario, Northcliff en Fairland in. Die gemeente bied ’n geestelike tuiste vir gesinne wat versprei is oor ’n wye gebied. Die kerkgebou is te 124 Smitstraat Fairland.
Die gemeente bestaan uit ’n groeiende aantal jong gesinne en kinders, asook ’n goeie komponent ouer mense. Die gemeente se gemiddelde ouderdom is 44 jaar.
As gevolg van die emeritaat vroeg in 2018 van ons huidige leraar, word die vakature bekendgestel.

Leraarsprofiel:
Van die leraar sal verwag word om ampspligte kragtens die toepaslike bepalinge van die kerkorde uit te voer. Hierdie is ’n voltydse pos, maar ’n tentmakerpos sal ook oorweeg word.

Opdrag:
Diensvoorwaardes sal onderhandel word met sinodale skale en heersende omstandighede as riglyne (Artikel 9 van die Kerkorde soos ooreengekom met die kerkraad).

Aansoeke:
Belangstellende gelegitimeerdes word uitgenooi om ’n CV, met vermelding van die kontakbesonderhede van ten minste twee referente, te stuur aan Marié by ngfairfin@global.co.za of venterp@iafrica.com

Sluitingsdatum: 26 Januarie 2018.

Diensaanvaarding so spoedig moontlik na 4 Maart 2018.

Navae: Vir meer besonderhede, kontak gerus:
Carl Marnewick: sel: 082 789 8684, e-pos: cmarnewick@uj.ac.za
Philip Venter: sel: 082 446 6604, e-pos: venterp@iafrica.com
Die kerkkantoor: tel: 011 678 3495, e-pos: ngfairfin@global.co.za

Die kerkraad behou die reg voor om nie ’n aanstelling te maak nie.

Jaarboek van die NG Kerke 2018

Bevat die sinodale, rings-, gemeente- en predikante-inligting van die NG Kerk, NG Kerk in Afrika, Reformed Church in Africa en familiekerke in die buiteland.

Jaarboek van die NG Kerke 2018 bestaan uit inligting oor die Algemene Sinode, streeksinodes, ringe, gemeentes en predikante van die meeste kerke in die NG Kerkfamilie. Hierdie jaarboek verskaf al langer as 160 jaar belangrike inligting oor die NG Kerkfamilie aan predikante, kerkkantore en lidmate. Die GOEIE NUUS is dat ons die prys vanjaar verminder het weens die ontstuimige ekonomiese toestande. Bybel-Media, uitgewer van die Jaarboek van die NG Kerke 2018, wil ook met hierdie publikasie gestalte gee aan sy leuse: Vennoot in geloof en bediening.

1-3 BOEKE @ R295 elk

4+ BOEKE @ R275 elk

CD @ R225 elk

BOEK EN CD @ R360 per stel

Plaas u bestelling so:
Tel: 0860 26 33 42
Faks: 021 873 0832
E-pos: bestel@bmedia.co.za

Bonaeropark hou vroeë Kersfees

Op Saterdag, 4 November, het die Motorfiets­klub van die NG gemeente Bonaeropark ’n vroeë Kersfees aan lede van die gemeenskap om hulle gebied. Die klub het ’n Gratis Basaar geor­ga­ni­seer waarvoor hulle donasies in die vorm van kle­re, speelgoed, TV’s, yskaste, mikrogolfoonde, bed­dens en vele meer van hulle gemeentelede ont­vang het.

Hierdie skenkings is kerk toe aangery en die wer­kers en gemeentelede het ure spandeer om alles in groe­pe, kategorieë, afdelings en groottes te sorteer en uit te pak in die saal.

Plakkate is opgesit in die woonbuurt om die Gratis Basaar te adverteer en lidmate het vir bedelaars en an­der armes kaartjies gegee om hulle uit te nooi.

Alhoewel dit ’n inisiatief van die Motorfietsklub was, het gemeentelede van regoor die spektrum en selgroepe ingespring om te help. Die Saterdagoggend was alles gereed en is die deure om 09:00 oopgemaak. Mense is in groepe van sowat 20 op ’n slag in die saal toegelaat. Elke besoeker het ’n pakkie kaartjies van verskeie kleure ontvang waarmee hulle items uit die blou, rooi en groen afdelings kon “koop”.

Elke groep is 20 minute gegee om te koop wat hulle kon (elke kaartjie het ’n item uit ’n bepaalde af­deling toegelaat). Nadat die 20 minute verby is, moes almal die saal verlaat om plek te maak vir die vol­gende groep. Op pad uit het elkeen ’n gratis bord­jie eetgoed ontvang wat bestaan het uit ’n worsbroodjie, koeldrank, sap en lekkergoed.

Na raming het net minder as 200 behoeftige persone opgedaag en is meer as R50 000 se items uitge­deel. Soveel bevoorregte mense het goed geskenk wat in hulle huise en motorhuise rondlê.

“Om mense te sien wat swaarky, om mense te sien wat bly is oor ’n paar skoene, ’n kombers, gordyne, ’n bed of ’n yskas, ’n speeldingetjie vir sy of haar kind, ruk ’n mens half tot stilstand,” se Christo Botha, organiseerder van die Gratis Basaar. “Dis in sulke tye wat elkeen wat klere het, ’n huis het, skoene het om aan te trek, ’n bed het, op hulle knieë moet gaan en dankie Here sê.

“Verseker kon ons nie almal se lewe regruk nie, maar dit was ook nie die doel nie. Die doel is om die He­re se naam hoog te hou, om Hom te loof en prys vir al die seëninge wat ons elke dag ontvang en veral om aan persone daarbuite wat swaarkry, wat hulle self­waar­de verloor het, iets terug te gee. Ons hoop dat hul­le die hand van die Here in die proses raakgesien het.”

NG KERK CLOCOLAN

Vakature: Leraar
Sluitingsdatum: Woensdag, 10 Januarie 2018.

Hierdie gemeente, geleë in Clocolan in die Oos-Vrystaat, beskik oor ’n vakature vir ’n vaste termyn pos van drie jaar met die oog op ’n permanente aanstelling. Gelegitimeerde proponente en predikante van die NG Kerk kan aansoek doen. (Skaal 1 – 5 onderhandelbaar.)

Gemeenteprofiel: ’n Goed gevestigde gemeente geleë in Clocolan in die Oos-Vrystaat, met sowat 320 belydende en 80 dooplidmate. Die gemeente bestaan uit ’n boerderygemeenskap en ’n normale plattelandse omgewing.

Diensaanvaarding: Onderhandelbaar vanaf 1 Maart 2018.

Ampspligte: Volgens Artikel 9 van die Kerkorde.

Belangstellendes word versoek om op die volgende let: Aansoekers moet beskikbaar wees vir ’n onderhoud, asook die waarneem van ’n oggend-erediens. Die kerkraad behou die reg voor om nie die vakature te vul indien ’n geskikte kanidaat nie gevind word nie.

Sluitingsdatum vir aansoeke: Woensdag, 10 Januarie 2018 om 12h00.

Aansoeke: ’n Volledige CV en die kontakbesonderhede van drie referente kan per e-pos gestuur word aan die Gemeentebestuurder van die NG Kerk Clocolan te ngcloc@gmail.com

Navrae:

Pietie Eksteen (Voorsitter van die kerkraad) 082 337 5583/e-pos: peksteen@ntelecom.co.za
Carl Durow (Ondervoorsitter van die kerkraad) 083 305 0664/e-pos: fcdurowtrust@telkomsa.net

Die mooiste taal van Afrika

“Afrika praat mos hierdie mooi visuele taal: Iemand bring ’n hoender vir die Here. Of ’n mens kry ’n hele tros piesangs vir padkos,” gesels Mariëtte Odendaal. Sy het van haar koester-ervarings in Afrika met ANNALISE WIID gedeel.


Mariëtte is ’n kommunikasie-konsultant by Arbeidsbediening Kaapstreek en die Diensgroep Getuienisaksie wat vennote soos die Reformed Family Forum en NetACT insluit. Sy vertel wa­re verhale; geanimeerd; met breë, beskrywende kwas­hale.

“Ek was as dogtertjie al gefassineer deur Afrika en ‘die sending’, soos ons daai tyd gesê het. Ek onthou hoe sit ek in ons plaaskombuis. My pa kom in met ’n brief. Van ’n ou skoolmaat van my ma, op die sendingveld. Ek hoor nog my ma, ’n entoesiastiese Vrouesending­bond­lid, lees – van die ver mense in Malawi, die won­der­like werk …”

Min het Mariëtte in haar kinderdae geweet hoe nou sy en haar man, Kobus, later by die sending betrokke sou raak. In 2007 het Kobus by dr Martin Pauw oorgeneem as taakspanbestuurder vir Afrika-Ekumene van die Diensgroep Getuienisaksie. In 2008 neem Martin en sy vrou, Ilse, die Odendaals op ’n uitgebreide reis deur Afrika – via Namibië en Zambië na al die opwindende plekke waar Kobus voortaan sou werk. Saans, om die kampvuur, vertel Martin sendingstories.

Een aand vertel hy hoe die Portugese owerheid in 1922, onder aansporing van die Katolieke, die NG Sending se werk in Mosambiek stopgesit het. Al die NG sendelinge moes die land verlaat. Protestantse ge­lo­wiges is hewig vervolg. Net ’n paar honderd het ag­ter­­gebly. En hulle moes maar op hulle eie aansukkel, son­­der predikant. Hulle was vir jare op gemeentes van die Nkhoma Sinode, oorkant die grens met Malawi, aan­­gewese vir Bybelonderrig en katkisasie.

Op ’n dag, 55 jaar nadat die werk in Mosambiek stop­gesit is, kom een van hulle leierouderlinge by Mar­tin in Lusaka aanklop. Om opgelei te word as pre­dikant. Hy het met groot moeite, oor grense, son­der paspoort tot daar gereis; net met sy ID en toelatingsbriewe na Zambië se teologiese kollege. ’n Week later was sy vriend ook daar. ’n Paar jaar later nog ’n man.

Etlike dae ná Martin dié verhaal vertel het, woon Mariëtte-hulle die 100-jarige vieringe van die kerk in Mosambiek by. Die hele geskiedenis van die kerk word op­gevoer. Mense sit oral onder die bome. Almal in blou en wit.

“Wie van julle moes destyds vlug vir julle lewe?” vra ds Kruger du Preez. “En,” vertel Mariëtte, die ver­won­dering steeds oorlopensvol in haar oë, “hier verrys hier­die skare, hierdie massa mense. Hulle staan oral om ons op. Dit was ongelooflik! Om die vrug te sien van die opoffering van onder andere daardie drie man­ne: Hoe die kerk aanhou groei het, met so min hulp.”

In Malingunde, Malawi, besoek hulle, saam met AnnaMarie de Klerk, die hoofman oor hoofmanne. AnnaMarie demonstreer vir hom die werk wat onderwyseresse in vroeëkinderontwikkeling met die kinders van Malingunde doen. “Dít was ontroerend,” vertel Mariëtte. “Hoe hartlik hy ons ontvang; in sy huis innooi. Hoeveel agting hy vir AnnaMarie en haar werk het. Hoe hy vir ons dankie sê vir wat die projek vir sy men­se beteken. Jy moes eintlik daar kon wees om die magic te voel!

“O, en dan is daar Morgenster, in Zimbabwe. Die kwa­liteit van onderrig! Ek het gaan insit in een van wyle Henry Murray se klasse – het nog ’n videotjie daar­van. Hy het die wonderlikste ding reggekry. Hy het ’n deurslaggewende rol gespeel om ons susterskerk in Zimbabwe te oortuig om ook vroue op te lei as pre­di­kante en in die bediening te gebruik. Dáárin is sy na­latenskap noemenswaardig.

Ook dat, toe Henry siek word, dit nie ’n krisis was nie. Omdat hy, met wyse vooruitsig, reeds lank tevore vise­rektor van die Teologiese Opleidingskollege geword het. Juis sodat alles naatloos kon voortgaan on­der die leierskap van dr Rotoro, ’n Zimbabwiër, as rektor.”

Die Odendaals nooi dikwels Afrika-studente, wat nagraads verder studeer aan die Universiteit Stellenbosch, om saam met plaaslike kerkleiers by hulle aan huis te eet. “Lekker informeel, om ’n skaapboud. Dan sit ek agteroor en verwonder my aan ons almal wat eintlik maar een groot familie is.”

Dít is wat Afrika-blootstelling haar oor kerkwees geleer het: Voorheen het sy gevoel soos een korreltjie in ’n druiwetros – die NG Kerk waarin sy grootgeword het. Nou be­sef sy: “Ek is deel van ’n hele wingerd. Swart en wit het weggeval. Ek sien, en geniet, myself as een van 7 miljoen broers en susters in hierdie kerkfamilie.”

Alles in Afrika is anders: denke, kos, kle­re, taal, humor. Leefstyl. Huisies van klei, wat, wanneer dit vergaan, bloot weer deel word van die aarde. ’n Klein koolstof­voet­spoor. Baie medemenslikheid. “Afrika verryk my eindeloos,” sê Mariëtte. “’n Mens gaan leer daar; jy gaan nie ‘teach’ nie.”

Hieraan kan ’n mens jou telkens verwonder – hoedat mense wat oor grense be­­weeg en van hulleself gaan deel, om­trent altyd meer terugkry as wat hulle gaan gee het.

Dít is die mooiste taal van Afrika. Dis evangelie-taal.

– Vir meer inligting, lees gerus die boek, A family of reformed churches, re­markable stories of God’s grace, deur Gideon van der Watt en Mariëtte Oden­daal (CLF Uitge­wers).

Ander se belange

Ds Rudolph Scharneck van Greytown skryf:

Ek was baie jare gelede by ’n gemeente betrokke waar die ouer mense bitter min ruimte vir die tieners wou maak. Wanneer ek byvoorbeeld ’n lied tydens ’n Sondagaand se diens laat sing het wat die tieners graag wou hê, maar waarvan die ouer mense nie gehou het nie, was die ouer mense baie beswaard en het hulle gedreig om die gemeente te verlaat. Dan het die dominee maar mooi kom vra dat ek dit nie weer moet doen nie.

Op ’n dag vra ek toe vir die dominee waarom die ouer mense se wil belangriker as die jongmense se wil is. Sy antwoord is tot vandag toe nog in my geheue ingebrand: “Die ouer mense gee die geld.”

Ek weet van baie mense wat die kerk so met geld afdreig om hulle sin ten alle koste te kry. As die kerk durf ruimte maak vir mense wat anders as hulle is en dink, dreig hulle met skeuring, byna soos ’n kind wat sê: “Ek speel nie meer nie” die oomblik as hy ’n speletjie begin verloor.

Waarom kan ons nie maar in liefde vir ander ook ’n plek in die kerk gun nie en ook moeite doen om ander waarlik tuis te laat voel nie? As gelowiges moet ons mos ander se belange bokant ons eie sit, nie waar nie?

Op soveel vlakke sluit ons ongelukkig mense uit deur mensgemaakte reëls en wette. Baie van daardie jongmense is weg uit die kerk omdat daar vir hulle duidelik gesê is hulle belange tel nie. Ek het myself al baie afgevra watter positiewe impak dit op hulle sou hê as die ouer mense vir hulle gesê het: “Julle is vir ons kosbaar genoeg dat ons julle ook volledig wil laat tuis voel. Vertel vir ons hoe ons dit kan doen.”

Ek wonder hoe die kerk sal lyk as die vyf karaktertrekke waarvan ons in Kolossense 3 lees werklik prakties sigbaar word in elke lidmaat: meelewendheid, goedgesindheid, nederigheid, sagmoedigheid en verdraagsaamheid.

’n “Nuwe” Onderwyswet?

Johan Jooste van Pretoria skryf:

Diegene wat destyds by die ontwikkeling van die Model C-skole betrokke was, neem met sorg kennis van die nuwe rigting wat die staat inslaan. Uit die geskiedenis kan mens leer en daarom is dit miskien goed om te weet hoe die denke destyds met die ontwerp van Model C-skole geloop het.

Die Model C-skole was nie vir almal aanvaarbaar nie. Selfs NP-ministers was ontstoke daaroor, maar die grootste kritiek was vanaf die destydse Konserwatiewe Party. Die ou vraag was ter sprake: wie is primêr vir onderwys verantwoordelik? Is dit die onderwysers, die staat of die ouers? Tot op daardie stadium was dit hoofsaaklik die staat, maar Model C het die staat se rol drasties verklein.

Dit word algemeen aanvaar dat die staat ’n beskawingsbelang in die onderwys het. Die staat sorg vir standaarde en daarom ook vir finansiering wat regverdig toegedeel moet word. Die Grieke het al gemeen dat kinders opgelei moet word om goeie burgers te wees, maar die optrede van state soos Duitsland tydens die Derde Ryk, die USSR, Sjina en Noord-Korea wys op die gevaar van te veel staatsgesag. Ons eie geskiedenis is ook ’n bewys daarvan. Goeie kerkskole is byvoorbeeld as deel van die apartheidsbeleid gesluit sodat die staat ’n groter seggenskap in die opleiding van swart gemeenskappe kon kry.

In tye waar die staat sy rol versaak, het die kerk al toegetree. Luther het hom byvoorbeeld beywer vir verpligte aanvangsonderwys. In Suid-Afrika het sendelinge en verskeie kerke probeer om die agterstand onder die swart bevolking met goeie onderwys te verminder. Ná die Anglo-Boereoorlog het die sogenaamde VCHO-skole onder leiding van die kerk ontstaan.

Ouers se betrokkenheid mag nooit onderspeel word nie. Van ons grootste probleme in die onderwys het te doen met die onbetrokkenheid van ouers: dit is veral probleme met dissipline en motivering. Voor die totstandkoming van Model C-skole is daar op verskeie wyses probeer om ouers meer betrokke by skole te kry, maar omdat hulle nie belangrike besluite kon neem nie, was dit minder suksesvol.

Die model A-keuse, naamlik privatisering, was ’n eerste poging om die oormatige staatsgesag in skole te beperk, maar gebrekkige finansiering het dit onrealisties gemaak, met ander woorde, die staat as finansierder se rol was te klein. Model B sou die status quo wees, maar die staat se rol was hier weer te groot. Model C was die Goue Lokkies-model waar al die partye tot hulle reg kon kom. Dit was uiteindelik ’n veel groter sukses as wat ooit verwag is.

Interessant genoeg is daar met die ontwikkeling van die Model C-opsie na kerkregering gekyk. Martin Luther het met die beginsel gekom wat Subsidiarität genoem word, naamlik dat besluitneming so ver moontlik op plaaslike vlak moet plaasvind. Eers wanneer dit van meerdere belang is, moet dit hoër op verwys word. In Duitsland is hierdie beginsel na die hele staatsbestel deurgetrek (soos ten opsigte van die Länder). Die ervaring is dat die onderskeie belanghebendes die beste tot hulle reg kom wanneer daar vir samewerking op die plaaslike vlak voorsiening gemaak word.

Uiteindelik gaan dit nie om die belang van enige een van die vennote, die onderwysers, die ouers en die staat, nie. Dit gaan om die leerders, die kinders, die jongmense.

Nie een van die partye mag hulle besit nie!

  • Leerders mag nie staatsbesit word en skole mag daarom nooit staatskole word nie.
  • Ouers mag hulle kinders nie teen hulle omgewing so verskans dat hulle vreemd aan hulle samelewing is nie; ouers moet hulle geleidelik al hoe meer blootstelling daaraan kry.
  • Onderwysers mag leerders nie verlengstukke van hulle eie prestasie maak of, na die ander kant toe, afskeep nie.
  • Wanneer een van bogenoemde “skoolkapings” gebeur, moet die kerk sy stem dik maak, want dan het onreg plaasgevind.

PKN behou status quo oor gay huwelike

Delft (Nederland). – Die Protestantse Kerk in Nederland (PKN), die NG Kerk se susterskerk in Nederland, het op sy pas afgelope sinodesitting besluit om géén besluit oor die status van homoseksuele huwelike te neem nie. By ’n later geleentheid, dalk aanstaande jaar, sal die sinode weer daaroor besin.

Die Nederlandse staat erken homoseksuele huwelike reeds sedert 2001. In 2008 het die PKN-sinode ’n ent in dié rigting opgeskuif deur ’n verswakte vorm toe te laat.

Die kerkorde is toe só verander dat slegs heteroseksuele huwelike ingeseën word. Homoseksuele huwelike word bloot geseën, wat ’n laer status impliseer.

Bowendien behou die plaaslike kerkraad die reg om in elke geval toestemming te verleen of te weier.

Koppe word reeds jare lank in die PKN oor dié kwessie gestamp. Die tradisionele vleuel, veral die gemeentes wat in die sogenaamde Gereformeerde Bond georganiseer is, meen die huidige kompromis is te liberaal, terwyl die vernuwendes weer sê daar word teen homoseksuele gediskrimineer.

Die bespreking op die pas afgelope sinodesitting was juis na aanleiding van ’n poging van die vernuwende kant om die onderskeid tussen heteroseksuele en homoseksuele huwelike op te hef. Die gevolg was ’n langdurige en emosionele debat, maar uiteindelik kon geeneen van die twee kante die ander oortuig nie.

Daar is toe besluit om géén besluit te neem nie en die huidige kompromissituasie voorlopig te laat voortduur.

Die verdeeldheid kon ook in die afgelope jaar op verskeie klassisvergaderings gesien word. Sommige klassisse het die sinode versoek om die verskil tussen hetero- en homoseksuele huwelike op te hef; ander het dergelike besluite verwerp. Dit bly ’n uiters netelige saak.

Talle gemeentes gaan intussen hul eie gang. Die PKN is ’n breë kerk wat sterk uiteenlopende benaderings duld. Die gesag van die sinode is taamlik beperk. Die plaaslike gesag word deur die onderskeie kerkrade uitgeoefen.

Teenoor die media het die skriba van die algemene sinode, ds. René de Reuver, dit moeilik gevind om die PKN se houding te verduidelik: “Ons het gemerk dat die twee wêrelde ná die sinode nader aan mekaar gekom het. Ons het ’n goeie en ontroerende gesprek gehad waarby mense die kans gekry het om hul verhaal te vertel.

“Ook die worsteling is bespreek. Jy kon aan alles merk dat dié gesprek die sinode geraak het.”

De Reuver kon nie sê wanneer die sinode die onderwerp weer sou behandel nie. “Maar ek vind seker dat die gesprek ’n vervolg moet kry.”

Ek vind nie dié tendens nie

Lettie Breytenbach van Heidelberg, Wes-Kaap, skryf:

In sy skrywe (Kerkbode, 17 November) sê ds Marcel Vosloo onder meer: “Tans is daar baie teoloë wat nie onvoorwaardelik voor Jesus as die Wysheid van God buig nie. Jesus word beskou as iemand met ‘voorwetenskaplike kennis’, wat nie in staat is om gesaghebbend aan ons leiding te gee nie. Omrede die kerk in onsekerheid oor sy Leier verval het, word daar nou gepoog om die kerk as ’n ‘ruim huis’ te sien waar alle leerstellings geduld word.”

Ek is net maar ’n gewone lidmaat wat nogal soms studies onderneem, maar as ek so ’n stelling in ’n werkstuk sou vermeld , sal my dosent dadelik vra “Bron/ne asb.” Dis vir hierdie leser onduidelik na watter teoloë verwys word.

In die NG gemeentes waar ek nog al die jare ’n geestelike tuiste vind, het ek regtig nie hierdie tendens gevind nie. Trouens die “ruim huis” is een van genade vir alle sondaars. Efesiërs 2:18: “Deur Hom het ons almal, Jode en nie-Jode, deur die een Gees vrye toegang tot die Vader.”

As daar onsekerheid oor die Leier van die kerk is, dan het al die lidmate van die kerk, dominees inkluis, gefaal in hulle taak en belydenis. In die verlede was lidmate soos lui (en mag ek sê dikgevrete) akkedisse in die son, maar nou nadat ons ’n sekulêre staat is, kom die lamlendigheid, selfs pseudoheiligheid te voorskyn. Dan was belydenis van geloof bloot net ’n ritueel omdat dit “goed” was.

Uiteenlopende verhale dra een boodskap

Dit is opvallend hoe verskillend die vier Evangelies oor Advent en Kersfees verslag doen.

Markus vertel niks daarvan nie, Johannes het ’n proloog wat die verhaal van Jesus voor die skepping begin (Joh 1:1-18), terwyl Matteus en Lukas die gebeure rondom Jesus se geboorte vanuit verskillende perspektiewe vertel.

Matteus begin met Jesus se geslagsregister vanaf Abra­ham wat Hom via sy voorgeslag verbind met die Ou Testament voordat hy ’n verhaal vol intriges vertel waarin Josef die hoofkarakter is.

Só is dit Josef wat besef sy verloofde is swanger (Matt 1:18-19) en deur ’n engel besoek word wat hom aanmoedig om met haar te trou en Jesus aan te neem (Matt 1:20-25). Ná die geboorte van Jesus is daar geheimnis­volle besoekers uit die Ooste, ’n vreemde ster, ’n moordkomplot teen Jesus en ’n massaslagting. Te midde van al die gevare is dit die Here wat Josef lei om eers te vlug na Egipte (Matt 2:13) en dan om weer te­rug te keer en sy familie in Nasaret te vestig (Matt 2:20-23).

In die beskrywing van Josef se optrede sê hyself nooit ’n woord nie. Hy slaap, droom en gehoorsaam bloot die Here.

Terwyl Matteus soos ’n hedendaagse riller lees met geheimenisvolle boodskappe en bedreigings met ’n manlike held wat min sê maar telkens die regte ding doen, klink Lukas se weergawe soos ’n moderne mu­siekblyspel waarin vroue prominent is.

Dit bevat twee stories van vroue, Elisabet en Maria, wat hoor dat hulle swanger is (Luk 1:5-25, 26-45) en wat verweef is met die lofliedere van Elisabet (Luk 1:42-45), Maria (Luk 1:46-55) en Sagaria (Luk 1:68-80).

Lukas vertel ook uitvoerig van beide seuns se geboortes (1:57-80; 2:1-21) waarop sowel die engele (Luk 2:14) as die skaapwagters (Luk 2:20) lofliedere sing oor die geboorte van Jesus voordat Simon finaal oor die kindjie sing (Luk 2:29-32).

Uit die kort oorsig is dit opvallend hoedat die geboorteverhale van Jesus aansienlik meer van mekaar verskil in detail en toonaard as die verhale oor sy krui­si­ging. Dit is net die geboorte van Johannes die Doper wat in Matteus en Lukas voorkom.

Terwyl die oorlewering van Jesus se geboortever­hale dus oënskynlik grootliks los van mekaar geskied het, is die boodskap van al vier dieselfde: In die ge­boor­te van Jesus het God op ’n wonderbaarlike wyse in die wêreldgeskiedenis ingegryp om verlossing te bring. Hoe ons ook vandag Kersfees vier, moet dit dus ons fokus bly.

Prof Marius Nel doseer Nuwe Testament aan die Universiteit Stellenbosch.

Nuut vir jou boekrak

A RAINBOW OVER THE LAND deur Ernst Conradie en David Field. Uitgegee deur Bybelkor, 2016. “This revised volume of A rainbow over the land is a much-needed resource for the church today. It will enable leaders to look at the theology of creation care, and to rediscover truths from the history of the Christian tradition. It is also full of liturgical and practical resources which will enable the church to live out this theology in the world.” – Aartsbiskop Thabo Makgoba

 

 

DAAR IS MEER. ‘N BRONBOEK VIR ROETEMERKERS BY LEWENSOORGANGE. DIE LAASTE OORGANG, DIE DOOD. Deur Cas Wepener en Santie Bothe-Smith met bydraes deur Cassie Carstens+, Hancke van Blerk en Nico Smit. Uitgegee deur Bybelkor, 2017. Daar is meer is ‘n bronboek met gedenkvierings wat gelowiges en gemeenteleiers kan help om die dood sinvol te vier. Om ons hartseer te verwoord, om uitdrukking aan ons dankbaarheid te gee en om liturgiese rituele te volg, kan ons in die moeilike en seer tye van die lewe inderdaad help om in die regte rigting te kyk. Die hart van hierdie boek is daarom vieringsgebede, treurformulerings en herinneringsrituele rondom die dood wat gelowiges sal help besef dat die viering van die dood inderdaad ook ‘n viering is wat van die opstanding van Jesus Christus vertel.”

 

WANNEER GOD MET JOU PRAAT. INSPIRERENDE OORDENKINGS VIR ELKE DAG MET GETUIENISSE DEUR BEKENDES SOOS GARY KIRSTEN, PORTCHIE, MMUSI MAIMANE EN ANDER. Deur Karien Basson. Uitgegee deur CUM, 2017. ‘‘Karien Basson neem jou met die oordenkings in Wanneer God met jou praat op ‘n reis wat jou daagliks in al die oppe en affe van die lewe sal bly herinner: God praat met jou deur sy Woord, deur sy stil stem in jou hart, deur medegelowiges wat gehoorsaam God se boodskap aan jou bring.”

 

HUMOR IN DIE HUWELIK deur Mark Gungor. Uitgegee deur CUM, 2017. Vertaal deur Uvalde Swart. “Hierdie boek is gebaseer op Mark Gungor se sukses met sy gewilde Laugh your way to a better marriage-seminare in Amerika. Tienduisende paartjies sê dat sy seminare hulle huwelik verryk en selfs gered het. Deur sy unieke vermenging van humor en eerlikheid help hy paartjies om mekaar werklik te vind – en pret te hê in die proses.”

 

 

8 MANIERE OM JOU VROU/MAN LIEF TE Hê deur David en Marilynn Chadwick. Uitgegee deur CUM, 2017. Vertaal deur Uvalde Swart. “’n Unieke omdraai boek: een kant vertel van agt maniere om jou vrou lief te hê, die ander kant van agt maniere om jou man lief te hê. Die skrywers bespreek die vraag wat dit beteken om jou vrou/man te eer, en daag die man dan uit om ‘n man van God te wees; om sy vrou aan te moedig om haar gawes te gebruik; om haar opinie te respekteer; om vir haar te sê wat jy op die hart het, en om woorde wyslik te gebruik. Die vrou word aangemoedig om haar man op te bou; haar huis te bewaak; haar man se las ligter te maak, en saam met hom groot drome te droom.”

BREEKPUNT deur Henk Gous. Uitgegee deur CUM, 2017.

“In Breekpunt wys Henk Gous jou hoe om krisisse reg te hanteer en so persoonlik te groei. Henk bespreek die vier afdelings van die lewe wat ons die meeste stres bring: persoonlike stres, stres in verhoudings, stres by die werk en stres oor finansies.”

 

 

 

 

KREATIEWE KOPSKUIF: Fokus jou gedagtes op ’n gesonde eet- en leefstyl. Deur Heleen Meyer saam met Ashleigh Badham-Thornhill; handgetekende prente deur Nico Simpson. Uitgegee deur Bybelkor, 2017.

Kreatiewe kopskuif is ’n leefstylgids met ’n verskil. Elk van die 90 handgetekende pren­te gaan saam met ’n wysheid oor kos om oor na te dink en ’n praktiese wenk of raad om te volg. Inkleur is terapeuties. Terwyl jy die inkleurprente geniet, dink na oor hoe jy ’n gesonde leefstyl en eetpatroon ’n ge­ves­tigde gewoonte k an maak.”

Ek droom van ’n kerk wat ’n brug is

My naam is Charlotte Bonsiwe Nelsiwe Siba­nyoni. Om my droom vir die kerk te verstaan, moet ek dalk net iets oor myself vertel. Soos ’n mens uit my naam en van kan aflei, is ek ’n Ndebele van geboorte. Op ’n vreemde manier het my pad – onder andere via ’n kinderhuis – na Afrikaanse skole gelei en uiteindelik het ek in 2011 in die NG Kerk belydenis van geloof afgelê en in 2012 aan ’n Afrikaanse hoërskool gematrikuleer.

Die Here het ’n wonderlike sin vir humor! Na skool het Hy my weer op ’n vreemde pad gelei, naamlik om ’n teologiestudent in die NG Kerk te word. So, hier is ek nou – ’n MDiv-student wat vanjaar ’n jeugwerker in Lux Mundi-gemeente is, en in 2018 my gemeentejaar in die gemeente gaan doen.

Ek gaan volgende jaar ’n kongres bywoon met die oorhoofse tema “Bridging the divide”. Hierdie tema verwoord my droom vir die kerk. Ja – vir die NG Kerk! Ons almal weet daar is baie in ons land wat skeiding bring. Taal, ras, geloof, kultuur, armoede, woonbuurte – dit en nog baie meer veroorsaak ’n kloof tussen mense.

Ek droom van ’n kerk wat ’n brug is tussen kulture, tale, rasse, klasse. Miskien moet ek dit beklemtoon: Ek droom van ’n kerk wat ’n brug ís, nie ’n brug oorsteek nie! Ek droom van ’n kerk waar ons primêr ons iden­titeit in Christus vind. Ek droom van ’n kerk wat lééf wat Paulus sê: “Dit maak nie saak of iemand ’n Jood of Griek, slaaf of vry, man of vrou is nie, in Christus is julle almal één” (Gal 3:28).

Met so ’n kerk, met so ’n dogma, met mense wat Christus in die praktyk só uitleef, het ek hoop: hoop vir myself, hoop vir die kerk, hoop vir ons land, hoop vir die wêreld. Kan ons, gaan ons, ’n kerk van brugbouers word?

Dít is my droom. Nelson Mandela het gesê: “It seems impossible until it is done.” Ek dink, ek gló, as ons as kerkmense en ons as kerke die brug word waardeur klowe oorbrug kan word, as ons mekaar se hande vashou, as ons mense aanvaar net soos hulle is, as ons liefde uitstraal vir die medemens en mekaar onvoorwaardelik aanvaar, is daar hoop vir ons en vir ons kerk in hierdie Suid-Afrika.

Lyk dit onmoontlik? Ek daag elke kind van God uit om ’n brug te wees wat klowe oorbrug, dan sal ons ontdek: It only seems impossible until it is done!

Charlotte Sibanyoni is ’n teologiestudent aan UP.

Amptelike nuus, 1 Desember 2017

Stuur Amptelike Nuus na Lida Viljoen by lida@tydskrifte.co.za

NG KERK

BEROEPE NA NG KERK-­GEMEENTES

BEROEP – Ds Johannes Theodorus Ackerman van Sonstraal na Elarduspark; ds Pieter Cockeran van Hanover na Upington (Moedergemeente); ds Dubois du Toit van Sondagsrivier-Kirkwood na Suiderhof, Windhoek, Namibië; ds Elzanne Mos­tert van der Westhuizen van Stellenberg na Stel­lenbosch-Welgelegen; ds Jac Johannes Pie­naar van Taaibosspruit na Potchefstroom-Wes; dr M Strauss van Parow-Welgelegen na Kuilsrivier (Moe­der­gemeente); ds Fay van Eeden van Lynnwood na Stellenberg.

NOORD-KAAPLAND

Bevestiging

Ds PJ Conradie van die NG gemeente De Aar het op 30 November 2017 geëmeriteer. Sy afskeids­preek was op 19 November 2017. (Nico Roux, RS, 20.11.2017).

Bevestiging

Ds CMV Wait word op 14 Januarie 2018 as brug­leraar in die NG gemeente De Aar bevestig. (Nico Roux, RS, 20.11.2017).

Bevestiging

Ds JG van der Watt is op 17 November 2017 be­vestig in die gemeente Kerkenberg. (JT Kemp, RS, 20.11.2017).

HOëVELD

SAMESMELTING

In die afgelope paar jaar het die NG gem Kinross se finansiële situasie erg verswak. Die gemeente was noodgedwonge verplig om van hul leraar te skei. Die Ring van Evander het NG Secunda Goedehoop aangewys om begeleidend met die NG gem Kinross  ’n pad te stap. Die NG gem Goedehoop se kerkraad was eensgesind dat hulle nie die mense van Kinross alleen kon los nie.  Daar is ’n hand uitgesteek na die gemeente om samesprekings te begin. Saam het die twee gemeentes by ’n antwoord uitgekom om een te word en die NG gem Kinross is by die NG gem Goedehoop ingelyf op
1 Julie 2017 (Willem Lubbe, 06.11.2017).

NAMIBIË

Bevestiging

Hiermee word u in kennis gestel dat ds DJ Coetzee, vroeër van Warmbad gem, Namibië beroep is na die nuutgestigde Oewer gem in Noordoewer, Namibië. Dit het gebeur as gevolg van die afstigting van Noordoewerwyk vanaf Warmbad gem, soos goedgekeur tydens die Suidelike Ringsitting van Namibië van 9-10 September 2017. Oewer gem is op 22 Oktober 2017 amptelik gestig, tydens ’n gemeente stigtingsvergadering onder leiding van die Suidelike Ringskommissie van Namibië. Ds DJ Coet­zee het die beroep aanvaar en ontvang eervolle demissie vanaf Warmbad gem, Namibië op Sondag, 19 November 2017. Tydens dieselfde geleentheid word hy bevestig as voltydse eerste leraar van die nuutgestigde Oewer gem, geleë te Noordoewer (langs die Oranjerivier) in Namibië. Feesvieringe geskied op dieselfde dag. (JA Olivier, 14.11.2017).

NG GEMEENTE DRAKENSBERG-VALLEI

Vakature: Leraarspos (3 jaar termynbepaalde pos)
Sluitingsdatum: 31 Januarie 2018

Gemeenteprofiel:
Drakensberg-Vallei is een van vyf NG gemeentes in Newcastle, geleë in die noordweste van KwaZulu-Natal en beskik oor ’n vakature vir ’n leraar vir ’n termynbepaalde pos van drie jaar. Die gemeente het tans ongeveer 450 belydende en 100 dooplidmate. Belydende lidmate bestaan hoofsaaklik uit middeljarige en ouer groepe. Die gemeente is 37 jaar oud en leef ons roeping aan die hand van die visie: “Ons leef in Christus en Hy leef in ons“.

Leraarsprofiel:
Drakensberg-Vallei het vanaf 1 Maart 2018 behoefte aan ’n leraar vir ’n drie jaar termynbepaalde pos om die gemeente te bedien en te begelei oor die korttermyn totdat duidelikheid verkry is oor die kerklike opset in Newcastle soos dit ontwikkel binne die gegewe tydperk (volgende drie jaar).
Artikel 9 van die kerkorde dien as uitgangspunt vir die pligte verbonde aan hierdie pos.
Applikante moet geregistreer wees by die ABR.

Vergoeding:
Die vergoeding is gebaseer op die totale koste van indiensneming (TKVI) en is onderhan- delbaar binne die sinodale riglyne vir vergoeding tot op maksimum posvlak 4.

Aansoeke en sluitingsdatum:

Aansoeke, wat ’n CV asook die name en kontakbesonderhede van drie referente insluit, moet gerig word aan: valleing@telkomsa.net voor of op 31 Januarie 2018.

Navrae:
Navrae kan gerig word aan:
Eugene Hauptfleisch (sel: 082 445 4106) (e-pos: eugene@physionn.co.za) of
Deidré Saaijman (sel: 073 170 0040) (e-pos: valleing@telkomsa.net)
Die kerkraad behou die reg voor om geen aanstelling te maak nie.